Του Νίκου Κατσουρίδη
Η κάθοδος του Γ.Γ. του Ο.Η.Ε Αντόνιο Γκουτιέρες είναι από μόνη της γεγονός εξαιρετικής σημασίας. Για να μην πω ιστορικής. Λίγους μήνες πριν αποχωρήσει από το αξίωμα του και εν μέσω μιας χαοτικής κατάστασης στην Εγγύς και Μέση Ανατολή, ένοιωσε την ανάγκη να επαναλάβει τις προσπάθειες του για επίλυση του κυπριακού.
Η παρουσία του κ. Γκουτιέρες στην Κύπρο, οι επαφές και δηλώσεις του άφησαν πίσω τους δύο βασικά δεδομένα: α) Προανήγγειλε διάσκεψη πέντε συν ένας για το Κυπριακό εντός του έτους. β) Καθόρισε το πλαίσιο της πρωτοβουλίας και των συνομιλιών μέσα από τις δηλώσεις του. Το πρώτο σημείο είναι αποτέλεσμα της συμφωνημένης γνώμης όλων των εμπλεκομένων. Ζωτικής σημασίας εξέλιξη. Γιατί; Διότι αν δεν συναινούσε και η Τουρκία με τον στόχο σύγκλισης πενταμερούς συν ένας θα είχαμε πλήρες αδιέξοδο με όλες τις συνέπειες τόσον εντός Κύπρου όσον και διεθνώς. Το δεύτερο σημείο με τις δηλώσεις του τοποθέτησε ορισμένα πράγματα στη θέση τους.
- Αναφέρθηκε κατ΄ επανάληψη στον λαό της Κύπρου. Όχι σε δύο λαούς όπως είναι η Τουρκική θέση.
- Δήλωσε ότι η λύση είναι στα χέρια των κυπρίων, στα χέρια των δύο Κοινοτήτων και όχι των δύο ηγετών. Το αφήγημα ότι όλα εξαρτώνται τάχατες, από τη βούληση των δύο ηγετών των Κοινοτήτων, το οποίο αθώωνε μέχρι χθες την Τουρκία από ενοχές και ευθύνες έχει τοποθετηθεί από τον ίδιο τον Γ.Γ. του Ο.Η.Ε στην πραγματική του διάσταση.
- Βάζει στο κάδρο τις Εγγυήτριες Δυνάμεις λέγοντας ότι η λύση εξαρτάται και από αυτές. Αρα μετά από χρόνια μπαίνει στη εξίσωση και η Τουρκία. Λέω η Τουρκία, γιατί Ελλάδα και Ηνωμένο Βασίλειο δεν αμφισβητούν τις αποφάσεις του Ο.Η.Ε και της Ε.Ε. περι Κύπρου. Η Τουρκία είναι που τις απορρίπτει. Η Τουρκία είναι που απορρίπτει από το 2017 συνομιλίες και λύση εντός παραμέτρων ΟΗΕ. Ούτε η Ελλάδα, ούτε το Ηνωμένο Βασίλειο, ούτε η Κυπριακή Δημοκρατία. Αυτός ο οποίος τώρα καλείται να ξεκαθαρίσει στην πράξη στο τραπέζι των συνομιλιών, αν έχει εγκαταλείψει τη θέση των δύο Κρατών, που ουδείς άλλος την αποδέχεται διεθνώς, είναι η Τουρκία. Αυτή καλείται να ενταχθεί στο διάλογο εντός των παραμέτρων του Ο.Η.Ε. Ο διεθνής οργανισμός έχει πλέον τοποθετηθεί.
- Δήλωσε απερίφραστα ότι η λύση του Κυπριακού επιβάλλεται και λόγω της εκρηκτικής κατάστασης στην περιοχή μας. Χαρακτήρισε την Κύπρο, παράγοντα σταθερότητας.
- Δήλωσε πολλές φορές την προσωπική του δέσμευση και αποφασιστικότητα να επιδιώξει πρόοδο στο Κυπριακό. Σημαντική δέσμευση η οποία θα αφήσει κληροδότημα και στον επόμενο Γ.Γ. του Ο.Η.Ε.
