Καταστροφική η συνεργασία ΕΔΕΚ-ΔΗΠΑ με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη
Της Ανδρούλας Γκιούρωφ
Με ικανοποίηση, χαρές , ανακούφιση αλλά και με πολύ τραυματικές απώλειες σηματοδοτήθηκαν οι βουλευτικές εκλογές της Κυριακής 24 Μαϊου .
Έξι κόμματα κατάφεραν να εξασφαλίσουν έδρες στη νέα Βουλή των Αντιπροσώπων. Την πιο αξιοσημείωτη άνοδο είχε το ΕΛΑΜ με διπλασιασμό των εδρών του και αύξηση των ποσοστών του κατά 4%. Το ΑΚΕΛ διατήρησε τον αριθμό των εδρών του και αύξησε τα ποσοστά του κατά 1,4%, ενώ ο ΔΗΣΥ διατήρησε την πρωτιά και τις έδρες του, καταγράφοντας μικρή πτώση στο ποσοστό του -0,8%. Το ΔΗΚΟ κατέγραψε μείωση κατά 1,3% στα ποσοστά του και έχασε 1 έδρα.
Είσοδο, επίσης, στη νέα Βουλή, πέτυχαν το Άλμα και η Άμεση Δημοκρατία, εξασφαλίζοντας 5,8% και 5,4% αντίστοιχα. Οι μεγάλοι χαμένοι και εκτός Βουλής είναι η ΕΔΕΚ, η ΔΗΠΑ , το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών και το ΒΟΛΤ.
Το ποσοστό της αποχής ανήλθε σε 33,09%. Οι εγγεγραμμένοι εκλογείς ήταν 569.182 και ψήφισαν 380.851.
Να μην ρίξουν τις ευθύνες μόνο στην εσωστρέφεια
Την μεγαλύτερη ήττα κατέγραψε η ΕΔΕΚ ένα ιστορικό κόμμα με παρουσία στα πολιτικά δρώμενα για 57 ολόκληρα χρόνια. Ιδρύθηκε το 1969 από τον Βάσο Λυσσαρίδη ως «Ενιαία Δημοκρατική Ένωση Κέντρου» και με την βοήθεια του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου κατόρθωσε να εκλεγεί στη Βουλή με την συνδρομή ψήφων από το ΑΚΕΛ καθότι το σύστημα ήταν πλειοψηφικό.
Συγκεκριμένα στις πρώτες βουλευτικές εκλογές μετά το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή το 1976, η ΕΔΕΚ συμμετείχε σε κοινό συνδυασμό, μαζί με το ΔΗΚΟ και το ΑΚΕΛ ο οποίος έλαβε 71,2%. Το κόμμα κατέλαβε τέσσερις από τις συνολικά 35 έδρες των Ελληνοκυπρίων της Βουλής.
Από το 1981 και μετά η ΕΔΕΚ κατέρχονταν αυτόνομα (λόγω αναλογικού ) και διατηρούσε την τέταρτη θέση ανάμεσα στα κόμματα.
Τώρα η ΕΔΕΚ για πρώτη φορά στην ιστορία της βρίσκεται εκτός Βουλής και το κυριότερο εκτός Εθνικού Συμβουλίου την ώρα που βρίσκονται σε εξέλιξη σημαντικές παρασκηνιακές διεργασίες για το Κυπριακό.
Το ΝΑΤΟ, ο Μακάριος και πολιτικές του Προέδρου
Όταν ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης αποκαθήλωνε από το Προεδρικό το πορτρέτο του πρώτου προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, χλεύαζε την πολιτική του για την ένταξη της Κύπρου στο Κίνημα των Αδεσμεύτων, η ΕΔΕΚ σιωπούσε. Καμιά αντίδραση όταν ο κ. Χριστοδουλίδης υπερθεμάτιζε υπέρ της ένταξης της Κύπρου στο ΝΑΤΟ ούτε όταν στράφηκε προκλητικά υπέρ του Ισραήλ τηρώντας μια ένοχη σιωπή για την γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας, την εθνοκάθαρση και τον εποικισμό στη Δυτική Όχθη.
