Του Νίκου Κατσουρίδη
Η πρωτοβουλία του Γ.Γ. του ΟΗΕ βρίσκεται σε εξέλιξη και στην παρούσα στιγμή φαίνεται να εμπλέκονται ενεργά πέραν από τα Ηνωμένα Έθνη, η Ε.Ε., η Τουρκία, η Ελλάδα και φυσικά η κυπριακή πλευρά, τ/κ και ε/κ και η νόμιμη κυβέρνηση της Κύπρου. Αυτή τη στιγμή επέλεξε η κα Ανχελα Ολγκίν Κουεγιάρ να απευθύνει μια ανοικτή επιστολή προς δύο αποδέκτες. Είναι ενδιαφέρον, πέραν από το περιεχόμενο της επιστολής, να δούμε τα εξής:
- Γιατί τώρα προχώρησε η προσωπική απεσταλμένη του Γ.Γ. του ΟΗΕ σε αυτήν την ενέργεια της;
- Πως υποδέχθηκαν αυτή την επιστολή οι καθημερινές εφημερίδες του τόπου;
- Ποιους θεωρεί υπεύθυνους για τη δυνατότητα να προχωρήσει αυτή η πρωτοβουλία την οποία χαρακτηρίζει ιστορική ευκαιρία.
Κατ΄ αρχάς η κα Ολγκίν επέλεξε αυτή τη χρονική στιγμή, κατά την άποψη μου, ως μοχλό πίεσης προς διάφορες κατευθύνσεις. Διότι χρονικά έχουμε περάσει το 50% της χρονιάς και εισήλθαμε στο β μισό του 2026 που οδηγεί στη λήξη της θητείας του κ. Γκουτέρες. Αλλά και την εκλογή νέου Γ.Γ. του Ο.Η.Ε.
Εκ δευτέρου η επιστολή στοχεύει να καλύψει και τα νώτα της ίδιας. Να δημιουργήσει εκείνο το σκηνικό το οποίο, αν προχωρήσει η πρωτοβουλία να πιστωθεί η ίδια τα μέγιστα. Αν πάλιν όχι, η διεθνής κοινή γνώμη να θεωρήσει άλλους ως υπεύθυνους και υπαίτιους της αποτυχίας. Πως; Θα παραθέσω την άποψη μου στη συνέχεια. Επίσης η κα. Ολγκίν προσπαθεί να μετατοπίσει αλλού το κέντρο βάρους των δικών της ενεργειών. Των δικών της ενεργειών, ορισμένες εκ των οποίων, κατά τη γνώμη μου, βρίσκονται έξω από το κουτί. Και όταν λέω «κουτί» εννοώ τη βάση λύσης του κυπριακού, που στηρίζεται στις αποφάσεις του Ο.Η.Ε. Τι εννοώ; Εννοώ ότι η κα Ολγκίν ρίχνει στο τραπέζι του προβληματισμού και των συζητήσεων ορισμένες πολύ «ευφάνταστες» και πολύ «χαλαρές» ιδέες οι οποίες πόρρω απέχουν από τη βάση λύσης του κυπριακού όπως προνοείται από τις αποφάσεις του Ο.Η.Ε και της Ε.Ε. και ας μην παραπονιέται ότι την αδικούν. Η ίδια γνωρίζει πολύ καλά τι ρίχνει στο τραπέζι. Όπως γνωρίζει πολύ καλά τις ιδιαίτερες απόψεις της και ολόκληρη η πολιτική ηγεσία του τόπου και όχι μόνο. Τις γνωρίζουν και όσοι εκείνη επέλεξε να είναι οι συνομιλητές της στο επίπεδο της «κοινωνίας των πολιτών» τόσον στην ε/κ όσον και στην τ/κ κοινότητα.
Οι καθημερινές εφημερίδες μας, έχουν υποδεχθεί την επιστολή ως ακολούθως: ΑΛΗΘΕΙΑ: Αυστηρές υποδείξεις προς Χριστοδουλίδη – ΄Ερχιουρμαν. α) Να αξιοποιήσουν αυτή τη φορά αυτή την ιστορική ευκαιρία. …..να διασφαλίσουμε ότι αυτή θα οδηγηθεί με επιτυχία στην ολοκλήρωση της. β) Αν ήταν ικανοποιημένη από τις επαφές και τις συνομιλίες δεν θα χρειαζόταν να απευθύνει αυτή την αυστηρή προειδοποίηση. γ) Δημοσιεύματα «γεμάτα υποθέσεις και ερμηνείες προϊόν φημών και λανθασμένων αντιλήψεων και από τις δύο πλευρές».
Βασική παρατήρηση. Για μια ακόμα φορά για όλα ευθύνονται οι δύο κοινότητες. Για μια ακόμα φορά στο απυρόβλητο ο πραγματικός ένοχος, η Τουρκία.
