Αποφασιστικότητα για συνέχιση και εμβάθυνση της συνεργασίας παρά τις γεωπολιτικές προσκλήσεις εξέφρασαν τη Δευτέρα οι ηγέτες της Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ μετά την Τριμερή Συνάντηση Κορυφής μεταξύ των τριών χωρών, που πραγματοποιήθηκε στα Ιεροσόλυμα.
Εξέφρασαν επίσης αποφασιστικότητα να προωθήσουν το έργο Great Sea Interconnector (GSI), διασυνδέοντας το με τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC).
«Κατά τη διάρκεια της τριμερούς συνόδου κορυφής, επιβεβαιώσαμε τον στρατηγικό χαρακτήρα της συμμαχίας μας, η οποία βασίζεται σε κοινές αξίες, κοινά συμφέροντα και συγκλίνουσες επιδιώξεις, με γνώμονα το όραμα για περιφερειακή ολοκλήρωση, ευημερία, σταθερότητα και ασφάλεια», τόνισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, στις κοινές δηλώσεις που ακολούθησαν μετά την ολοκλήρωση της Τριμερούς Συνάντηση Κορυφής.
«Η τριμερής μας δομή έχει ωριμάσει και έχει εμβαθύνει τη συνεργασία μας σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, όπως η ενέργεια και η διασυνδεσιμότητα, η ασφάλεια και η άμυνα, η θαλάσσια συνεργασία, η ετοιμότητα για την αντιμετώπιση κρίσεων και η πολιτική προστασία, η καινοτομία και η κυβερνοασφάλεια, καθώς και οι επαφές μεταξύ των λαών», ανέφερε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, εκφράζοντας παράλληλα ιδιαίτερη ικανοποίηση για το γεγονός η επανασυσταθείσα Τριμερής Γραμματεία στη Λευκωσία «παρέχει πλέον ένα θεσμικό πλαίσιο για τις ομάδες δράσης, τις ομάδες εργασίας και την οριστικοποίηση και εφαρμογή των εκκρεμουσών συμφωνιών».
Όσον αφορά την κατάσταση στη Γάζα, τόνισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, «επαναλάβαμε την αταλάντευτη υποστήριξή μας στο σχέδιο 20 σημείων του Προέδρου Τραμπ και στην πλήρη εφαρμογή της απόφασης 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών». Ανέδειξε δε το ρόλο που διαδραματίζει στον ανθρωπιστικό τομέα η Κύπρος με το σχέδιο Αμάλθεια, υπογραμμίζοντας ότι η Λευκωσία «συνεχίζει να υποστηρίζει την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, την ασφάλεια και τις προσπάθειες ταχείας ανάκαμψης μέσω του σχεδίου έξι σημείων που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Σύνοδο Ειρήνης του Σαρμ Ελ Σέιχ τον Οκτώβριο, το οποίο ευθυγραμμίζεται πλήρως με την πρωτοβουλία του Προέδρου Τραμπ», καθώς και μέσω της ενεργού συμμετοχής της στο Κέντρο Πολιτικοστρατιωτικού Συντονισμού, «πάντα με πλήρη σεβασμό των δικαιολογημένων αναγκών ασφάλειας του Ισραήλ».
«Η ενέργεια και η διασυνδεσιμότητα αποτέλεσαν επίσης κεντρικά θέματα στις σημερινές συζητήσεις», εξήγησε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης. «Επαναβεβαιώσαμε τη στρατηγική σημασία του έργου Great Sea Interconnector και των ευρύτερων έργων ηλεκτρικής και ενεργειακής διασύνδεσης, ιδίως του IMEC, στον οποίο η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ λειτουργούν ως μεσογειακός σύνδεσμος, προσφέροντας μια νοτιοανατολική πύλη εισόδου που συνδέει την Ευρώπη με τη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι «αυτές οι πρωτοβουλίες ενισχύουν την τριμερή αλλά και την περιφερειακή μας συνεργασία, υποστηρίζουν τη διαφοροποίηση και ενισχύουν την περιφερειακή ανθεκτικότητα, ευθυγραμμιζόμενες πλήρως με τον κοινό μας στόχο για ασφαλείς, βιώσιμες και διασυνδεδεμένες αγορές ενέργειας».
Αναφερόμενος στην ασφάλεια στη θάλασσα, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι «τονίσαμε τη δέσμευσή μας να ενισχύσουμε τη συνεργασία για την προστασία των θαλάσσιων διαδρομών και των κρίσιμων υποδομών και χαιρετίσαμε την ίδρυση του Τριμερούς Κέντρου Αριστείας για την Κυβερνοασφάλεια στη Θάλασσα στην Κύπρο, το οποίο θα εγκαινιαστεί το 2026».
