Του Νίκου Κατσουρίδη
Οι Βουλευτικές εκλογές του 2026 ανήκουν πλέον στο παρελθόν. Βέβαια τα επακόλουθα της εκλογικής αναμέτρησης, θα φανούν στη συνέχεια της πεντάχρονης λειτουργίας της Βουλής. Τα Κόμματα καλούνται να προωθήσουν με συνέπεια αυτά που υποσχέθηκαν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Από τη συνέπεια την οποία θα επιδείξουν θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό και η διατήρηση ή όχι της στήριξης η οποία έχει εκφρασθεί από τον λαό, με τη ψήφο του, την οποία έδωσε στην κάλπη για έναν έκαστο εκλογικό συνδυασμό.
Το αποτέλεσμα των Βουλευτικών εκλογών είναι καλά γνωστό σε όλους. Με βάση την λαϊκή ετυμηγορία έξη (6) Κόμματα έχουν εισέλθει στη Βουλή των αντιπροσώπων, ενώ άλλα τέσσερα βρέθηκαν σε απόσταση αναπνοής από την είσοδο τους στο Κοινοβούλιο. ΔΗ.ΣΥ, ΑΚΕΛ, ΕΛΑΜ, ΔΗ.ΚΟ, ΑΛΜΑ και Άμεση Δημοκρατία συναποτελούν το Κοινοβούλιο έως το 2031. Ενώ ΕΔΕΚ, Κυνηγοί, ΔΗΠΑ και Οικολόγοι για μερικά δέκατα έμειναν εκτός.
Το κύριο χαρακτηριστικό των πρόσφατων εκλογών είναι η ανατροπή του Κομματικού σκηνικού. Υπό την έννοια ότι έχουμε την είσοδο στη Βουλή δύο Κομμάτων, τα οποία ιδρύθηκαν λίγο πριν τις εκλογές. Δύο Κόμματα, ΑΛΜΑ και ΄Αμεση Δημοκρατία, τα οποία για πρώτη φορά διεκδίκησαν είσοδο στη Βουλή των Αντιπροσώπων και την πέτυχαν. Ταυτόχρονα σημειώθηκε έξοδος από το Κοινοβούλιο, τριών Κομμάτων, ΕΔΕΚ, ΔΗΠΑ, Οικολόγοι. Πλέον χαρακτηριστική η αδυναμία της ΕΔΕΚ να πάρει το απαραίτητο ποσοστό εισόδου. Η ΕΔΕΚ είναι ένα Κόμμα το οποίο έχει ιδρυθεί το 1968, με συγκεκριμένη και διακριτή πολύχρονη παρουσία τόσον ευρύτερα στο πολιτικό στίβο αλλά και στο Κοινοβούλιο. Διακριτή και με αρκετά χρόνια παρουσίας στα πολιτικά και κοινοβουλευτικά δρώμενα και οι Οικολόγοι. Η ΔΗ.ΠΑ με λιγότερη παρουσία σε χρόνια, αλλά με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τη λογική, τη σύνθεση και το πολιτισμένο πολιτικό λόγο.
Η ανατροπή αυτή του κομματικού σκηνικού εντός Βουλής, υπήρξε μικρότερης εμβέλειας από αυτήν η οποία αναμενόταν. Με βάση όλες τις μετρήσεις που προηγήθηκαν των εκλογών της 24ης Μαΐου, αλλά και της όλης ατμόσφαιρας, η οποία είχε δημιουργηθεί προεκλογικά, αναμενόταν διαφορετικού μεγέθους ανατροπή. Ο λαός όμως στις 24 Μαΐου, αποφάσισε μερική ανατροπή στο Κοινοβουλευτικό τοπίο. Το αποτέλεσμα καταδεικνύει ανατροπή της ανατροπής. Τα ιστορικά Κόμματα, πλην ΕΔΕΚ, πέτυχαν αισθητά καλύτερα αποτελέσματα, από αυτά που προβλέπονταν. Τα νεοφανή Κόμματα πέτυχαν αισθητά πιο μειωμένα αποτελέσματα από αυτά που αναμένετο να πετύχουν.
