Το 20ό πακέτο κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Ρωσίας, που εγκρίθηκε χθες από τα κράτη-μέλη, θέτει τις βάσεις για μελλοντική απαγόρευση ναυτιλιακών υπηρεσιών που αφορούν τη μεταφορά ρωσικού αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων.
Η απόφαση για την ενεργοποίηση της απαγόρευσης θα ληφθεί από το Συμβούλιο σε συντονισμό με την ομάδα των G7 και τον συνασπισμό του ανώτατου ορίου τιμών πετρελαίου, λαμβάνοντας υπόψη εύλογη μεταβατική περίοδο. Στόχος είναι η περαιτέρω μείωση της συνολικής διαθέσιμης μεταφορικής ικανότητας ρωσικού πετρελαίου, που αποτελεί την κύρια πηγή εσόδων για τη χρηματοδότηση της πολεμικής μηχανής της Μόσχας, όπως αναφέρεται.
Το 20ό πακέτο εντάσσει 46 επιπλέον πλοία στη λίστα του «σκιώδους» ρωσικού στόλου, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των καταχωρισμένων σκαφών στα 632. Τα εν λόγω πλοία υπόκεινται σε απαγόρευση πρόσβασης σε λιμάνια και παροχής ευρέος φάσματος ναυτιλιακών υπηρεσιών.
Εισάγονται επίσης υποχρεωτικοί έλεγχοι δέουσας επιμέλειας για την πώληση δεξαμενόπλοιων από ευρωπαίους πωλητές, με υποχρεωτική ρήτρα «όχι στη Ρωσία» σε όλες τις συμβάσεις πώλησης, ώστε να περιοριστεί η δυνατότητα της Ρωσίας να επεκτείνει τον σκιώδη στόλο της. Νέα ρήτρα διάλυσης πλοίων θα διευκολύνει επίσης την απόσυρση σκαφών από τον σκιώδη στόλο.
Στο πλαίσιο των ενεργειακών μέτρων, απαγορεύεται η παροχή υπηρεσιών συντήρησης για ρωσικά πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και παγοθραυστικά, ενώ από τον Ιανουάριο του 2027 θα απαγορεύεται και η παροχή υπηρεσιών τερματικών σταθμών LNG σε ρωσικές οντότητες, δίνοντας τη δυνατότητα στους ευρωπαίους φορείς να καταγγείλουν μακροχρόνια συμβόλαια με ρωσικούς ομολόγους.
Επιπλέον, στη λίστα εντάσσονται επίσης δύο ρωσικά λιμάνια, το Μούρμανσκ και η Τουαψέ καθώς και, για πρώτη φορά, λιμάνι τρίτης χώρας: το τερματικό πετρελαίου Καρίμουν στην Ινδονησία, λόγω της σύνδεσής τους με τον σκιώδη στόλο και την καταστρατήγηση του ανώτατου ορίου τιμών πετρελαίου. Το ενεργειακό σκέλος συμπληρώνεται με 36 νέες καταχωρίσεις οντοτήτων που δραστηριοποιούνται σε όλη την αλυσίδα του ρωσικού ενεργειακού τομέα, από την εξερεύνηση και εξόρυξη έως τη διύλιση και τη μεταφορά πετρελαίου.
Στον χρηματοπιστωτικό τομέα, το πακέτο επεκτείνει την απαγόρευση συναλλαγών σε 20 επιπλέον ρωσικές τράπεζες, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ρωσικών τραπεζών που αποκλείονται από την πρόσβαση στην εσωτερική αγορά της ΕΕ στις 70. Επιπλέον, τέσσερις τράπεζες στο Κιργιστάν, το Λάος και το Αζερμπαϊτζάν υπάγονται σε απαγόρευση συναλλαγών λόγω διευκόλυνσης καταστρατήγησης κυρώσεων. Λαμβάνοντας υπόψη την αυξανόμενη στροφή της Ρωσίας στα κρυπτονομίσματα για διεθνείς συναλλαγές, εισάγεται ολικός κλαδικός αποκλεισμός κάθε ρωσικού πάροχου υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων, ενώ απαγορεύονται συναλλαγές στο stablecoin RUBx και κάθε ευρωπαϊκή υποστήριξη στην ανάπτυξη του ψηφιακού ρουβλίου.
Όσον αφορά το εμπορικό σκέλος, ενεργοποιείται για πρώτη φορά ο μηχανισμός αποτροπής καταστρατήγησης κυρώσεων, με στόχο τη Δημοκρατία του Κιργιστάν. Η απόφαση βασίστηκε σε ανάλυση εμπορικών δεδομένων που κατέδειξε σημαντική αύξηση επανεξαγωγών ευρωπαϊκών προϊόντων υψηλής τεχνολογίας, κυρίως εργαλειομηχανών αριθμητικού ελέγχου και ραδιοεξοπλισμού προς τη Ρωσία, όπου χρησιμοποιούνται στην κατασκευή drones και πυραύλων.
Παράλληλα, επεκτείνεται η υφιστάμενη απαγόρευση εξαγωγών αξίας άνω των 360 εκατ. ευρώ, ενώ εισάγονται νέες απαγορεύσεις εισαγωγών αξίας άνω των 570 εκατ. ευρώ που αφορούν πρώτες ύλες, μέταλλα, χημικές ουσίες και άλλα προϊόντα που αποφέρουν σημαντικά έσοδα στη Ρωσία.
Όσον αφορά το στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα, το πακέτο περιλαμβάνει 58 νέες καταχωρίσεις εταιρειών και συνδεόμενων ατόμων που εμπλέκονται στην ανάπτυξη και παραγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού, όπως drones. Μεταξύ των καταχωρισμένων οντοτήτων περιλαμβάνονται 16 εταιρείες εγκατεστημένες στην Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν και τη Λευκορωσία, οι οποίες έχουν προμηθεύσει διπλής χρήσης αγαθά ή οπλικά συστήματα στο ρωσικό στρατό. Συνολικά, 60 νέες οντότητες υπάγονται σε αυστηρότερους περιορισμούς εξαγωγών τεχνολογίας.
Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης σύνολο 120 νέων καταχωρίσεων φυσικών προσώπων και οντοτήτων, αποτελώντας το μεγαλύτερο πακέτο καταχωρίσεων των τελευταίων δύο ετών. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ολιγάρχες, άτομα εμπλεκόμενα στην απαγωγή παιδιών από την Ουκρανία, προπαγανδιστές και πρόσωπα υπεύθυνα για λεηλασία πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το πακέτο εισάγει επίσης ενισχυμένες νομικές διασφαλίσεις για την προστασία ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από καταχρηστικές δικαστικές αποφάσεις στη Ρωσία, απαγόρευση παροχής υπηρεσιών κυβερνοασφάλειας στη Ρωσία, καθώς και απαγόρευση αποδοχής χρηματοδότησης από τη ρωσική κυβέρνηση σε ερευνητικά ιδρύματα της ΕΕ.
