Θρίλερ στην Ελβετία – Η Τεχεράνη συνδέει την έναρξη των διαπραγματεύσεων με την πλήρη εφαρμογή της εκεχειρίας στον Λίβανο – Οι ΗΠΑ πιέζουν το Ισραήλ να σταματήσει τις επιθέσεις
Τα βλέμματα της διεθνούς κοινότητας βρίσκονται στην Ελβετία, όπου βρίσκονται σε εξέλιξη διεργασίες για την επιβίωση της συμφωνίας ενώ το Ιράν έχει καταφέρει να επιβάλει τη δική του ατζέντα σε μια διαδικασία που πριν από λίγα χρόνια θα φάνταζε αδιανόητη.
Την ίδια στιγμή σάλο προκαλεί στην Τεχεράνη η δημόσια απειλή για δολοφονία του προέδρου της χώρας, Masoud Pezeshkian.
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκονται ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, και ο ειδικός απεσταλμένος του Donald Trump, Steve Witkoff, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν τη σημαντικότερη ίσως διπλωματική διαδικασία των τελευταίων ετών στην περιοχή.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η συνάντηση μεταξύ του Araghchi, και του Witkoff, ενδέχεται να πραγματοποιηθεί στην Ελβετία εντός των επόμενων ημερών.
Ωστόσο, η ακριβής ημερομηνία παραμένει αβέβαιη, καθώς η Τεχεράνη συνδέει την έναρξη των διαπραγματεύσεων με την πλήρη εφαρμογή της εκεχειρίας στον Λίβανο.
Πηγές που επικαλείται το Axios αναφέρουν ότι οι συνομιλίες μεταξύ Araghchi και Steve Witkoff ενδέχεται να ξεκινήσουν στην Ελβετία μέσα στις επόμενες 24-48 ώρες.
Η Συμφωνία του Islamabad αλλάζει τα δεδομέναΗ υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης του Islamabad μεταξύ του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Donald Trump και του προέδρου του Ιράν Massoud Pezeshkian αποτέλεσε σημείο καμπής.
Για πρώτη φορά μετά από χρόνια ανοιχτής αντιπαράθεσης, δημιουργήθηκε ένας μηχανισμός που επιτρέπει απευθείας πολιτική διαπραγμάτευση μεταξύ των δύο κρατών.
Το σημαντικότερο στοιχείο όμως δεν είναι η ίδια η ύπαρξη του διαλόγου.
Είναι το γεγονός ότι η διαδικασία αυτή ξεκίνησε υπό συνθήκες στις οποίες το Ιράν δεν προσήλθε ως ηττημένη δύναμη ή ως χώρα υπό εξαναγκασμό, αλλά ως ισότιμος συνομιλητής.
Η Τεχεράνη εισέρχεται στις συνομιλίες έχοντας διατηρήσει την περιφερειακή επιρροή της, έχοντας αντέξει πρωτοφανείς στρατιωτικές και οικονομικές πιέσεις και έχοντας επιβάλει τη σύνδεση όλων των περιφερειακών μετώπων σε ένα ενιαίο στρατηγικό πλαίσιο.
Ο Λίβανος στο επίκεντρο της νέας εξίσωσης
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας στρατηγικής είναι ο Λίβανος.
Η Τεχεράνη ξεκαθάρισε εξαρχής ότι οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδος στις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες προϋποθέτει την πλήρη εφαρμογή της εκεχειρίας στον Λίβανο και τον τερματισμό των ισραηλινών στρατιωτικών ενεργειών.
Η απόφαση του Ιράν να αναβάλει τις τεχνικές διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον εξαιτίας της συνέχισης των ισραηλινών επιθέσεων αποτέλεσε σαφές μήνυμα.
Η εποχή κατά την οποία η Τεχεράνη δεχόταν να αντιμετωπίζονται ξεχωριστά τα περιφερειακά μέτωπα έχει τελειώσει.
