Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, έχει επικοινωνήσει με ανώτερο στέλεχος της αμερικανικής κυβέρνησης δηλώνοντας τη βούληση και αποφασιστικότητα της κυβέρνησης για διερεύνηση των περιπτώσεων φυσικών και νομικών προσώπων στην Κύπρο που συμπεριλήφθηκαν στη λίστα κυρώσεων των ΗΠΑ για διευκόλυνση Ρώσων ολιγαρχών που υπόκεινται σε κυρώσεις, ζητώντας περισσότερα στοιχεία για να διευκολυνθεί η διερεύνηση αυτή, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.
Απαντώντας σε ερώτηση με αφορμή δημοσίευμα της εφημερίδας «Ο Φιλελεύθερος» για το ζήτημα, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ακόμη πως στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και τα όσα συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια συνάντησης για το θέμα του Υπουργού Εξωτερικών, Κωνσταντίνου Κόμπου, με την Αμερικανίδα Πρέσβειρα στη Λευκωσία, Τζούλι Φίσερ. «Η κυπριακή κυβέρνηση εκφράζει με αυτό τον τρόπο την ετοιμότητά της να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ δείχνοντας πως δεν συγκαλύπτει οτιδήποτε», υπογράμμισε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είχε την επικοινωνία αυτή για να μεταφέρει την αποφασιστικότητα της κυπριακής κυβέρνησης να διερευνηθεί πλήρως το θέμα αυτό και ζήτησε στοιχεία για να μπορέσει να διευκολυνθεί η διερεύνησή του, ανέφερε.
Κατά τις επαφές που έγιναν υπογραμμίστηκε η βούληση και η αποφασιστικότητά της Κύπρου για διερεύνηση των περιπτώσεων αυτών και αν υπάρχουν αδικήματα οι υποθέσεις αυτές να οδηγηθούν ενώπιον της δικαιοσύνης. Και για να μπορέσουμε να το πετύχουμε αυτό θέλουμε περαιτέρω στοιχεία, πρόσθεσε ο κ. Λετυμπιώτης.
Πρόσθεσε πως «ήδη προσπαθεί η Νομική Υπηρεσία, οι εποπτικές αρχές να διερευνήσουν το θέμα αυτό αλλά χρειάζεται κάποια περαιτέρω πληροφόρηση από τις ΗΠΑ για τη συμπερίληψη αυτών των συγκεκριμένων ονομάτων στη λίστα των κυρώσεων».
«Το θέμα είναι αν οι λόγοι που τους οδήγησαν να συμπεριλάβουν αυτά τα ονόματα στη λίστα των κυρώσεων, δηλαδή αν τα στοιχεία που έχουν είναι τέτοια που αποδεικνύουν ότι κατά τη διάρκεια που υπήρχαν οι κυρώσεις της ΕΕ αυτά τα πρόσωπα προέβησαν σε οποιανδήποτε ενέργεια που αποτελούσε παραβίαση των κυρώσεων αυτών ή παραβίαση της κυπριακής νομοθεσίας», εξήγησε ο Εκπρόσωπος.
Πρόσθεσε πως «ζητούμε τα στοιχεία για διερεύνηση για να δούμε αν από την περίοδο που υπάρχουν οι κυρώσεις από την ΕΕ αυτά τα άτομα διευκόλυναν με οποιονδήποτε τρόπο τους ολιγάρχες και παραβίασαν τις κυρώσεις αυτές και ως εκ τούτου χρειάζεται περαιτέρω χειρισμός».
Πάγωσαν τα περιουσιακά τους στοιχεία
Στο μεταξύ, με παγωμένα περιουσιακά τους στοιχεία και χωρίς τη δυνατότητα διεξαγωγής οποιασδήποτε συναλλαγής με το κυπριακό τραπεζικό σύστημα, έμειναν τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που περιλήφθηκαν στους καταλόγους κυρώσεων, που εξέδωσαν το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ, δήλωσε ο Μάριος Σκανδάλης, Διευθυντής της Διεύθυνσης Συμμόρφωσης της Τράπεζας Κύπρου.
Την περασμένη βδομάδα το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ εξέδωσαν ανανεωμένους καταλόγους κυρώσεων, στους οποίους περιλήφθηκαν πρόσωπα με κυπριακή υπηκοότητα και νομικές οντότητες για διευκόλυνση Ρώσων ολιγαρχών που υπόκεινται σε κυρώσεις, όπως ανέφεραν.