ΧΑΡΑΥΓΗ: «Αξιοποιήστε την ιστορική ευκαιρία». α) Ισχυρές δυνάμεις επιδιώκουν τη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος. β) « Μην παραμείνετε αιχμάλωτοι του παρελθόντος».
Βασική παρατήρηση: Η Τουρκία απουσιάζει και από την εξίσωση του κακού παρελθόντος αν και υπήρξε ο κύριος πρωταγωνιστής (όχι μόνη βέβαια) αυτού του παρελθόντος και ο βασικός συνεχιστής του.
ΠΟΛΙΤΗΣ: Χρειάζεται πολιτικό θάρρος. α) Το στάτους κβο έχει πάψει να αποτελεί ασφαλή επιλογή. β) «Το βάρος της ιστορίας είναι μεγάλο και πρέπει να αντιμετωπιστεί με σοφία, ενσυναίσθηση και γενναιοδωρία».
Βασική παρατήρηση: Και πάλιν η ιστορία. Η ενσυναίσθηση (ως και να είναι ψυχολογικό το πρόβλημα, και η γενναιοδωρία!!). Από ποιόν όμως; Τις δύο κοινότητες; Η κατοχική δύναμη καλείται να είναι γενναιόδωρη ή όχι; Και να καλείται, γενναιόδωρη με τι; Τα κατακτημένα δια της βίας εδάφη της Κύπρου; Θα είναι γενναιόδωρη ως προς την εφαρμογή του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου, των αρχών και αξιών που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ κρατών; ΄Η μήπως δεν έχει άποψη.
ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ: Η Ολγκίν μιλά για ιστορική ευκαιρία που πρέπει να εκμεταλλευτούν οι κύπριοι. α) Η διαρκής και ειλικρινής πολιτική βούληση των δύο ηγετών με τη στήριξη των κοινοτήτων τους, θα εξακολουθήσει να αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια επιτυχή έκβαση. β) Επιπλέον μέσα σε αυτήν την αβεβαιότητα, εμφανίζονται ισχυρές δυνάμεις, που επιθυμούν να διατηρήσουν το υφιστάμενο καθεστώς.
Βασική παρατήρηση: Ξεχνά ποια δύναμη επιθυμεί και το διακηρύσσει επισήμως, όχι μόνο να διατηρηθεί το υφιστάμενο καθεστώς, αλλά και να νομιμοποιηθεί οριστικά και τελεσίδικα. Η Τουρκία.
Είναι σαφές ότι η κα. Ολγκίν έχει ένα ιδιαίτερο, δικό της τρόπο, προσέγγισης του κυπριακού. Ένα τρόπο ο οποίος έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την λησμονιά. Είναι λίγο … ξεχασιάρα. Ξεχνά εντελώς την Τουρκία. Το Κράτος εκείνο που έχει παραβιάσει κάθε έννοια δικαίου και διεθνούς έννομης τάξης. Που αρνείται τις αποφάσεις του ΟΗΕ, τον οποίο η ίδια εκπροσωπεί και της Ε.Ε. Που απορρίπτει τη συμφωνημένη βάση λύσης του κυπριακού όπως προνοείται από τον Ο.Η.Ε. Την Τουρκία η οποία επιθυμεί «λύση» εκτός παραμέτρων ΟΗΕ, που θεωρεί νεκρή την λύση Ομοσπονδίας και τη Δ.Δ.Ο, που διακηρύσσει την οριστική διχοτόμηση στο πρόσωπο της αναγνώρισης δύο Κρατών στη Κύπρο ή μέσον της κυριαρχική ισότητας, που οδηγεί στο ίδιο. Η πολιτική όραση της κας. Ολγκίν είναι πολύ επιλεκτική. Βλέπει την ευθύνη μόνο στις δύο Κοινότητες και τους ηγέτες των δύο κοινοτήτων. Και αυτούς όμως τους κρίνει επιλεκτικά. Εξισώνει αυτόν ο οποίος αποδέχεται τις αποφάσεις και το πλαίσιο του Ο.Η.Ε, με εκείνον ο οποίος θέτει όρους που οδηγούν στο αδιέξοδο, που τον ενδιαφέρει περισσότερο να συμφωνηθούν εκ των προτέρων οι όροι του διαχωρισμού, αντί η λύση.
Φυσικά για να μην αδικώ την κα. Ολγκίν, τι να πει κανείς όταν υπάρχουν ενυπόγραφες αρθρογραφίες στην ε/κ πλευρά, που θεωρούν το κυπριακό ως ψυχολογικό πρόβλημα, υιοθετούν ακόμα και την Ιδέα της κυριαρχικής ισότητας και τα τρία Α του ΄Ερχιουρμαν.
Θα κλείσω το παρόν κείμενο επισημαίνοντας το πιο εντυπωσιακό και απαράδεκτο το οποίο επισημαίνει κάποιος στην ανοικτή επιστολή της προσωπικής απεσταλμένης του Γ.Γ. του Ο.Η.Ε για το κυπριακό. Καμιά απολύτως αναφορά στις αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών περί Κύπρου!
