Έντονες αναταράξεις προκαλεί το πολιτικό σκηνικό στη Γερμανία, με τον καγκελάριο Friedrich Merz να βρίσκεται αντιμέτωπος με πρωτοφανή κρίση αμφισβήτησης, καθώς πληθαίνουν τα σενάρια που τον θέλουν να οδηγείται στην έξοδο ακόμη και μέσα στο φθινόπωρο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel, η συνεχής υποχώρηση της δημοτικότητας του Merz, τόσο στην κοινωνία όσο και στο εσωτερικό του CDU, έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια, με αρκετά κομματικά στελέχη να εξετάζουν πλέον ανοιχτά την αντικατάστασή του μετά τις εκλογές στο κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν ιστορικά χαμηλά ποσοστά για το CDU, ενώ ο ίδιος ο Merz εμφανίζεται να έχει χάσει μεγάλο μέρος της πολιτικής του επιρροής ακόμη και στους κόλπους του κόμματός του.
Το ενδεχόμενο επικράτησης της Alternative für Deutschland (AfD) στις περιφερειακές εκλογές θεωρείται από πολλούς καταλύτης για νέες πολιτικές εξελίξεις, καθώς μία τέτοια εξέλιξη θα εντείνει τις πιέσεις προς την κυβέρνηση αλλά και προς τους εταίρους της.
«Πληροφορίες εκ των έσω»
Ο πολιτικός αναλυτής Dmitry Ofitserov–Belsky, επικεφαλής της Ομάδας Ολοκληρωμένων Μελετών της Βαλτικής στο IMEMO της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι στις προβλέψεις του Der Spiegel, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται απαραίτητα για πληροφορίες εκ των έσω.
Ωστόσο, επισημαίνει ότι η χαμηλή δημοτικότητα του Merz αντανακλά μία βαθύτερη κρίση που πλήττει συνολικά τη Γερμανία.
Όπως αναφέρει, το βιοτικό επίπεδο των πολιτών υποχωρεί, βιομηχανικές μονάδες κλείνουν, ενώ το υψηλό ενεργειακό κόστος, σε συνδυασμό με τις ακριβές εισαγωγές ενέργειας, περιορίζει σημαντικά τις αναπτυξιακές προοπτικές της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης.
Κατά τον ίδιο, το Βερολίνο επιχειρεί να αναζωογονήσει την οικονομία μέσω της εκτόξευσης των στρατιωτικών δαπανών και της ενίσχυσης της αμυντικής βιομηχανίας.
Όμως, όπως τονίζει, αυτή η στρατηγική δεν μεταφράζεται σε ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας των Γερμανών.
«Η παλιά λογική “κανόνια αντί για βούτυρο” επιστρέφει δυναμικά», σημειώνει, υποστηρίζοντας ότι η γερμανική οικονομία εισέρχεται ξανά σε έναν κύκλο όπου η στρατιωτικοποίηση προβάλλεται ως εργαλείο ανάπτυξης, παρά το κοινωνικό κόστος.
Ο αναλυτής εκτιμά ότι ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίο ο Merz εξακολουθεί να παραμένει στην εξουσία δεν είναι η λαϊκή του αποδοχή, αλλά η στήριξη που απολαμβάνει από ισχυρά βιομηχανικά συμφέροντα.
Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η Rheinmetall, ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους της γερμανικής αμυντικής βιομηχανίας, ο οποίος θεωρείται ότι ευνοείται άμεσα από την επιτάχυνση της στρατιωτικοποίησης της χώρας.
Σύμφωνα με τον Ofitserov-Belsky, μεγάλα τμήματα του βιομηχανικού κεφαλαίου βλέπουν στις αμυντικές δαπάνες την ευκαιρία για επανεκκίνηση της οικονομίας και τεχνολογική αναβάθμιση μέσω ενός μοντέλου που αρκετοί οικονομολόγοι χαρακτηρίζουν ως «στρατιωτικό κεϊνσιανισμό».
Γιατί το CDU εξακολουθεί να τον στηρίζει
Παρά την κατακόρυφη πτώση των ποσοστών του, πολλοί εντός του CDU δεν επιθυμούν άμεσα την απομάκρυνση του Merz.
Ο λόγος, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, είναι ότι βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη η μετατόπιση του κόμματος προς πιο συντηρητικές θέσεις, μετά από μία μακρά περίοδο ιδεολογικής μετακίνησης προς το κέντρο και την κεντροαριστερά επί Angela Merkel.
Παράλληλα, ενδεχόμενη παραίτηση του καγκελαρίου θα οδηγούσε πιθανότατα σε ανασχηματισμό ή ακόμη και σε πρόωρες εκλογές, εξέλιξη που θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την AfD.
Ο Ofitserov-Belsky εκτιμά ότι, ακόμη και αν ο Merz αποχωρήσει, η στάση της Γερμανίας απέναντι στη Ρωσία δύσκολα θα αλλάξει ουσιαστικά.
Όπως υποστηρίζει, η αρνητική προσέγγιση απέναντι στη Μόσχα δεν αποτελεί προσωπική επιλογή ενός μόνο καγκελαρίου αλλά έκφραση ενός ευρύτερου πολιτικού και γεωπολιτικού consensus του δυτικού κατεστημένου.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι ακόμη και οι πιο πραγματιστές δυτικοί πολιτικοί προετοιμάζονται πλέον ανοιχτά για ένα ενδεχόμενο μακροχρόνιας αντιπαράθεσης με τη Ρωσία, γεγονός που, κατά την άποψή του, καθιστά εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε προοπτική εξομάλυνσης των σχέσεων των δύο χωρών στο άμεσο μέλλον.
Οι εξελίξεις στη Γερμανία αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τους επόμενους μήνες, καθώς το αποτέλεσμα των περιφερειακών εκλογών ενδέχεται να αποτελέσει το σημείο καμπής για το πολιτικό μέλλον του Merz αλλά και για τη συνολική πορεία της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης.