Μιλώντας στο ΚΥΠΕ, ο κ. Σκανδάλης υπενθύμισε ότι το κυπριακό τραπεζικό σύστημα εφαρμόζει εθελοντικά τις κυρώσεις τόσο των ΗΠΑ όσο και του Ηνωμένου Βασιλείου, σε μια «υπέρβαση», όπως είπε, η οποία επιβραβεύτηκε με την αύξηση των ανταποκριτριών τραπεζών σε δολάρια ΗΠΑ από μόλις μία σε τέσσερις και την ενίσχυση της αξιοπιστίας του κυπριακού τραπεζικού συστήματος.
«Δεν είμαστε απλά ένα ευρωπαϊκό κράτος, αλλά ένα κράτος που υιοθετεί βέλτιστες πρακτικές στον τομέα της καταπολέμησης του οικονομικού εγκλήματος», είπε ο κ. Σκανδάλης.
Όπως εξήγησε, αυτό σημαίνει ότι «μόλις εκδοθεί ένας περιορισμός, κατά κύριο λόγο από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, σε οποιαδήποτε περιουσιακά στοιχεία κάποιου προσώπου, είτε φυσικού είτε νομικού, αμέσως παγοποιούνται όλα τα περιουσιακά του στοιχεία».
«Δηλαδή», είπε, «ούτε επιστρέφονται χρήματα πίσω στον ίδιο, ούτε κλείνουν οι λογαριασμοί μέχρι να ξεκαθαρίσει ακριβώς με τις οικείες αρχές που εξέδωσαν τις κυρώσεις τι ακριβώς πρέπει να γίνουν αυτά τα περιουσιακά στοιχεία».
Ο κ. Σκανδάλης εξήγησε πως, πλέον, η επικοινωνία ξεκινά να γίνεται με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών Κυρώσεων (ΣΕΟΚ) που είναι η αρμόδια επιτροπή του Υπουργείου Οικονομικών για την εφαρμογή των κυρώσεων.
«Αν η ΣΕΟΚ αποφασίσει ότι ένα συγκεκριμένο πρόσωπο δεν έχει κάποια διασύνδεση με τις κυρώσεις και εφόσον δεν παραβιάζονται οποιεσδήποτε δευτεροβάθμιες κυρώσεις των ΗΠΑ τότε ενδεχομένως η επιτροπή να αποφασίσει να κλείσουν οι λογαριασμοί και να επιστραφούν τα χρήματα σε άλλη τράπεζα που έχει το συγκεκριμένο πρόσωπο σε μια άλλη χώρα», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον κ. Σκανδάλη, οι δευτερογενείς κυρώσεις των ΗΠΑ αφορούν πρόσωπα που ενδεχομένως υποβοηθούν άτομα που βρίσκονται στον κατάλογο των κυρώσεων με έμμεσο τρόπο και όχι κατ’ ανάγκη σε συναλλαγές σε αμερικανικό δολάριο.
Ερωτηθείς σχετικά, ο κ. Σκανδάλης είπε πως τα πρόσωπα αυτά δεν μπορούν να διεξάγουν συναλλαγές με το κυπριακό τραπεζικό σύστημα.
«Η εφαρμογή των κυρώσεων είτε από τις ΗΠΑ, είτε το Ηνωμένο Βασίλειο είτε από ΕΕ υιοθετείται πλήρως από όλο το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου», τόνισε.
Απαντώντας σε παρατήρηση ότι νομικοί λένε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία ότι τα εν λόγω πρόσωπα έχουν εμπλοκή στη διευκόλυνση Ρώσων ολιγαρχών, ο κ. Σκανδάλης είπε ότι αυτό θα εξεταστεί.
«Ο καθένας να το διερευνήσει με τις αρμόδιες αρχές και αν προκύψει κάποιο λάθος είμαι σίγουρος ότι οι εμπλεκόμενες αρχές θα το διορθώσουν. Αλλά ενόσω βρίσκονται στη λίστα των κυρώσεων οι τράπεζες δεν μπορούν κάνουν οτιδήποτε άλλο», σημείωσε.
Ο αξιωματούχος της Τράπεζας Κύπρου απέρριψε ότι η αντίδραση από τις τράπεζες είναι υπερβολική, λέγοντας ότι οι τράπεζες δεν αξιολογούν κάποιο πρόσωπο στη βάση της της εθνικότητας αλλά στη βάση της αξιολόγησης κινδύνου.
Λέγοντας ότι οι κυπριακές τράπεζες δεν είναι αμερικανικές οντότητες και θα μπορούσαν να μην υιοθετήσουν τις κυρώσεις του Γραφείου Ελέγχουν Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών (OFAC), ο κ. Σκανδάλης πρόβαλε το ερώτημα ποια θα ήταν η επίπτωση για την κυπριακή οικονομία.