Η ΕΔΕΚ ήταν η μεγάλη απούσα όταν το ΑΚΕΛ και το Παγκύπριο Συμβούλιο Ειρήνης (ΠΣΕ) πραγματοποιούσαν διαδηλώσεις διαμαρτυρίας κατά της σφαγής των Παλαιστινίων. Πρωτοφανές ατόπημα η στάση της ηγεσίας της ΕΔΕΚ καθότι στο παρελθόν και επί ηγεσίας Β.Λυσσαρίδη οι σχέσεις του κινήματος με την Παλαιστίνη ήταν κάτι περισσότερο από άριστες .Η δε φιλία του Βάσου Λυσσαρίδη με τον Παλαιστίνιο ηγέτη Γιάσερ Αραφάτ άφησε βαθύ αποτύπωμα στην ιστορία της ΕΔΕΚ.
Απαράδεκτα ανεκτική ήταν και η στάση του κόμματος όταν ο Πρόεδρος δήλωνε πως η κυβέρνηση του είναι κεντροδεξιάς κατεύθυνσης. Μέχρι και την ημέρα των εκλογών ο Πρόεδρος επαναλάμβανε την προσήλωση της διακυβέρνησης του στον «ιδεολογικοπολιτικό προσανατολισμό του Κοινωνικού Φιλελευθερισμού».Την Κυριακή ανήμερα των εκλογών ψηφίζοντας στην γενέτειρα του Γεροσκήπου, ο κ. Χριστοδουλίδης κόμπαζε χαριεντιζόμενος πως ψήφισε με βάση την ιδεολογικοπολιτική του ταυτότητα. Δηλαδή τον Συναγερμό. Άλλωστε και ο τέως πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Αναστασιάδης στα συγχαρητήρια του προς την ηγεσία του ΔΗΣΥ είπε πως ο κ. Χριστοδουλίδης είναι σάρκα εκ της σαρκός του ΔΗΣΥ και πρέπει να αφεθούν πίσω οι πικρίες.
Σήμερα παρατηρείται το φαινόμενο από ηγετικά στελέχη της ΕΔΕΚ να φορτώνουν μόνο στην εσωστρέφεια τις ευθύνες για την μεγάλη ήττα του κόμματος.
Εσωστρέφεια και μεγάλες αναταράξεις υπήρξαν στην ΕΔΕΚ και επί Βάσου Λυσσαρίδη όταν αποχώρησε από το κόμμα ο αντιπρόεδρος της Τάκης Χατζηδημητρίου τις δεκαετίες 1990-2000. Και επί προεδρίας Γιαννάκη Ομήρου όταν κρίθηκε αναγκαίο να αλλάξει το όνομα της ΕΔΕΚ σε Κίνημα Σοσιαλδημοκρατίας (ΚΙΣΟΣ). Αναταράξεις και εσωστρέφεια υπήρξαν και μετέπειτα αλλά δεν οδήγησαν το κόμμα εκτός Βουλής και εκτός Εθνικού Συμβουλίου.
Η ανοχή και η σιωπή της ΕΔΕΚ στις αντιμακαριακές, φιλοΝΑΤΟϊκές και φιλοϊσραηλινές πολιτικές του κ. Χριστοδουλίδη δεν μπορούν να δικαιολογηθούν επειδή αντιμετώπιζε εσωκομματικά προβλήματα τα οποία κλιμακώθηκαν και εντάθηκαν και κατά την προεκλογική περίοδο.
Άρα δεν είναι μόνο η εσωστρέφεια που οδήγησε το ιστορικό αυτό κόμμα στον καταποντισμό αλλά η σιωπηρή ταύτιση της με τον κ. Χριστοδουλίδη και οι προκλητικές δηλώσεις και ενέργειες του κατά του Μακαρίου.
Πώς ένα φιλομακαριακό Κίνημα όπως η ΕΔΕΚ να μην αρθρώσει λέξη όταν ο Πρόεδρος εξαφάνιζε το πορτρέτο του Μακαρίου από το Προεδρικό γραφείο αλλά και την φωτογραφία του από το κάδρο όπου βρίσκονται οι φωτογραφίες όλων όσων διετέλεσαν πρόεδροι της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Πέραν τούτων και άλλοι παράγοντες ήσσονος σημασίας συνέβαλαν στην μεγάλη ήττα. Σε όλες τις δημοσκοπήσεις ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ έδειχναν πως είχαν χαμηλά ποσοστά και θα έμεναν εκτός Βουλής. Με αυτό το αντιδεοντολογικό σκεπτικό τα ΜΜΕ προσκαλούσαν στα πάνελ των συζητήσεων μόνο εκπροσώπους κομμάτων τα οποία έδειχναν στις δημοσκοπήσεις ψηλά ποσοστά. Αυτή η θεσμική εκτροπή να μην καλούνται οι εκπρόσωποι όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων και να προσκαλούνται εκπρόσωποι του ΑΛΜΑ και της Άμεσης Δημοκρατίας ήταν ένδειξη μιας υπόγειας υπονόμευσης αυτών των κομμάτων.