Στάθηκε ιδιαίτερα «στην προστιθέμενη αξία του σχήματος 3+1 με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το οποίο ενισχύει την τριμερή συνεργασία μας και την ευθυγραμμίζει με την ευρύτερη περιφερειακή αρχιτεκτονική. Το σχήμα αυτό έχει αποδειχθεί ένα αξιόπιστο μοντέλο για την προώθηση της σταθερότητας, της συνδεσιμότητας και της στρατηγικής συνεργασίας, και είμαστε αποφασισμένοι να το ενισχύσουμε περαιτέρω».
Πρόσθεσε ότι «στο ίδιο πνεύμα, συζητήσαμε τη συνεργασία στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας, ιδίως στο πλαίσιο του 3+1, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι μπορούν να επιτευχθούν πολύ περισσότερα στους τομείς της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, της κυβερνοασφάλειας και της ενεργειακής ασφάλειας, πάντα με στόχο την υποστήριξη της περιφερειακής σταθερότητας».
Δεδομένου, ανέφερε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, «ότι η σημερινή σύνοδος κορυφής πραγματοποιείται μόλις 8 ημέρες πριν η Κύπρος αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είχα την ευκαιρία να ανταλλάξω ιδέες, έχοντας ιδιαίτερα κατά νου ότι μία από τις βασικές μας προτεραιότητες θα είναι η περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων της ΕΕ με την περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ».
«Η παρουσία μας εδώ σήμερα δεν είναι μόνο συμβολική, αλλά και ουσιαστική. Η εταιρική σχέση μεταξύ Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ έχει στρατηγική σημασία όχι μόνο για τις τρεις χώρες μας, αλλά και για την περιοχή μας και πέραν αυτής. Μαζί, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με πνεύμα εμπιστοσύνης και συνεργασίας για την ενίσχυση της σταθερότητας, της ασφάλειας και της ευημερίας σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο», τόνισε κλείνοντας.
Νετανιάχου
Από πλευράς του, και απευθυνόμενος στους ηγέτες της Κύπρου και της Ελλάδος, ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Βενιαμίν Νετανιάχου, τόνισε ότι θεωρεί τη σημερινή, δέκατη συνάντηση ως την πιο σημαντική.
«Η τελευταία φορά που συναντηθήκαμε οι τρεις μας», είπε, «ήταν λίγο πριν τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, πριν ο τρόμος μάς υπενθυμίσει για άλλη μια φορά ότι η σταθερότητα στην περιοχή αυτή δεν είναι ποτέ εγγυημένη και ότι η δύναμη, η σαφήνεια και η συνεργασία δεν είναι επιλογές, αλλά επιτακτική ανάγκη».
Πρόσθεσε επίσης ότι «η Μέση Ανατολή και η Ανατολική Μεσόγειος δοκιμάζονται από επιθετικότητα, τρομοκρατία και αστάθεια». «Η συνεργασία μας», ανέφερε, «προσφέρει επίσης νέες ευκαιρίες για ευημερία. Συνεργαζόμαστε και συζητήσαμε λεπτομερώς τη συνεργασία σε πολλούς τομείς – ενέργεια, τεχνολογία, συνδεσιμότητα, αλλά και ασφάλεια που εγγυάται όλα αυτά».
Αναφερόμενος στον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας – Μέση Ανατολής – Ευρώπης (IMEC), o Ισραηλινός ηγέτης εξέφρασε την πεποίθησή του ότι «θα ανταποκριθεί στην πραγματικότητα».
«Ως μέρος αυτής της προσπάθειας», πρόσθεσε, «προωθούμε το (σ.σ. καλώδιο) Great Sea Interconnector που θα επιτρέψει τη συνεργασία στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των τριών χωρών μας και της Ευρώπης και της Αραβικής Χερσονήσου, και τελικά και της Ασίας».
Υποδεικνύοντας ότι το καλώδιο είναι από πολλές απόψεις ο σκελετός του διαδρόμου IMEC, πρόσθεσε πως «συζητήσαμε πρακτικά πώς να προχωρήσουμε σε αυτό και σκοπεύουμε να το προωθήσουμε». Εξήγησε δε ότι «θα το συζητήσω επίσης στην επικείμενη συνάντησή μου με τον Πρόεδρο Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες. Συμφωνούμε να εμβαθύνουμε τη συνεργασία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και της κυβερνοασφάλειας, της προηγμένης έρευνας».
