Του Κώστα Μαυρίδη*
Η ιστορία του Σωτήρη και της Ανδρούλας περικλείει πολλά στοιχεία μιας εποχής 52 χρόνια πριν, αλλά και πολλά από όσα επέφερε η τραγωδία του 1974. Από τη μια, η αγάπη και τα όνειρα δύο νέων 20 περίπου χρονών, που μόλις είχαν αρχίσει να δημιουργούν την οικογένειά τους, και από την άλλη η μέχρι αυτοθυσίας φιλοπατρία απέναντι στην επαίσχυντη πατριδοκαπηλία, την προδοσία, και εν τέλει την βαρβαρότητα του Αττίλα.
Ο Σωτήρης Γιατρού ήταν από το χωριό Έξω Μετόχι της κατεχόμενης σήμερα Μεσαορίας, κι η Ανδρούλα από το χωριό Σια της επαρχίας Λευκωσίας. Αρραβωνιάστηκαν το 1972, παντρεύτηκαν το 1973 κι έμειναν για ένα μόνο χρόνο παντρεμένοι στο σπίτι τους, ως τον Ιούλιο του 1974 που η Ανδρούλα διένυε τότε τον 8ο μήνα της εγκυμοσύνης της.
Το δίδυμο έγκλημα του 1974, το πραξικόπημα στις 15 Ιουλίου που διενήργησε η Χούντα με τα όργανά της στην Κύπρο για ανατροπή του Προέδρου Μακαρίου για να ακολουθήσει στις 20 Ιουλίου η βάρβαρη τουρκική εισβολή, βρήκε τους δυο νέους στο σπίτι τους στο Έξω Μετόχι. Στις μέρες του πραξικοπήματος υπήρξαν απειλές κατά του Σωτήρη ως «Μακαριακού», ο οποίος όμως στην πραγματικότητα είχε μάτια μόνο για την εγκυμονούσα Ανδρούλα.
Στις 20 Ιουλίου ξεκινά η τουρκική εισβολή κι ο Σωτήρης κατατάσσεται έφεδρος στην Εθνική Φρουρά. Φιλά την Ανδρούλα και την ξαναφιλά στην κοιλιά, ζητώντας της να προσέχει τον γιο τους, αν και ποτέ δεν τους είχε γνωστοποιηθεί το φύλο. Οι προτροπές από τους δικούς του δεν τον απέτρεψαν από του να ανταποκριθεί στο κάλεσμα της πατρίδας, όπως ο ίδιος το έκρινε, και να πάει στην πρώτη γραμμή στην Κερύνεια. Κι η Ανδρούλα έκτοτε μετρούσε μέρες, μετρούσε μήνες, που έγιναν σιγά-σιγά χρόνια, χωρίς τον Σωτήρη της, που ήταν πλέον αγνοούμενος. Κράτησε όμως σαν φυλαχτό την τελευταία κουβέντα του: “Ανδρούλα μου, τον γιο μας να τον προσέχεις σαν τα μάτια σου”. Αρχές Αυγούστου του 1974 γεννήθηκε ο Γιώργος κι η Ανδρούλα τον ανάγιωσε σαν τα μάτια της.
Το 2010, η οικογένεια “αντάμωσε” για πρώτη φορά, όταν βρέθηκαν τα οστά του ήρωα πλέον Σωτήρη Γιατρού. Συμπολεμιστές του αναφέρθηκαν στην παλληκαριά και αυτοθυσία του ως την τελευταία στιγμή. Όπως μαρτύρησαν, όταν του τέλειωσαν οι σφαίρες κι είχαν περικυκλωθεί από τουρκικά άρματα και στρατό, πήρε από τον διπλανό του το τυφέκιο για να συνεχίσει, ώστε να μπορέσουν οι συμπολεμιστές του να απομακρυνθούν. Τα οστά του στον ομαδικό τάφο και η μαρτυρία επιζώντα επιβεβαιώνουν ότι δολοφονήθηκε εν ψυχρώ από τους Αττίλες, μαζί με άλλους στρατιώτες στην περιοχή του Γ.Σ. Πράξανδρος στην Κερύνεια.
Τις προάλλες αποχαιρετήσαμε από τα εγκόσμια και την Ανδρούλα. Ο γιος τους Γιώργος εκπλήρωσε την έντονη επιθυμία της να θαφτεί στο μνήμα με τον Σωτήρη της:
– «Μην έχεις έγνοια μάνα μου. Θα σε θάψουμε με τον παπά μου. Τουλάχιστον να είστε μαζί στην άλλη ζωή, αφού σε αυτή δεν προλάβατε».
Εκεί, στο ύστατο χαίρε, ήταν τα δύο εγγόνια, ανάμεσά τους κι ο νεαρός Σωτήρης, με τη χαρακτηριστική γραμμούλα στο πρόσωπο, όπως ακριβώς ο παππούς. Τώρα στο Κοιμητήριο κρατούσε στα χέρια του τη λευκή ρούχινη σακούλα με τα οστά του ήρωα παππού του, Σωτήρη, για να επανενταφιαστούν στο μνήμα με τη γιαγιά Ανδρούλα.
Στο Κοιμητήριο μια σκέψη πλανιόταν στον αέρα, ανάμεσα στα δέντρα και τους λευκούς σταυρούς:
– Θεέ μου, τόσος πόνος και τόση αγάπη πώς χώρεσαν σε ένα μνήμα…;
*Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ-S&D
