Του Νίκου Κατσουρίδη
Σε σειρά ερευνών εντός Απριλίου 2026, το κυπριακό φιγουράρει για πρώτη φορά, στη δεύτερη ή τρίτη θέση ανάμεσα στα θέματα που αξιολογούν οι πολίτες ως σημαντικά. Για πρώτη φορά σε προεκλογικές Έρευνες Κοινής Γνώμης, μετά από πολλά χρόνια. Παρόλον τούτο όμως κατά τη διάρκεια της παρούσης προεκλογικής εκστρατείας, ουσιαστικά δεν έχει συζητηθεί. Ελάχιστες φορές τέθηκε ως θέμα και για ελάχιστο χρονικό διάστημα. Ακόμα και στις περιπτώσεις που έχει τεθεί ως θέμα, η συζήτηση γρήγορα έφευγε από το κυπριακό και μεταπηδούσε αλλού. Σχεδόν αποκλειστικά στα θέματα της τρέχουσας, κατά τη δεδομένη στιγμή, επικαιρότητας. Δηλαδή οι συζητήσεις περιστρέφονταν σχεδόν αποκλειστικά στα θέματα επικαιρότητας, τα οποία αναδεικνύονταν από τα ΜΜΕ, τα ΜΚΔ και επικαιρικά ζητήματα, τα οποία το ένα ή το άλλο Κόμμα αναδείκνυε διότι έκρινε, ότι θα είχε όφελος. Με αυτήν την προσέγγιση η προεκλογική εκστρατεία επικεντρώθηκε σε δύο-τρία θέματα. Αλλα ζητήματα μεγάλης σημασίας για τον τόπο και το μέλλον του, πέρασαν σε δεύτερη ή και τρίτη μοίρα ή δεν συζητήθηκαν καθόλου. Να αναφέρω μερικά ενδεικτικά: 1) Κυπριακό. 2) Άμυνα. 3) Η διεθνής θέση της Κύπρου. 4) Η Κύπρος ως Κράτος μέλος της Ε.Ε. 5) Οι σχέσεις με τους τ/κ και άλλα. Ακόμα και το θέμα της οικονομίας , κυρίως απασχόλησε, από την πτυχή της ακρίβειας. Ο λόγος; Τον έχω ήδη προαναφέρει. Η αυταπάτη των Κομμάτων ότι αν συγκεντρωθούν στα θέματα της επικαιρότητας, όπως αυτή διαμορφωνόταν τη δεδομένη στιγμή και με τον τρόπο που εξήγησα πιο πάνω, θα κέρδιζαν πόντους. Και όμως στις αξιολογήσεις των πολιτών για τους θεσμούς σταθερά παρέμειναν στην τελευταία θέση. Αρα απέτυχαν να αυξήσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τα ίδια. Το αντίθετο μάλιστα, αν κρίνει κάποιος τόσον από τον εξαιρετικά χαμηλό βαθμό εμπιστοσύνης που τους απόδωσαν οι πολίτες, αλλά και από τα πολύ χαμηλά ποσοστά τους στην πρόθεση ψήφου. Όχι στην αυθαίρετη αναγωγή στα έγκυρα. Παρόλον ότι και σε αυτήν την αναγωγή ακόμα, παραμένουν χαμηλά. Σε ποσοστά πρωτοφανή. Αυτή η κατάσταση επιδεινώθηκε και από τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονταν οι συζητήσεις. Κυρίως με ατέλειωτες αλληλοκατηγορίες αντί του συναγωνισμού επιχειρημάτων επι της ουσίας.