Σήμερα το Ιράν αντιμετωπίζει τη σταθερότητα στον Λίβανο ως τμήμα της δικής του εθνικής ασφάλειας.
Αυτή η αντίληψη σηματοδοτεί μια ιστορική αλλαγή στη στρατηγική σκέψη της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ο ρόλος του Πακιστάν ως γέφυρα συνεννόησης
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο ρόλος του Πακιστάν.
Η επίσκεψη του υπουργού Εσωτερικών Mohsen Naqavi στην Τεχεράνη δεν αποτελεί μια απλή διπλωματική αποστολή.
Το Islamabad εξελίσσεται σε βασικό διαμεσολαβητή μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, αναλαμβάνοντας ρόλο που στο παρελθόν είχαν αποκλειστικά χώρες όπως το Ομάν ή το Κατάρ.
Πακιστανικές πηγές επιβεβαιώνουν ότι βρίσκονται σε συνεχή επαφή τόσο με την Τεχεράνη όσο και με την Ουάσιγκτον, επιχειρώντας να άρουν τα τελευταία εμπόδια πριν από τη νέα φάση των συνομιλιών.
Το γεγονός ότι μια μεγάλη μουσουλμανική δύναμη όπως το Πακιστάν διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη διαδικασία ενισχύει περαιτέρω το διπλωματικό αποτύπωμα του Ιράν στην ευρύτερη περιοχή.
Οι ισραηλινές επιθέσεις και το μήνυμα της Τεχεράνης
Οι εξελίξεις στον νότιο Λίβανο αποδεικνύουν γιατί η Τεχεράνη επιμένει στη σύνδεση των μετώπων.
Λίγες μόλις ώρες μετά την έναρξη της εκεχειρίας, ισραηλινά πλήγματα προκάλεσαν νέες απώλειες, δημιουργώντας σοβαρές αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα της συμφωνίας.
Από ιρανική σκοπιά, αυτά τα περιστατικά επιβεβαιώνουν ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας δεν μπορούν να βασίζονται αποκλειστικά σε διπλωματικές διαβεβαιώσεις.
Απαιτείται πραγματική αποτρεπτική ισχύς.
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι η Hezbollah και γενικότερα ο λεγόμενος «Άξονας της Αντίστασης» αποτελούν κρίσιμα στοιχεία αυτής της αποτρεπτικής αρχιτεκτονικής.
Γι’ αυτό και η προστασία τους αντιμετωπίζεται πλέον ως στρατηγική προτεραιότητα πρώτης γραμμής.
Συγκλονιστικό μήνυμα Ιράν σε Ισραήλ: Σας προειδοποιήσαμε, τώρα είναι αργά… θα βρεθείτε σε θύελλα
Ο διοικητής της Δύναμης Quds των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, Esmail Ghaani, προχώρησε σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή δήλωση, υπενθυμίζοντας τις απώλειες που υπέστη το Ισραήλ στις πρόσφατες συγκρούσεις με τη Hezbollah και προειδοποιώντας ότι η περιοχή παραμένει ένα πεδίο γεμάτο απρόβλεπτους κινδύνους για όσους επιλέξουν τη στρατιωτική οδό.
«Όταν είπα ότι η Hezbollah έχει το Mersad της, δεν δώσατε σημασία και παγιδευτήκατε.
Ποιος θα λογοδοτήσει για τις εκατό απώλειες;» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ghaani, αναφερόμενος στα ιρανικής προέλευσης μη επανδρωμένα αεροσκάφη που χρησιμοποιούνται από την οργάνωση.
Ακόμη πιο ηχηρό ήταν το μήνυμά του για τη Γάζα.
«Η Γάζα έχει τη δική της θύελλα.
Αν κινηθείτε σύμφωνα με τις επιθυμίες των πολιτικών σας, θα βρεθείτε μέσα σε αυτή τη θύελλα.