«Τι θα σήμαινε αυτό το πράγμα; Την επόμενη μέρα θα έκλειναν οι τράπεζες εκκαθάρισης συναλλαγών σε αμερικανικό δολάριο και η οικονομία μας θα είχε προβλήματα», είπε.
Όπως πρόσθεσε, ο δεύτερος παράγοντας είναι κατά πόσον υπάρχει κίνδυνος που μια τράπεζα μπορεί να διαχειριστεί. «Αν ο κίνδυνος είναι διαχειρίσιμος τότε μπορεί να τον αποδεχθεί ως πελάτη», συμπλήρωσε.
«Ο κάθε πελάτης κατηγοριοποιείται βάσει των κινδύνων που έχει, είτε με βάση τις εργασίες του είτε με βάση το πού και πώς διεξάγει τις εργασίες του και τη διαφάνεια που αυτός ο πελάτης είναι έτοιμος να προσδώσει σε περίπτωση που του ζητηθούν οποιαδήποτε στοιχεία», κατέληξε.
Υπενθυμίζεται ότι μετά την κρίση του 2013 το κυπριακό τραπεζικό σύστημα έκανε μεγάλη πρόοδο σε θέματα καταπολέμησης του ξεπλύματος χρήματος, ενώ έκλεισε μεγάλος αριθμός λογαριασμών ξένων πελατών και τερματίστηκαν δεκάδες ή εκατοντάδες σχέσεις με μεσολαβητές για άνοιγμα λογαριασμών ξένων πελατών (introducers).
Υπενθυμίζεται ότι στη λίστα κυρώσεων της βρετανικής Κυβέρνησης τοποθετούνται δύο Κύπριοι λόγω επαγγελματικής σύνδεσης με τους Ρώσους ολιγάρχες Ρόμαν Αμπράμοβιτς και Αλισέρ Ουσμάνοφ, οι οποίοι επίσης τελούν υπό καθεστώς κυρώσεων λόγω της σχέσης τους με το καθεστώς Πούτιν.
Όπως ανακοίνωσε το βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών, οι κυρώσεις αφορούν τους Δημήτρη Ιωαννίδη και Χριστόδουλο Βασιλειάδη.
Ο κ. Ιωαννίδης είναι επαγγελματίας πάροχος οικονομικών υπηρεσιών. Θεωρείται από το Λονδίνο ως υπεύθυνος για τη δημιουργία των «θολών υπεράκτιων δομών» που χρησιμοποίησε ο Αμπράμοβιτς για να κρύψει περιουσιακά στοιχεία άνω των 760 εκατομμυρίων λιρών, ώστε να μην καλυφθούν από τις κυρώσεις σε βάρος του μετά από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Μεταξύ αυτών και η έπαυλη αξίας 90 εκ. λιρών στο δυτικό Λονδίνο.
Ο δικηγόρος κ. Βασιλειάδης θεωρείται ότι βρίσκεται «στο επίκεντρο ενός δικτύου trust και υπεράκτιων εταιρειών» που σχετίζονται με τον Ουσμάνοφ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μέσα από αυτό το δίκτυο ο Αζερο-ρώσος επιχειρηματίας αποπειράθηκε να αποκρύψει την ιδιοκτησία της ιστορικής αγγλικής έπαυλης του 16ου αιώνα Sutton Place, η οποία πλέον εμφανίζεται να ανήκει σε εταιρείες ιδιοκτησίας του Βασιλειάδη.
Συνολικά η Βρετανία έχει παγώσει περιουσιακά στοιχεία ύψους 18 δισεκατομμυρίων λιρών που ανήκουν σε Ρώσους και άλλους επιχειρηματίες που συνδέονται με τον Πούτιν.
Αναφορικά με τις νέες κυρώσεις, που εκτός από τους δύο Κύπριους αφορούν και μια σειρά εταιρειών του οικονομικού «δικτύου» του Ουσμάνοφ στη Βρετανία αλλά και συγγενικά πρόσωπα Ρώσων αξιωματούχων, ο Υπουργός Εξωτερικών Τζέιμς Κλέβερλι δήλωσε: «Σφίγγουμε τον κλοιό γύρω από τη ρωσική ελίτ και όσους προσπαθούν να τους βοηθήσουν να κρύψουν τα χρήματά τους υπέρ του πολέμου. Δεν υπάρχει μέρος να κρυφτούν»