Είναι μάλιστα πολύ λυπηρό ότι σχεδόν όλα τα Κόμματα, παρασύρθηκαν σε ένα τρόπο συμπεριφοράς, τον οποίο σχεδόν όλα καταδικάζουν. Την ισοπέδωση, τον λαϊκισμό και την τοξικότητα. Ειδικά τα παραδοσιακά Κόμματα όφειλαν να ήταν διπλά προσεκτικά, από την στιγμή που είχαν και έχουν στην ημερήσια διάταξη τους, τον στόχο να αποδείξουν ότι αυτά τα αρνητικά φαινόμενα είναι ίδιον ορισμένων νεοσύστατων πολιτικών σχηματισμών. Τώρα είναι μάλλον αργά για διορθωτικές κινήσεις. Οι εντυπώσεις στον κόσμο έμειναν και μάλλον έγιναν πεποίθηση. Πεποίθηση έγινε ειδικά μια ισοπεδωτική αντίληψη, ότι είναι όλοι οι ίδιοι, πράγμα που δεν είναι ορθό. Μπορεί όλοι να έχουν κάνει λάθη ή σοβαρά λάθη, αλλά υπάρχουν διαβαθμίσεις. Αυτές όφειλαν να αναδείξουν. Επικεντρώνοντας την εκστρατεία τους σε θέσεις. Σε προτάσεις οι οποίες να διαφοροποιούν το ένα από το άλλο, κατά τρόπο ευδιάκριτο για τους πολίτες. Για παράδειγμα στα θέματα οικονομίας στάθηκαν όλοι σχεδόν στα θέματα της ακρίβειας, χωρίς όμως να αφιερώσουν ικανό χρόνο για να πείσουν για τις προτάσεις τους προς αντιμετώπιση του φαινομένου. Αντίθετα πέραν από τις αλληλοκατηγορίες, τις ατεκμηρίωτες υποσχέσεις αντιμετώπισης του θέματος, κατέφυγαν στον εύκολο δρόμο. Στο δρόμο του αφορισμού της κυβέρνησης. Αδυνατώντας μέχρι στιγμής να συνειδητοποιήσουν το γεγονός ότι στις Βουλευτικές εκλογές δεν κρίνεται η κυβέρνηση, δεν ψηφίζεται Πρόεδρος, αλλά κρίνονται και κυρίως ψηφίζονται τα Κόμματα. Να δώσω ακόμα ένα παράδειγμα. Το γεγονός ότι ο πρωτογενής τομέας της οικονομίας παραμελείται εδώ και δεκαετίες δεν απασχόλησε. Όπως δεν απασχόλησε και ο ειδικός και ζωτικός ρόλος της γεωργοκτηνοτροφίας. Όταν όμως, δυστυχώς, εμφανίστηκε ο αφθώδης πυρετός, ξαφνικά η κτηνοτροφία έγινε υπ΄ αριθμόν ένα ζήτημα. Γιατί; Διότι είχε μετατραπεί αίφνης σε θέμα της επικαιρότητας. Αυτή η στάση, αυτή η προσέγγιση δεν δημιουργεί εκλογικό όφελος για κανένα. Αντιθέτως προκαλεί απώλειες σχεδόν για όλους και περισσότερο για όσα Κόμματα έχουν κυβερνήσει ή συγκυβερνήσει. Τα υπόλοιπα έχουν το άλλοθι, για την ώρα είτε ότι δεν κυβέρνησαν, είτε ότι είναι εντελώς νεοσύστατα. Αδικο αν με ρωτάτε, αλλά είναι άλλοθι αρκετό για να πείθει αριθμό ψηφοφόρων. Λέω άδικο, γιατί ούτε αυτά τα Κόμματα έδωσαν πειστικές προτάσεις και μάλιστα τεκμηριωμένες και κοστολογημένες, για τον τρόπο αντιμετώπισης ζωτικών προβλημάτων.
Εκεί όμως που το θέμα καθίσταται διπλά τραγικό είναι το ζήτημα με το οποίο άρχισα το παρόν άρθρο. Το Κυπριακό! Το ζήτημα ζωής και θανάτου για τον τόπο και τον λαό. Το ζήτημα που φραστικά όλοι το έχουν προμετωπίδα. Και μάλιστα σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία η Τουρκία μένει αμετακίνητη σε διχοτομικές λύσεις. Σε μια στιγμή που πρέπει όλες οι δυνάμεις των κυπρίων και ειδικότερα των πολιτικών σχηματισμών και των ηγεσιών τους να ριχθούν στη μάχη, ώστε να επιστρέψει η τουρκική πλευρά σε συνομιλίες εντός παραμέτρων τον Ο.Η.Ε. Σε μια στιγμή που από ότι διαφαίνεται ο Γ.Γ. του Ο.Η.Ε θα προχωρήσει σε δική του πρωτοβουλία. Την ώρα που οι ψηφοφόροι θεωρούν το κυπριακό και ορθά ως ένα από τα δύο πρωτεύοντα προβλήματα του τόπου. Είμαι βέβαιος ότι ο καθένα μας βαθιά μέσα του αντιλαμβάνεται ότι είναι, όχι ένα από τα πρωτεύοντα, αλλά το πρωτεύον. Όταν όμως τα Κόμματα δεν το αναδεικνύουν στην καθημερινότητα και πολύ περισσότερο δεν το αναδεικνύουν στην προεκλογική εκστρατεία, πως θα πεισθούν οι νεότερες γενιές για τη σπουδαιότητα του; Οι γενιές που δεν έζησαν στην πράξη όσα οδήγησαν στο παρα πέντε της οριστικής διχοτόμησης. Πως θα πεισθούν για την ανάγκη να λυθεί και να λυθεί μάλιστα ορθά. Δηλαδή με τρόπο λειτουργικό και βιώσιμο, με τρόπο ασφαλή.
Δημιουργείται από μόνο του το εξής υπαρξιακό ερώτημα: Μας ενδιαφέρει όντως το κυπριακό; Όπως και το επόμενο ερώτημα: Γίνεται ή όχι κατανοητό ότι από την ορθή λύση του ή από την αδυναμία λύσης, θα οδηγηθούμε στον κίνδυνο αφανισμού ως λαός; Και όταν λέω λαός εννοώ ολόκληρο τον κυπριακό λαό, ε/κ και τ/κ και όλους όσοι νόμιμα κατοικούν αυτόν τον τόπο.