Να είστε προσεκτικοί», προειδοποίησε.
Ρήγματα μεταξύ Trump και Netanyahu
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πληροφορίες που κάνουν λόγο για διαφωνίες μεταξύ της κυβέρνησης Trump και του Ισραηλινού πρωθυπουργού Benjamin Netanyahu σχετικά με τον τρόπο τερματισμού της σύγκρουσης.
Οι δηλώσεις του αντιπροέδρου J.D. Vance ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να ενεργούν με βάση τα δικά τους συμφέροντα και όχι τα συμφέροντα άλλων χωρών ερμηνεύονται από πολλούς αναλυτές ως έμμεση κριτική προς το Ισραήλ.
Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι η αμερικανική στρατηγική δεν ταυτίζεται πλέον απόλυτα με τις επιδιώξεις της ισραηλινής ηγεσίας.
Για την Τεχεράνη, πρόκειται για μια σημαντική διπλωματική ευκαιρία.
Η ιρανική ηγεσία αντιλαμβάνεται ότι η σταθερότητα στην περιοχή εξυπηρετεί ολοένα και περισσότερο τα συμφέροντα μεγάλων δυνάμεων και ενεργειακών αγορών, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Η αποτυχία των ισραηλινών εκτιμήσεων
Ακόμη πιο αποκαλυπτικές είναι οι πληροφορίες που προέρχονται από ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.
Σύμφωνα με αναφορές, οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν εκτιμήσει ότι η διαδικασία προσέγγισης μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών θα κατέρρεε.
Η πραγματικότητα όμως αποδείχθηκε διαφορετική.
Οι πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις όχι μόνο δεν οδήγησαν σε κατάρρευση του διαλόγου αλλά, αντιθέτως, επιβεβαίωσαν την αποφασιστικότητα και των δύο πλευρών να συνεχίσουν τη διαδικασία.
Για το Ιράν, αυτό αποτελεί σημαντική διπλωματική νίκη.
Δείχνει ότι η πολιτική της «μέγιστης πίεσης» δεν κατάφερε να κάμψει την ιρανική βούληση και ότι η Ουάσιγκτον αναγκάζεται πλέον να αναγνωρίσει τον ρόλο της Τεχεράνης ως αναπόσπαστου παράγοντα της περιφερειακής σταθερότητας.
Σάλος στο Ιράν – Απειλούν να δολοφονήσουν τον πρόεδρο Pezeshkian
Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στο Ιράν η δημόσια απειλή κατά του προέδρου Massoud Pezeshkian από ψάλτη στην πόλη Rey, με αφορμή τη συμφωνία και τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο αντιπρόεδρος Επικοινωνίας και Ενημέρωσης της προεδρίας, Seyed Mehdi Tabatabaei, καταδίκασε με σκληρή γλώσσα το περιστατικό μέσω ανάρτησης του στην πλατφόρμα X, κάνοντας λόγο για απαράδεκτες απειλές εναντίον του εκλεγμένου προέδρου της χώρας.
«Ένας αλαζόνας απείλησε με δολοφονία τον γενναίο και αφοσιωμένο πρόεδρο», ανέφερε χαρακτηριστικά, καλώντας τις αρμόδιες αρχές να προχωρήσουν σε αποφασιστική και νόμιμη αντιμετώπιση όσων υποκινούν ή εκφράζουν ακραίες και επικίνδυνες θέσεις.
Η υπόθεση προέκυψε όταν ο ψάλτης Mohammad Ali Bakhshi, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στην Rey, αναφέρθηκε στη συμφωνία Ιράν – ΗΠΑ και εξαπέλυσε ευθείες απειλές κατά του προέδρου Pezeshkian, υποστηρίζοντας ότι εάν δεν τηρηθούν οι προϋποθέσεις που έχει θέσει η ηγεσία της χώρας, θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες.
