Οι ηγέτες της ΕΕ εισέρχονται σήμερα, δεύτερη ημέρα της άτυπης Συνόδου Κορυφής, που πραγματοποιείται στη Λευκωσία με επίκεντρο το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034, στη σημαντική, αν και αρχική, διαπραγματευτική φάση για έναν προϋπολογισμό κοντά στα 2 τρισ. ευρώ. Για πρώτη φορά αναμένεται οι ηγέτες να βάλουν στο τραπέζι τα σενάρια για νέους ίδιους πόρους που έχει βάλει στο τραπέζι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μια παραδοσιακά δύσκολη συζήτηση για τους ηγέτες των «27».
Κατά τη συνήθη ανταλλαγή απόψεων με την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, που προΐσταται του θεσμού που ζητά αύξηση του ΠΔΠ κατά 10%, ενδέχεται να ασκηθούν πιέσεις από τους συνομοθέτες ώστε να εγκαταλειφθεί από τους ευρωβουλευτές η ιδέα του να ξεκινήσει η συζήτηση μόνο όταν το Συμβούλιο της ΕΕ θα διαμορφώσει το συνολικό ποσό του ΠΔΠ και όχι τμηματικά, μπλοκάροντας έτσι τον σχεδιασμό για παρουσίαση του διαπραγματευτικού πακέτου – negobox στην Ευρωπαϊκή Σύνοδο του Ιουνίου.
Όσον αφορά τη συζήτηση αυτή καθαυτή που προγραμματίζεται ως εξ’ αναβολής από το Συμβούλιο του Μαρτίου, το κεντρικό ζητούμενο είναι η δημοσιονομική εξίσωση, δηλαδή με ποιον τρόπο θα χρηματοδοτηθεί ένας προϋπολογισμός που καλείται να ανταποκριθεί σε νέες προτεραιότητες στην ανταγωνιστικότητα και την άμυνα, ενώ ταυτόχρονα χρειάζεται νέους ίδιους πόρους και μεγαλύτερη ευελιξία.
Στον πυρήνα της συζήτησης βρίσκεται τρία θέματα: αυξημένες φιλοδοξίες, περιορισμένα κονδύλια και πολιτική απροθυμία για αύξηση των εθνικών συνεισφορών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την πρόταση του Ιουλίου 2025, εισάγει νέους ίδιους πόρους, δηλαδή νέους πανευρωπαϊκούς φόρους μεταξύ των οποίων έσοδα από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ΣΕΔΕ/ETS), τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), φόρο στα καπνικά προϊόντα (TEDOR), εισφορά για ηλεκτρονικά απόβλητα (e-waste) και εισφορά βάσει τζίρου εταιρειών (CORE), αν και το τελευταίο δεν φαίνεται να συγκεντρώνει ευρεία υποστήριξη. Στη συζήτηση πρέπει επίσης να συνυπολογιστεί η αποπληρωμή του κοινού χρέους του NextGenerationEU.
Η συζήτηση θα δώσει πολιτική κατεύθυνση ενόψει του nego-box που αναμένεται να παρουσιαστεί στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου. Στόχος παραμένει η επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026, ώστε να αποφευχθούν συζητήσεις μετά τις εκλογές στη Γαλλία και την Ιταλία, Σε μία διαπραγμάτευση όπου «τίποτα δεν συμφωνείται μέχρι να συμφωνηθούν όλα».