Οι λόγοι για τα συγκεκριμένα αποτελέσματα είναι αρκετοί. Θα σταθώ μόνο σε αυτούς που θεωρώ ως τους κυριότερους. Ο πρώτος λόγος κατά τη γνώμη μου είναι η συμμετοχή. Έλεγα και έγραφα προεκλογικά, ότι η συμμετοχή θα ήταν καθοριστικός παράγοντας για το αποτέλεσμα των εκλογών. Για τον λόγο ότι όπως καταδείκνυαν οι σχετικές μετρήσεις, αυτοί που για σειρά ετών δεν προσέρχονταν στις κάλπες, στις έρευνες ψήφιζαν σε μεγαλύτερο βαθμό τα νεοφανή Κόμματα. Σημείωνα όμως ότι αυτή η μερίδα των ψηφοφόρων, οι οποίοι σχεδόν μόνιμα απαξιούν να παρουσιασθούν στις εκλογές και να ψηφίσουν, για διάφορους λόγους, ήταν επίφοβο αν θα προσέρχονταν. Τελικά προτίμησαν τη δημοσκοπική παρά την πραγματική ψήφο. Η διαφοροποίηση της συμμετοχής υπήρξε μόλις της τάξης του 0.7% περισσότερες ψήφοι. Η συμμετοχή περιορίστηκε για μια ακόμα φορά στο 66% περίπου και η αποχή στο 34%. Να σημειωθεί ότι για μια ακόμα φορά πρώτο Κόμμα αναδείχθηκε η αποχή.
Δεύτερος λόγος υπήρξε η αντεπίθεση των ιστορικών Κομμάτων, αλλά και των Κοινοβουλευτικών Κομμάτων τα οποία δεν κατάφεραν να πετύχουν το όριο εισδοχής (3.6%), δηλαδή των Κομμάτων ΕΔΕΚ, Οικολόγοι, ΔΗΠΑ. Αυτή η αντεπίθεση η οποία σημειώθηκε με ένταση τις τελευταίες 4 -5 βδομάδες της προεκλογικής εκστρατείας απέδωσε εμφαντικά. Τα νεοφανή Κόμματα όχι μόνο δεν κατάφεραν να απαντήσουν, αλλά παρουσίασαν σοβαρές αδυναμίες, σε διάφορα επίπεδα. Το δίλημμα, σοβαρότητα, υπευθυνότητα, σιγουριά, από τη μια και λαϊκισμός, ισοπέδωση, μηδενισμός και μιζέρια, από την άλλη, απέληξε υπέρ της πρώτη επιλογής και μάλιστα με διαφορά. Σε αυτήν την αντεπίθεση υπήρξαν συνεπίκουροι σχεδόν όλα τα Μ.Μ.Ε, πολλοί δημοσιογράφοι, αναλυτές και ξεχωριστά πολιτικά πρόσωπα.
Ο τρίτος λόγος ήταν η ιδεολογικοποίηση. Το τελευταίο βοήθησε ιδιαίτερα τα δύο μεγάλα Κόμματα, όπως τα βοήθησε και η μάχη για την πρωτιά. Ασχέτως αν εκ των υστέρων, δηλώνουν και ορθά, ότι δεν είναι η πρώτη θέση το ουσιαστικό, αλλά το ποσοστό, ο αριθμός των εδρών και κυρίως οι πραγματικοί ψήφοι. Οι ανθρώπινες συνειδήσεις τις οποίες κατορθώνεις να κερδίσεις, γιατί τις έπεισες ότι μπορούν να σε εμπιστευθούν.
Φυσικά η ιδεολογικοποίηση των εκλογών έχει και ουρά. Γιατί δημιουργεί συγκεκριμένα πλαίσια και δεδομένα, τα οποία συνιστούν ευρύτερες προϋποθέσεις οι οποίες επηρεάζουν τα εξής:
α) Τις συνεργασίες εντός Βουλής
β) Τις συνεργασίες και συμμαχίες ενόψει των Προεδρικών του 2028.
Σε αυτές τις εκλογές είχαμε κερδισμένους και χαμένους.
Χωρίς αμφιβολία χαμένοι είναι τα τρία Κόμματα τα οποία έχουν μείνει εκτός Βουλής και το κάνει ακόμα πιο δύσκολο το γεγονός, ότι δεν κατάφεραν να εισέλθουν στη Βουλή για ελάχιστο αριθμό ψήφων.
Κερδισμένοι αναντίλεκτα είναι αυτοί οι οποίοι κατόρθωσαν να παρουσιάσουν αύξηση ποσοστών και εδρών συγκριτικά με το 2021. Το ΕΛΑΜ παρουσίασε αισθητή αύξηση ποσοστών και εδρών. Είχε επίσης αύξηση σε πραγματικές ψήφους. Θεωρώ ότι το εν λόγω Κόμμα έχει φτάσει σε ένα σταυροδρόμι, στο οποίο θα πρέπει να αποφασίσει προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί. Αν θα επιμείνει στις αφετηριακές του προσεγγίσεις ή αν θα προχωρήσει περαιτέρω τη διαδικασία ένταξης του στο πολιτικο-κομματικό σύστημα. Το δεύτερο απαιτεί προσαρμογές ή και αλλαγές θέσεων, ένταξη περισσότερων στελεχών με διαφορετικές προσλαμβάνουσες από αυτές του σκληρού πυρήνα, αλλαγές στο εσωτερικό τρόπο λειτουργίας και άλλα.