Ο καταποντισμός της ΔΗΠΑ
Ο άλλος μεγάλος χαμένος των εκλογών είναι και η Δημοκρατική Παράταξη (ΔΗ.ΠΑ.) η οποία ιδρύθηκε στις 20 Απριλίου 2018 από στελέχη και μέλη του ΔΗΚΟ που διαγράφτηκαν ή αποχώρησαν από αυτό. Ο λόγος ήταν ότι ενήργησαν ενάντια στις αποφάσεις του κόμματος και δεν υποστήριξαν την υποψηφιότητα του Νικόλα Παπαδόπουλου στις προεδρικές του 2018, διαφωνώντας επίσης με την προσέγγιση του Παπαδόπουλου όσον αφορά την προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού.
Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους πραγματοποιήθηκε το Ιδρυτικό Συνέδριο το οποίο ενέκρινε το καταστατικό, ενώ ανέδειξε πρόεδρο του κόμματος τον Μάριο Κάρογιάν.
Σοβαρές αιχμές αντιπροέδρου ΔΗΠΑ
Η περίπτωση της ΔΗΠΑ διαφέρει πολύ από την ΕΔΕΚ αλλά έχουν ένα κοινό σημείο. Αγνοήθηκαν προκλητικά από τα ΜΜΕ και δεν έτυχαν καμίας στήριξης από το Προεδρικό.
Οι δηλώσεις του αντιπροέδρου του κόμματος Μαρίνου Κλεάνθους στον ΑΣΤΡΑ δύο μέρες μετά τις εκλογές (26/5), ήταν αρκούντως αποκαλυπτικές. Ανάμεσα στ’ άλλα είπε πως η ΔΗΠΑ υπονομεύτηκε στην προσπάθεια να υποστηριχθούν ο ΔΗΣΥ και το ΔΗΚΟ. Άφησε σοβαρές αιχμές εναντίον του Προεδρικού υπογραμμίζοντας μάλιστα πως οι κάλπες της Γεροσκήπου αποκαλύπτουν πολλά.
Σοβαρές αιχμές αφέθηκαν και για την στήριξη προς το ΕΛΑΜ.
Άλλωστε είναι κοινό μυστικό πως στο Υπουργικό Συμβούλιο του κ. Χριστοδουλίδη υπάρχουν δύο μέλη του φίλα προσκείμενα στο ΕΛΑΜ. Ο υφυπουργός Μετανάστευσης κ. Ιωαννίδης και ο Υπουργός Δικαιοσύνης κ. Φυτηρής.
Παρηγοριά εκ των υστέρων
Αμέσως μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων την Κυριακή, ο κ. Χριστοδουλίδης απαντώντας σε ερώτηση, είπε ότι η ΔΗΠΑ και η ΕΔΕΚ “άξιζαν και το έχουν αποδείξει να ήταν στην νέα Βουλή”.
Βλέπουμε, συνέχισε, “ότι δεν πέτυχαν να είναι στην νέα Βουλή για κάποιες δεκάδες, εκατοντάδες ψήφους. Θα έπρεπε να ήταν εκεί, τους άξιζε”.
Περί ανασχηματισμού και άλλων δαιμονίων
Τώρα υπάρχουν διάφορα σενάρια περί ανασχηματισμού αλλά δεν πιστεύουμε πως ο Πρόεδρος θα επιχειρήσει κάτι τέτοιο όταν οι πληγές των δύο συνεργαζόμενων κομμάτων είναι ανοικτές ενώ ξεκίνησαν οι εσωκομματικές διεργασίες στα συλλογικά τους όργανα για το τις πταίει. Από την ΕΔΕΚ εκπροσωπείται στην κυβέρνηση η Υπουργός Γεωργίας κ. Παναγιώτου και η ΔΗΠΑ με τους υπουργούς Άμυνας και Εργασίας Βασίλη Πάλμα και Μαρίνο Μουσιούττα αντίστοιχα.
