Μία σημαντική επιστημονική διαπίστωση έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα στη μάχη κατά του λαγοκέφαλου, ενός από τα πλέον επικίνδυνα ξενικά είδη που έχουν εισβάλει στη Μεσόγειο.
Η θαλάσσια χελώνα Caretta caretta αναγνωρίζεται πλέον ως ο μοναδικός επιβεβαιωμένος φυσικός θηρευτής του ενήλικου λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες, προσφέροντας έναν πολύτιμο σύμμαχο στην προσπάθεια περιορισμού της εξάπλωσης του.
Ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus), που εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, έχει εξελιχθεί σε σοβαρή απειλή για τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Η άνοδος της θερμοκρασίας των υδάτων, ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής, έχει ευνοήσει την ταχεία αναπαραγωγή και εξάπλωσή του, με την παρουσία του να είναι πλέον ιδιαίτερα έντονη στις ελληνικές και κυπριακές θάλασσες.
Οι επαγγελματίες αλιείς βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με τις ζημιές που προκαλεί στα δίχτυα και στον αλιευτικό εξοπλισμό, ενώ το συγκεκριμένο είδος ανταγωνίζεται τα εγχώρια ψάρια για τροφή, διαταράσσοντας τη φυσική ισορροπία του θαλάσσιου οικοσυστήματος.
Ένα από τα πιο επικίνδυνα ψάρια της Μεσογείου
Ο λαγοκέφαλος θεωρείται μία από τις σημαντικότερες βιολογικές εισβολές που έχουν καταγραφεί στη Μεσόγειο. Το σώμα του περιέχει την εξαιρετικά ισχυρή νευροτοξίνη τετροδοτοξίνη, η οποία δεν καταστρέφεται κατά το μαγείρεμα και μπορεί να προκαλέσει από σοβαρή παράλυση μέχρι και θάνατο σε περίπτωση κατανάλωσης.
Παράλληλα, διαθέτει ιδιαίτερα ισχυρά δόντια, ικανά να καταστρέψουν αλιευτικά εργαλεία, να κόψουν πετονιές και ακόμη και να λυγίσουν αγκίστρια. Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί και επιθέσεις σε λουόμενους, προκαλώντας σοβαρούς τραυματισμούς.
Γιατί η Caretta caretta μπορεί να τον κυνηγήσει
Σε αντίθεση με τα περισσότερα μεγάλα ψάρια και τους καρχαρίες, που αποφεύγουν τον τοξικό εισβολέα, η Caretta caretta διαθέτει τα ανατομικά χαρακτηριστικά που της επιτρέπουν να τον καταναλώνει.
Το ισχυρό ράμφος της μπορεί να συνθλίβει σκληρά όστρακα και κελύφη, ενώ το παχύ δέρμα και το ανθεκτικό καβούκι της την προστατεύουν κατά την επίθεση. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι το πεπτικό της σύστημα φαίνεται να μην επηρεάζεται από την τετροδοτοξίνη, γεγονός που μετατρέπει τον λαγοκέφαλο σε εύκολη πηγή τροφής.
Η προστασία της χελώνας αποκτά νέα σημασία
Η νέα αυτή γνώση ενισχύει ακόμη περισσότερο τη σημασία της προστασίας της Caretta caretta.
Μέχρι σήμερα, η προστασία του εμβληματικού αυτού είδους συνδεόταν κυρίως με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Πλέον, αποκτά και πρακτική διάσταση, καθώς η παρουσία της συμβάλλει στον φυσικό περιορισμό ενός είδους που απειλεί την αλιεία, τη θαλάσσια ζωή, αλλά και τη δημόσια υγεία.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι κάθε χελώνα που χάνεται από πλαστικά απορρίμματα, αλιευτικά δίχτυα, προπέλες ή άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες στερεί από το οικοσύστημα έναν φυσικό θηρευτή του λαγοκέφαλου. Την ίδια στιγμή, η μείωση των μεγάλων θηρευτών λόγω της υπεραλίευσης καθιστά ακόμη πιο ευάλωτη τη θαλάσσια ισορροπία.
Η προστασία της Caretta caretta δεν αφορά μόνο τη διάσωση ενός εμβληματικού είδους, αλλά αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της φυσικής ισορροπίας στις ελληνικές θάλασσες και στη Μεσόγειο συνολικά.