Hormuz, ενέργεια και παγκόσμια οικονομία
Ένας από τους βασικούς στόχους των διαπραγματεύσεων αφορά τη διασφάλιση της ενεργειακής σταθερότητας.
Η επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz υπό συνθήκες πλήρους ασφάλειας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη διεθνή αγορά ενέργειας.
Η σημασία του Ιράν σε αυτό το ζήτημα είναι καθοριστική.
Περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από τη συγκεκριμένη περιοχή.
Καμία βιώσιμη ενεργειακή αρχιτεκτονική δεν μπορεί να οικοδομηθεί χωρίς τη συμμετοχή της Τεχεράνης.
Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί οι συνομιλίες δεν περιορίζονται στο πυρηνικό πρόγραμμα.
Αφορούν την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, την παγκόσμια ενεργειακή επάρκεια και την οικονομική σταθερότητα σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τα παγωμένα κεφάλαια και η νέα πραγματικότητα – Τι γίνεται με τα 6 δισ. δολάρια
Οι πληροφορίες περί πιθανής αποδέσμευσης των 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό αποτελούν μία ακόμη ένδειξη αλλαγής κλίματος.
Εάν επιβεβαιωθούν, θα σηματοδοτήσουν την πρώτη ουσιαστική οικονομική παραχώρηση της Ουάσιγκτον προς την Τεχεράνη εδώ και πολλά χρόνια.
Η εξέλιξη αυτή θα αποτελέσει έμπρακτη αναγνώριση ότι η πολιτική οικονομικής ασφυξίας δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Αντίθετα, το Ιράν κατάφερε να διατηρήσει τη συνοχή του, να ενισχύσει τις σχέσεις του με αναδυόμενες δυνάμεις και να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων από θέση ισχύος.
Η Ρωσία στηρίζει τη συνέχιση της διαδικασίας
Η παρέμβαση της Ρωσίας υπέρ της συνέχισης των συνομιλιών έχει ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η Μόσχα εξέφρασε την ελπίδα ότι τόσο το Ιράν όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα τηρήσουν πλήρως τις δεσμεύσεις τους και θα συνεχίσουν τη διαδικασία επίλυσης των εκκρεμών ζητημάτων.
Η θέση αυτή αντικατοπτρίζει την ευρύτερη αντίληψη πολλών διεθνών δυνάμεων ότι η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη συμμετοχή και τη συναίνεση της Τεχεράνης.
Το Ιράν συνδιαμορφώνει τη Νέα Τάξη Πραγμάτων στη Μέση Ανατολή
Οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων αποκαλύπτουν μια βαθύτερη γεωπολιτική μεταβολή.
Το Ιράν δεν αντιμετωπίζεται πλέον αποκλειστικά ως αντικείμενο πίεσης ή ως πρόβλημα προς διαχείριση.
Αναδεικνύεται σταδιακά σε συνδιαμορφωτή της νέας περιφερειακής τάξης.
Οι συνομιλίες στην Ελβετία, η μεσολάβηση του Πακιστάν, η εμπλοκή της Ρωσίας, οι συζητήσεις για τον Λίβανο, το Hormuz και τις ενεργειακές ροές συνθέτουν μια εικόνα στην οποία η Τεχεράνη βρίσκεται στο κέντρο των εξελίξεων.
Ανεξάρτητα από την τελική έκβαση των διαπραγματεύσεων, ένα συμπέρασμα φαίνεται ήδη σαφές: η εποχή κατά την οποία οι περιφερειακές ισορροπίες μπορούσαν να σχεδιαστούν χωρίς το Ιράν ανήκει οριστικά στο παρελθόν.
Σήμερα, η Ισλαμική Δημοκρατία δεν διεκδικεί απλώς μια θέση στο τραπέζι των αποφάσεων.
Αποδεικνύει ότι αποτελεί έναν από τους βασικούς παίκτες που θα καθορίσουν τους κανόνες της επόμενης ημέρας στη Μέση Ανατολή.