- Είναι εξαιρετικά σημαντικό ότι έχει αναφερθεί για λύση εντός παραμέτρων Ο.Η.Ε, στο διαπραγματευτικό κεκτημένο, στον ρόλο της Ε.Ε., και σεβασμό της ΟΥΝΦΥΚΥΠ στη γραμμή Αττίλα (γνωστό ότι η Τουρκία δεν σέβεται ούτε τη γραμμή, ούτε την ΟΥΝΦΥΚΥΠ).
- Εξήγγειλε συζητήσεις επι των ΜΟΕ, της ουσίας, και της διαδικασίας, στην πορεία προετοιμασίας της Πενταμερούς συν ένας.
- Πέραν της προσωπικής του δέσμευσης υπογράμμισε τη δέσμευση του ιδίου του Ο.Η.Ε προς την κατεύθυνση εξεύρεσης λειτουργικής και βιώσιμης λύσης του Κυπριακού.
- Το κυπριακό μπαίνει σε τροχιά συζήτησης της ουσίας.
Όλα τα πιο πάνω μπορεί να μην είναι το βασικό θετικό βήμα, δηλαδή ανακοίνωση ημερομηνίας σύγκλισης της πολυμερούς διάσκεψης εντός παραμέτρων Ο.Η.Ε. Είναι όμως ένα θετικό βήμα προόδου. Για να το αντιληφθούμε ας σκεφτούμε τι θα γινόταν αν η Τουρκία δεν συμφωνούσε στην εξαγγελία της Διάσκεψης 5 + 1. Θα αντιμετωπίζαμε πλήρες αδιέξοδο. Τώρα θα είχαμε εσωτερική σύγκρουση μεγατόνων. Παρόλο που και σήμερα ορισμένες αντιδράσεις αντί να εστιάσουν το θετικό, στην προοπτική που διαγράφεται από το παράθυρο το οποίο έχει ανοίξει, επικεντρώνονται σε όσα θεωρούν αρνητικά. Το έχω γράψει πολλές φορές και θα το επαναλάβω. Η προσπάθεια αυτοδικαίοσης είναι καταστροφική για τον τόπο.
Εδώ που έχουμε φτάσει τώρα συγκριτικά με το πολύχρονο αδιέξοδο στο κυπριακό, από το 2017 έως το 2023, είναι αποτέλεσμα τριών παραγόντων.
α) Των διεθνών εξελίξεων και της συγκυρίας στην περιοχή μας.
β) Στις σταθερές πρωτοβουλίες της Κυπριακής κυβέρνησης και τη συνέργεια της Ελλάδας.
γ) Είναι προϊόν του πλέγματος διεθνών σχέσεων και συνεργασιών που έχουν οικοδομηθεί με σειρά Κρατών και ιδιαίτερα της αναβάθμισης της διεθνούς και Ευρωπαϊκής υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Αυτό που τώρα χρειάζεται είναι να υπάρξει πλήρης αξιοποίηση της νέας δυνατότητας που δημιουργείται. Μιας δυνατότητας η οποία για να φέρει θετικά επόμενα βήματα απαιτεί σκληρή εργασία, στοχοπροσήλωση, τήρηση αρχών και ευελιξία στην τακτική προσέγγιση. Προϋποθέτει τη μέγιστη δυνατή ενότητα. Απαιτεί όλοι να αντιμετωπίσουν τις εξελίξεις στο κυπριακό μακριά από το φακό των Προεδρικών εκλογών του 2028. Η Τουρκία ΔΕΝ πρόκειται να εγκαταλείψει εύκολα τον στόχο των δύο Κρατών. Αρκούντως διαφωτιστικές προς τούτο οι πλέον πρόσφατες δηλώσεις του Ταγίπ Ερτογάν.
Ο στόχος μας παραμένει αναλλοίωτος. Είναι λύση του κυπριακού λειτουργική, βιώσιμη, ασφαλής και ευρωπαϊκή. Λύση η οποία θα αποδώσει ένα Κανονικό Κράτος με μια Κυριαρχία, Ιθαγένεια και Διεθνή Προσωπικότητα. Για το καλόν όλων των νόμιμων κατοίκων του νησιού μας.
