Του Νίκου Κατσουρίδη
Αυτό τον καιρό τα ΜΜΕ και τα ΜΚΔ ασχολούνται κυρίως με μια πτυχή των πολιτικών διεργασιών, η οποία αφορά τις σχέσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας με το ΔΗ.ΚΟ. Αγνοούν συνειδητά ή έχουν άγνοια των υπόλοιπων πτυχών των πολιτικών διεργασιών οι οποίες λαμβάνουν χώρα στον τόπο μας. Σήμερα αυτό το οποίο συμβαίνει είναι ζωηρή διεργασία στην οποία συμμετέχουν όλοι οι πολιτικοί δρώντες ανεξαρτήτως μεγέθους και ανεξαρτήτως κοινοβουλευτικής ή όχι παρουσίας. Αυτή η διεργασία κινείται προς δύο κατευθύνσεις. Η μια είναι εσωστρεφής και η άλλη εξωστρεφής.
Η εσωστρεφής διαδικασία αφορά κυρίως στην υιοθέτηση της πολιτικής γραμμής την οποία ένας έκαστος πολιτικός οργανισμός θα ακολουθεί και την ίδια ώρα ο καθορισμός της βασικής επιλογής μέσον της οποίας ένα Κόμμα θα διεκδικήσει τις Προεδρικές του 2028. Η πολιτική γραμμή η οποία θα επιλέγει ως στρατηγική θα επηρεασθεί άμεσα από τη βασική επιλογή, το πρόσωπο δηλαδή, το οποίο θα είναι το άλογο το οποίο θα τρέξει στον προεκλογικό στίβο. Για παράδειγμα η πολιτική γραμμή θα είναι άλλου χαρακτήρα και περιεχομένου αν είναι Κομματικός υποψήφιος ο εκλεκτός και άλλη αν δεν είναι μέλος του δοσμένου Κόμματος. Σε αυτή τη βασική επιλογή θα επικεντρωθεί και το αφήγημα των αναγκαίων συνεργασιών που συνιστούν την εξωστρεφή κατεύθυνση. Τις ονομάζω αναγκαίες, διότι τα δεδομένα ισχύος των πολιτικών Κομμάτων, δεν επιτρέπουν σε κανένα πολιτικό οργανισμό να κατέλθει στις Προεδρικές εκλογές και να τις κερδίσει αυτόνομα.
Αναγκαστικά λοιπόν θα υπάρξουν συνεργασίες. Συνεργασίες οι οποίες θα απαιτήσουν πέραν των δύο πολιτικών δυνάμεων για να έχουν επιτυχία. Είτε αυτό το πέραν των δύο ως άθροισμα πολιτικών δυνάμεων επιτευχθεί στον πρώτο γύρο, είτε στο δεύτερο γύρο. Ως φυσιολογική συνέπεια του αριθμού Κομμάτων τα οποία θα συνεργαστούν, θα είναι η ποιότητα και το περιεχόμενο του πολιτικού αφηγήματος το οποίο θα προωθηθεί προς τους ψηφοφόρους. Ανάλογες θα είναι και οι πτυχές της πολιτικής ιστορίας του τόπου οι οποίες θα ανασυρθούν από τα συρτάρια και θα προωθηθούν. Οι συνεργασίες και συμμαχίες τόσον στη Κύπρο όσον και σε άλλες χώρες είναι προϊόν βασικά δύο αναγκών. Είτε της αντιμετώπισης μιας κατάστασης Εθνικής σημασίας, όπως π.χ. στην περίπτωση μας το Κυπριακό, είτε της ανάγκης να κυβερνηθεί μια χώρα, όπως η ύπαρξη π.χ. συμμαχίας Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών σε άλλες χώρες. Και στη μια και στην άλλη περίπτωση, ένα από τα σοβαρά προβλήματα των συνεργαζομένων πολιτικών δυνάμεων είναι να πείσουν ότι η σύμπραξη τους στοχεύει στην υλοποίηση ενός ευρύτερου, ενός ανώτερου σκοπού, πέραν της νομής της εξουσίας. Και επίσης ότι αυτή η σύμπραξη η οποία σε αρκετές περιπτώσεις είναι ετερογενής, μπορεί να παράξει πραγματικά αποτελέσματα. Και το τρίτο στοιχείο το οποίο μετρά στην κρίση των ψηφοφόρων, είναι το κατά πόσον μια σύμπραξη δύο ή και περισσότερων Κομμάτων, μπορεί να αντέξει στο χρόνο. Ετσι ενδεικτικά να αναφέρω ένα – δύο παραδείγματα που αφορούν την Κύπρο από την τρέχουσα επικαιρότητα. Πόσο πειστική και πόσο στέρεη μπορεί να είναι για παράδειγμα η συνεργασία, η συμμαχία μεταξύ δύο πολιτικών Κομμάτων εκ των οποίων το ένα π.