Η ΔΗΠΑ δεν έχει το ιδεολογικό υπόβαθρο της ΕΔΕΚ και στα λίγα χρόνια της παρουσίας της στα πολιτικά δρώμενα υπήρξε δυστυχώς το δεκανίκι του ΔΗΣΥ και γενικά της δεξιάς. Στήριξε τις υποψηφιότητες Αναστασιάδη και Χριστοδουλίδη.
Σύμφωνα με κάποιες έγκυρες πηγές ένας από τους καλύτερους συνεργάτες του τέως προέδρου ήταν ο Μάριος Καρογιάν ο οποίος είχε και λόγο στον διορισμό Υπουργών.
Οι πολίτες επέλεξαν ασφάλεια
Ήττα σημείωσαν επίσης οι Οικολόγοι και το ΒΟΛΤ αλλά οι λόγοι είναι διαφορετικοί. Οι Οικολόγοι δεν κατόρθωσαν να εκφράσουν πολιτικό λόγο. Το ΒΟΛΤ υπήρξε ο πρωταγωνιστής της τοξικότητας που πρωταγωνιστούσε με την «αποκάλυψη» του σκανδάλου «Σάντη» με τον Μακάριο Δρουσιώτη να προβάλλεται καθημερινά. Οι λεγόμενες αποκαλύψεις του αναιρούνταν από τον ίδιο μέρα με την μέρα.
Δεν θα αναφερθούμε στην περίπτωση του προέδρου του ΑΛΜΑ Οδυσσέα Μιχαηλίδη ο οποίος κατηγορούσε συλλήβδην όλους ως διεφθαρμένους. Ακόμα και τον Γ.Γ. του ΑΚΕΛ κατηγόρησε ότι εμπλέκεται στο σκάνδαλο του Βασιλικού πράγμα που διαψεύστηκε. Όσο για την περίπτωση της Άμεσης Δημοκρατίας του Φειδία Παναγιώτου φαίνεται πως άρχισε ήδη να ξεφουσκώνει. Με τέτοια ποσοστά στις επόμενες ευρωεκλογές ούτε με κιάλια δεν θα δει το Ευρωκοινοβούλιο.
Τα δύο αυτά κόμματα είναι διάττοντες αστέρες και δεν πρόκειται να επικρατήσουν για πολύ καθότι είναι χωρίς ιδεολογικοπολιτικό υπόβαθρο και το χειρότερο είναι προσωποπαγή.
ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ
Το ΑΚΕΛ με μια 100χρονη ιστορία μπορεί να «καταπιεί» όσα κόμματα ή φράξιες προσπάθησαν να το συρρικνώσουν εντάσσοντας στις τάξεις τους διάφορους καιροσκόπους και κάθε λογής συμφεροντολόγους.
Το ΑΚΕΛ άντεξε την διάσπαση με το ΑΔΗΣΟΚ και κατόρθωσε να έχει την πρωτιά στις βουλευτικές εκλογές μετά τη διάσπαση του 1989.
Το ίδιο και ο ΔΗΣΥ μπορεί να αντέξει φουρτούνες και αναταράξεις καθότι έχει μια ξεκάθαρη ιδεολογία, δεν είναι προσωποπαγές και είναι ο στυλοβάτης του κεφαλαίου αν και δηλώνει πολυσυλλεκτικό -πολυταξικό για να ελκύει μάζες από τα κατώτερα στρώματα.
Η διάσπαση του ΔΗΣΥ το 2004 με την διαγραφή στελεχών όπως των Δημήτρη Συλλούρη, Χατζηγιάννη, Πρόδρομο Προδρόμου και άλλων, στοίχισε μεν στο κόμμα αλλά κατόρθωσε να ξεπεράσει την κρίση και σήμερα να κατέχει την πρώτη θέση.
Εάν η ΕΔΕΚ θέλει να ξεπεράσει την κρίση και να αφήσει πίσω τα περί εσωστρέφειας, οφείλει να επιστρέψει στην ιδεολογικοπολιτική της ταυτότητα και να αποσύρει την υπουργό της από την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη. Σε αντίθετη περίπτωση θα συνεχίσει την περιδίνηση στο εχθρικό περιβάλλον που την έσπρωξε η στήριξη και η ανοχή της προς τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη.Ένα κόμμα με τόσους ήρωες που θυσιάστηκαν για την δημοκρατία και την ελευθερία δεν νοείται να μετατρέπεται σε δεκανίκι της δεξιάς και του αντιμακαριακού μένους του κ. Χριστοδουλίδη.
