Ολοκληρώθηκε το απόγευμα της Παρασκευής το Άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Λευκωσία, το πρώτο που πραγματοποιείται στην Κύπρο, υπό την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.
Το Συμβούλιο ξεκίνησε το βράδυ της Πέμπτης, στη μαρίνα Αγίας Νάπας, με συζήτηση των ηγετών της ΕΕ με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος, σε δηλώσεις του κατά την άφιξή του, ευχαρίστησε την Κυπριακή Προεδρία, καθώς κατά τη διάρκειά της εγκρίθηκαν δύο σημαντικές αποφάσεις για τη χώρα του: το νέο πακέτο κυρώσεων και το δάνειο €90 δισ.
Στη συνέχεια, οι ηγέτες παρακάθισαν σε δείπνο εργασίας, όπου συζήτησαν τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις επιπτώσεις τους στην ΕΕ.
Μεταξύ άλλων, οι αρχηγοί των κρατών μελών της ΕΕ συζήτησαν την εργαλειοθήκη που προτείνει η Κομισιόν για την ενέργεια, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ενεργειακή αυτονομία και ασφάλεια, με έμφαση στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και στην ανάπτυξη των εγχώριων καθαρών πηγών ενέργειας.
Οι ηγέτες υπογράμμισαν, επίσης, την ανάγκη για ελεύθερη ναυσιπλοΐα και διάνοιξη των Στενών του Ορμούζ και κάλεσαν σε σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, δηλώνοντας ότι η διπλωματία είναι η μόνη λύση.
Το πρωί της Παρασκευής, το Άτυπο Συμβούλιο συνεχίστηκε στο Συνεδριακό Κέντρο “Φιλοξενία” στη Λευκωσία. Οι ηγέτες άκουσαν την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μετσόλα, η οποία σημείωσε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μια νέα εποχή με ένα παλιό πλαίσιο, υπογραμμίζοντας ότι χρειάζεται ένας προϋπολογισμός που να ανταποκρίνεται στους σκοπούς του, έτοιμος να αποδώσει όπου και όταν έχει μεγαλύτερη σημασία.
Στη συνέχεια, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των κρατών μελών της ΕΕ συζήτησαν για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλάνο, με την Πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να τονίζει την ανάγκη αύξησης των νέων ίδιων πόρων. Η Κυπριακή Προεδρία, η οποία πέτυχε τον στόχο που είχε θέσει για το πρώτο μισό του εξαμήνου, για ολοκλήρωση της τεχνικής εργασίας και διασφάλιση έγκαιρης μετάβασης των διαπραγματεύσεων στο πολιτικό επίπεδο, αναμένεται να ετοιμάσει και να καταθέσει στη Σύνοδο Κορυφής του Ιουνίου, αριθμητικά στοιχεία για πρώτη φορά.
Στο μεταξύ, στο περιθώριο του Συμβουλίου, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, εκπροσωπώντας το Συμβούλιο της ΕΕ, η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μετσόλα και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπέγραψαν οδικό χάρτη για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, με όνομα «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά».
Εξάλλου, με πρωτοβουλία του Προέδρου Χριστοδουλίδη, οι ηγέτες συζήτησαν και τη ρήτρα αμοιβαιότητας συνδρομής (άρθρο 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ). Σύμφωνα με πληροφορίες, τον Μάιο αναμένεται να διεξαχθεί άσκηση προσομοίωσης για τη ρήτρα, ενώ κράτη μέλη αναμένεται ότι θα καταθέσουν προτάσεις και ιδέες για ένταξη του άρθρου 42.7 σε ένα δομημένο επιχειρησιακό μηχανισμό.
Το Άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνεχίστηκε με διαβουλεύσεις με περιφερειακούς ηγέτες. Στη Λευκωσία παρευρέθηκαν οι ηγέτες της Αιγύπτου, του Λιβάνου, της Ιορδανίας, της Συρίας, και ο ΓΓ του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου. Σε κοινή συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε, υπογραμμίστηκε η ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας της Ευρώπης με τους εταίρους της στη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο, ενώ υπογραμμίστηκε ότι η ασφάλεια της Ευρώπης είναι συνδεδεμένη με την ασφάλεια της περιοχής.
Το Άτυπο Συμβούλιο προσέλκυσε το ενδιαφέρον των διεθνών μέσων, με πάνω από 350 λειτουργούς του Τύπου να καλύπτουν το γεγονός από κοντά.