χ. αποδέχεται την εκ περιτροπής Προεδρία και τη μία τ/κ ψήφο σε όλα τα βασικά ζητήματα και ενός άλλου που δεν αποδέχεται αυτά τα στοιχεία. ΄Η ενός Κόμματος το οποίο αποδέχεται ότι η αποχώρηση των τελευταίων τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο θα πρέπει να ολοκληρωθεί σε λογικό, σύντομο, τακτό χρονικό διάστημα και τελεσίδικα και ενός το οποίο υιοθετεί τη θέση ότι η απόσυρση των τελευταίων αποσπασμάτων θα μπορούσε να συμφωνηθεί μετά που θα έχει αποσυρθεί ο κύριος όγκος. ΄Η ακόμα να επανεξετασθεί το κατά πόσον θα αποσυρθούν τελικά ή όχι. Να δώσω και ένα παράδειγμα στην εξωτερική πολιτική. Μπορεί να είναι πειστικά δύο Κόμματα, εκ των οποίων το ένα θεωρεί ότι η ασφάλεια του Κράτους μας, μετά την λύση, είναι εγγυημένη με την ένταξη στο ΝΑΤΟ και ενός το οποίο πιστεύει ότι κάτι τέτοιο εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Και να κλείσω αυτήν την πτυχή με ένα παράδειγμα από το χώρο της οικονομίας. Μπορεί ένας πολιτικός οργανισμός ο οποίος φρονεί ότι ο δημόσιος τομέας στην οικονομία πρέπει να έχει αποφασιστικό μερίδιο και ρόλο σε νευραλγικούς τομείς, π.χ. ενέργεια, και ένας ο οποίος πιστεύει το εντελώς αντίθετο να συνεργαστούν αποτελεσματικά.
Αυτό το οποίο σήμερα συμβαίνει στην Κύπρο είναι ότι οι διεργασίες συντελούνται προς κάθε κατεύθυνση. Συντελούνται από όλους προς όλους σχεδόν. Ορισμένες πολιτικές δυνάμεις σε αυτό το στάδιο στοχεύουν περισσότερο στη διασφάλιση της δικής τους συνοχής και των ρηγμάτων σε δυνητικούς αντιπάλους, παρά στην επίτευξη αρχικών έστω συγκλίσεων σε θέματα πολιτικής. Καθοδηγούνται μάλιστα σε μεγάλο βαθμό από την εκτίμηση τους για την εκλεξιμότητα. Τις πιθανότητες νίκης ή όχι, μιας δοσμένης συμμαχίας και κάποιου συγκεκριμένου υποψηφίου. Γεγονός πολύ αμφίβολο αν όντως είναι δυνατόν να εκτιμηθεί ορθά σήμερα, είκοσι περίπου μήνες πριν τις εκλογές. Θα μπορούσε να αναφέρω παραδείγματα υποψηφίων που προηγούνταν για σημαντικό χρονικό διάστημα, αλλά τελικά δεν εισήλθαν στον β΄ γύρο καν. Την ίδια ώρα κανένας δεν μπορεί να νοιώθει ασφαλής για τις πραγματικές προθέσεις όσων αυτή τη στιγμή διερευνούν την προοπτική συνεργασίας για το 2028. Πιθανόν να είναι ειλικρινείς αλλά εξίσου πιθανό να θέλουν να «κάψουν» μια δυνητικά ενδεχόμενη συμμαχία παρά να τη διασφαλίσουν. Επίσης αυτή τη στιγμή ποιο Κόμμα μπορεί να γνωρίζει προκαταβολικά τη βούληση των ψηφοφόρων του; Θα πει κάποιος ότι μπορεί να το μετρήσει. Φυσικά και μπορεί. Οι μετρήσεις όμως, όλο και περισσότερων καθίστανται πιο επισφαλείς, για λόγους που έχουν χιλιοειπωθεί, πολύ περισσότερα δύο χρόνια περίπου πριν το Φεβράρη του 2028.
Εκτιμώ προσωπικά, ότι ο κυριότερος λόγος των διεργασιών οι οποίες συντελούνται σήμερα, ως προς τις Προεδρικές εκλογές, στοχεύουν κυρίως να διαμορφώσουν το εσωτερικό ισοζύγιο δυνάμεων εντός του κάθε Κόμματος παρά το αντίθετο.
