Η ρήξη στις σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας αποκτά πλέον και έντονη οικονομική διάσταση, καθώς το Τελ Αβίβ φαίνεται να γυρίζει οριστικά την πλάτη στα τουρκικά αγροτικά προϊόντα, στερώντας από την Άγκυρα μία αγορά με ιδιαίτερη σημασία.
Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν τις ανησυχίες ότι η επιθετική εξωτερική πολιτική του Recep Tayyip Erdogan αρχίζει να έχει απτές οικονομικές συνέπειες για την Τουρκία.
Ο υπουργός Γεωργίας και Επισιτιστικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Avi Dichter, μιλώντας στον δημοσιογράφο Gadi Ness στον ραδιοφωνικό σταθμό Radio North 104.5 FM, αποκάλυψε ότι εδώ και μήνες το Ισραήλ έχει σταματήσει πλήρως τις εισαγωγές ντομάτας, υποστηρίζοντας ότι οι Ισραηλινοί παραγωγοί καλύπτουν πλέον το σύνολο της εγχώριας ζήτησης.
«Όποιος φτιάχνει σήμερα shakshuka, τη φτιάχνει αποκλειστικά με ισραηλινά προϊόντα.
Το ίδιο ισχύει και για την ισραηλινή σαλάτα.
Τα τελευταία χρόνια, σε συνεργασία με τους αγρότες, προχωρήσαμε σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Εδώ και μήνες δεν εισάγουμε καθόλου ντομάτες.
Πρόκειται για ένα πρωτοφανές γεγονός», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Avi Dichter.
Τα στοιχεία του Ιουνίου επιβεβαιώνουν τη θεαματική αλλαγή.
Για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, το Ισραήλ δεν εισήγαγε ούτε μία ποσότητα ντομάτας, πιπεριάς ή αυγών από το εξωτερικό.
Αντίθετα, τον Ιούνιο του 2025 είχαν εισαχθεί περίπου 709 τόνοι ντομάτας και 97 τόνοι πιπεριάς, ενώ τον Ιούνιο του 2024 οι εισαγωγές ανέρχονταν σε 16 τόνους ντομάτας και 422 τόνους πιπεριάς.
Η μεγαλύτερη ανατροπή αφορά την αγορά της ντομάτας, όπου πριν από τον πόλεμο το Ισραήλ εισήγαγε περίπου 40.000 τόνους ετησίως, με τη συντριπτική πλειονότητα να προέρχεται από την Τουρκία.
Οι εισαγωγές κάλυπταν περίπου το 22% της συνολικής ετήσιας κατανάλωσης των 180.000 τόνων.
Σήμερα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που παρουσίασε η ισραηλινή κυβέρνηση, το σύνολο της ζήτησης καλύπτεται από την εγχώρια παραγωγή, αφήνοντας ουσιαστικά εκτός αγοράς τους Τούρκους εξαγωγείς.
Αρνητική εξέλιξη
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα αρνητική για την τουρκική αγροτική οικονομία, καθώς η απώλεια της ισραηλινής αγοράς προστίθεται στις ήδη αυξανόμενες πιέσεις που αντιμετωπίζει η Τουρκία από τον υψηλό πληθωρισμό, την αποδυνάμωση της λίρας και τη μείωση της ανταγωνιστικότητας σε αρκετούς εξαγωγικούς κλάδους.
Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ συνεχίζει να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού λόγω του πολέμου.
Έρευνα του Ινστιτούτου Λιανικού Εμπορίου, που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2026, δείχνει ότι τα ισραηλινά νοικοκυριά διαθέτουν περίπου το 13% του προϋπολογισμού τροφίμων για την αγορά φρούτων και λαχανικών.
Ωστόσο, οι πολεμικές συνθήκες έχουν αυξήσει το κόστος παραγωγής και διακίνησης, λόγω προβλημάτων στις αγροτικές περιοχές, στις μεταφορές, στην ασφάλεια και στην ασφάλιση των φορτίων.
Παρά τις πιέσεις αυτές, η ισραηλινή κυβέρνηση προβάλλει την πλήρη απεξάρτηση από τις εισαγωγές τουρκικών νωπών αγροτικών προϊόντων ως στρατηγική επιτυχία, στέλνοντας παράλληλα ένα σαφές πολιτικό και οικονομικό μήνυμα προς την Άγκυρα ότι οι διμερείς σχέσεις εισέρχονται σε μια νέα, πολύ πιο συγκρουσιακή εποχή.
