Δεκατρία χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό των 9,0 Ρίχτερ που έπληξε την Ιαπωνία τον Μάρτιο του 2011, επιστήμονες εντόπισαν ένα φαινόμενο που μέχρι σήμερα παρέμενε άγνωστο.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science, η χώρα μετακινήθηκε ξανά κατά 5 έως 6 χιλιοστά όχι τη στιγμή του κύριου σεισμού, αλλά περίπου 13 λεπτά αργότερα.
Η δεύτερη αυτή μετατόπιση αποδίδεται σε σεισμικά κύματα που ταξίδεψαν μέσα από τον πλανήτη, έφτασαν έως τον πυρήνα της Γης και επέστρεψαν στην επιφάνεια!
Το «μπούμερανγκ» από το κέντρο του πλανήτη
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από ομάδα επιστημόνων υπό την καθοδήγηση της Sun-young Park του Πανεπιστημίου του Chicago.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από χιλιάδες σεισμολογικούς σταθμούς και συστήματα GPS που κατέγραφαν με ακρίβεια τις κινήσεις των ιαπωνικών νησιών κατά τη διάρκεια της καταστροφής.
Τα στοιχεία αποκάλυψαν ότι ένα ειδικό είδος σεισμικού κύματος ταξίδεψε μέσω του μανδύα της Γης, ανακλάστηκε στον σιδηρούχο πυρήνα και επέστρεψε στην επιφάνεια προκαλώντας νέα μετατόπιση των τεκτονικών πλακών.
Η Ιαπωνία συνέχισε να κινείται μετά τον σεισμό
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι αισθητήρες κατέγραψαν μια ασυνήθιστη κίνηση από τα δυτικά προς τα ανατολικά, παρότι το επίκεντρο του σεισμού βρισκόταν ανατολικά του νησιού Honshu στον Ειρηνικό Ωκεανό.
Η παρατήρηση αυτή δεν μπορούσε να εξηγηθεί με τα υπάρχοντα μοντέλα σεισμικής διάδοσης.
Η νέα θεωρία του «ανακλώμενου κύματος από τον πυρήνα» φαίνεται να δίνει απάντηση σε αυτό το επιστημονικό αίνιγμα.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η ενέργεια που επέστρεψε από το εσωτερικό της Γης επηρέασε τα όρια ανάμεσα σε τρεις μεγάλες τεκτονικές πλάκες: την πλάκα του Ειρηνικού, την πλάκα του Okhotsk και την Ευρασιατική πλάκα.
Αν και η μετατόπιση λίγων χιλιοστών φαίνεται μικρή, οι γεωλόγοι επισημαίνουν ότι σε τεκτονική κλίμακα αντιστοιχεί σε τεράστιες μάζες πετρωμάτων που μετακινούνται ταυτόχρονα.
Νέα δεδομένα για τη σεισμική επικινδυνότητα
Η ανακάλυψη εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο συσσωρεύεται και ανακατανέμεται η ενέργεια μέσα στον πλανήτη.
Μέχρι σήμερα οι σεισμολόγοι θεωρούσαν ότι η κύρια επίδραση ενός μεγάλου σεισμού περιοριζόταν στην άμεση διάδοση των κυμάτων από το επίκεντρο.
Η νέα έρευνα υποδεικνύει ότι ο πυρήνας της Γης μπορεί να λειτουργεί σαν ένας τεράστιος ανακλαστήρας, επιστρέφοντας μέρος της ενέργειας πίσω στην επιφάνεια.
Η κληρονομιά της τραγωδίας του 2011
Ο σεισμός και το τσουνάμι του 2011 προκάλεσαν μία από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές στη σύγχρονη ιστορία της Ιαπωνίας.
Η τραγωδία στοίχισε τη ζωή σε περίπου 16.000 ανθρώπους, προκάλεσε την πυρηνική κρίση στη Fukushima και προκάλεσε ζημιές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι οι επιπτώσεις ενός μεγάλου σεισμού μπορεί να είναι ακόμη πιο σύνθετες από ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι ειδικοί.
Επανεξέταση των μοντέλων πρόβλεψης
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ανακάλυψη θα οδηγήσει σε αναθεώρηση των μοντέλων εκτίμησης σεισμικού κινδύνου, ιδιαίτερα για τις χώρες που βρίσκονται στον λεγόμενο «Δακτύλιο της Φωτιάς» του Ειρηνικού.
Η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα σεισμικά κύματα αλληλεπιδρούν με τον πυρήνα της Γης ενδέχεται να βοηθήσει στην ακριβέστερη αξιολόγηση μελλοντικών κινδύνων και στην ενίσχυση των συστημάτων πολιτικής προστασίας.
Η μελέτη υπενθυμίζει ότι ακόμη και σήμερα, παρά τη σύγχρονη τεχνολογία, το εσωτερικό της Γης εξακολουθεί να κρύβει μηχανισμούς που οι επιστήμονες μόλις αρχίζουν να κατανοούν.