Το ΑΚΕΛ παρουσίασε αύξηση ποσοστών κατά 1.4% και αύξηση πραγματικών ψήφων κατά 9.000. Κυρίως όμως κατόρθωσε να συγκρατήσει μια σταθερά πτωτική πορεία δεκαπέντε (15) περίπου χρόνων. Το αποτέλεσμα των εκλογών, με την αύξηση των κεντροδεξιών, δεξιών και ακραίων δεξιών δυνάμεων, δημιουργεί ένα νέο δεδομένο, το οποίο πρέπει να τύχει διαχείρισης. Σημαντικό για το ΑΚΕΛ το γεγονός ότι κατόρθωσε να διατηρήσει τον αριθμό (15) εδρών που ήδη κατείχε. Ο ΔΗ.ΣΥ επίσης μπορεί να συγκαταλέγεται στους κερδισμένους δεδομένου ότι κράτησε τις έδρες του (17) και απώλεσε μόλις 0.8% από τη δύναμη του το 2021. Είχε και αύξηση πραγματικών ψήφων. Η συσπείρωση του ΔΗ.ΣΥ η οποία είναι και ο βασικός παράγοντας του ποσοστού που πέτυχε οφείλεται στο γεγονός ότι οι τρεις εσωκομματικές τάσεις οι οποίες παρουσιάστηκαν προς το τέλος της δεύτερης θητείας του Αναστασιάδη και αποκορυφώθηκαν στις πρόσφατες Προεδρικές εκλογές, κινήθηκαν βασικά προς την ίδια κατεύθυνση στις Βουλευτικές. Την κατεύθυνση της στήριξης του Κόμματος. Οι διαφορές τους όμως δεν εξαλείφθηκαν. Παραμένουν και έχουν ήδη εκδηλωθεί μετεκλογικά. Γεγονός το οποίο θα αποτελεί σοβαρό πρόβλημα στη συνέχεια. Από τον τρόπο που θα εξελιχθεί και από τους χειρισμούς της ηγεσίας του και δεν εννοώ μόνο την Πρόεδρο, θα εξαρτηθεί η συνέχεια. Το ΔΗ.ΚΟ δικαιούται να είναι ικανοποιημένο. Σημείωσε μικρότερη μείωση των ποσοστών του (1.3%) από ότι αναμενόταν. Σε ψήφους επίσης η μείωση (3168) ήταν μικρότερη από αυτήν η οποία προδιαγραφόταν. Από τη δική του πολιτική συμπεριφορά, εντός και εκτός Βουλής και την εσωτερική του λειτουργία, θα κριθεί αν θα ισχυροποιήσει ή όχι, τον ρόλο και την παρουσία του.
Τα νεοενταχθέντα Κόμματα στη Βουλή, δηλαδή ΑΛΜΑ και Άμεση Δημοκρατία, τα οποία είχαν ιδρυθεί λίγο πριν τις Εκλογές, σίγουρα αισθάνονται περίεργα. Αν συγκριθούν με βάση τα δημοσκοπικά δεδομένα πριν τις εκλογές, θα νοιώθουν ότι έχασαν. Αν όμως κριθούν από το γεγονός ότι κατόρθωσαν από την πρώτη φορά που κατήλθαν σε Βουλευτικές εκλογές, να εισέλθουν στη Βουλή με πολύ αξιοπρεπές ποσοστό, θα νοιώθουν άνετα. Η συνέχεια εξαρτάται πλέον από τη δράση τους, τις θέσεις τους εντός Βουλής, οι οποίες θα καταδείξουν έμπρακτα πλέον που ακριβώς στέκονται στα διάφορα ζητήματα. Κρίσιμο επίσης το αν θα τα καταφέρουν ή όχι να λειτουργούν ως ομάδα. Τόσον το ΑΛΜΑ όσον και ΄Άμεση Δημοκρατία.
Οι εκλογές του 2026 για σειρά λόγους υπήρξαν μοναδικές και αποτέλεσαν σημείο καμπής, στην πορεία των Βουλευτικών μαχών της χώρας μας.