«Θέλω να σας πω ότι αυτή τη στιγμή συμβαίνουν πολλά», υπογράμμισε παράλληλα ο Βενιαμίν Νετανιάχου. «Ισραηλινές εταιρείες, εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, συρρέουν στην Κύπρο και στην Ελλάδα», προσέθεσε, λέγοντας χαριτολογώντας πως το Ισραήλ δεν ζηλεύει καθώς πιστεύει στον ανταγωνισμό, ενώ απευθυνόμενος στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη τον ρώτησε εάν οι πτήσεις από το Ισραήλ στην Κύπρο είναι 137. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε ότι είναι 186 και ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός σχολίασε: «Απίστευτο. Πολλές πτήσεις την ημέρα», λέγοντας επίσης ότι αυτό είναι σημάδι της δυναμικής των οικονομιών των τριών χωρών.
Στάθηκε ιδιαίτερα στις Συμφωνίες του Αβραάμ και την ανάγκη για επέκτασή τους, εκφράζοντας σεβασμό στην κυριαρχία του Λιβάνου και σε ένα μέλλον στο οποίο οι νόμιμοι κρατικοί θεσμοί θα κατέχουν την εξουσία και τη στρατιωτική δύναμη και όχι οι τρομοκρατικές οργανώσεις. Συμφωνήσαμε, είπε, να εμβαθύνουμε τη συνεργασία μας στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας.
«Οι απειλές που αντιμετωπίζουμε είναι πραγματικές. Μαζί, υπερασπιζόμαστε όχι μόνο τα δικά μας ζητήματα, αλλά και ζωτικά όρια και κρίσιμες υποδομές από τις οποίες εξαρτάται η παγκόσμια οικονομία», υπογράμμισε σχετικά.
Λέγοντας ότι το Ισραήλ, η Ελλάδα και η Κύπρος «είναι τρεις αρχαίες χώρες με αρχαίους λαούς», ο Βενιαμίν Νετανιάχου πρόσθεσε πως «και οι τρεις μας είμαστε πολύ περήφανοι για την ιστορία μας και τις πατρίδες των προγόνων μας, καθώς κατακτούμε το μέλλον»
«Είναι αλήθεια», συμπλήρωσε ότι «όλες οι χώρες μας κατακτήθηκαν στο παρελθόν από μια σειρά αυτοκρατοριών. Αλλά με θάρρος και θυσίες, κατακτήσαμε την ανεξαρτησία μας στη σύγχρονη εποχή: Η Ελλάδα, πριν από 195 χρόνια. Το Ισραήλ, πριν από 78 χρόνια. Η Κύπρος, πριν από 65 χρόνια».
«Σε όσους φαντάζονται ότι μπορούν να αποκαταστήσουν την αυτοκρατορία τους και την κυριαρχία τους πάνω στις χώρες μας, λέω: ξεχάστε το. Δεν θα συμβεί. Μην το σκέφτεστε καν. Είμαστε αποφασισμένοι και ικανοί να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας, και η συνεργασία μας ενισχύει περαιτέρω αυτή την ικανότητα. Μαζί, οι τρεις γνήσιες δημοκρατίες της ανατολικής Μεσογείου θα προωθήσουμε την ασφάλεια, την ευημερία και την ελευθερία. Με τη βοήθεια του Θεού, θα φέρνουμε ένα πιο λαμπρό και ασφαλές μέλλον στα έθνη μας και σε ολόκληρη την περιοχή», τόνισε εμφαντικά ο Ισραηλινός ηγέτης.
Τέλος, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, ανέφερε ότι μέλημα και των τριών χωρών είναι η συμβολή στην ενίσχυση της ασφάλειας στην περιοχή μέσω διπλωματικών και σταθεροποιητικών προσπαθειών.
«Συζητήσαμε», συμπλήρωσε ο Έλληνας Πρωθυπουργός «τις ευρύτερες εξελίξεις στην περιοχή», ενώ στάθηκε στο ζήτημα του Λιβάνου και στην υποστήριξη που η Ελλάδα παρέχει στις ένοπλες δυνάμεις της χώρας.
«Όσον αφορά τη Συρία, ένα χρόνο μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, τονίσαμε ότι η αποκατάσταση της ασφάλειας και της σταθερότητας, αλλά και ο πλήρης σεβασμός των δικαιωμάτων όλων των θρησκειών και εθνοτικών κοινοτήτων και των ορθόδοξων κοινοτήτων της Μέσης Ανατολής, οι οποίες στη Συρία έχουν υποστεί διώξεις, πρέπει να αποτελέσουν βασική παράμετρο για μια βιώσιμη πολιτική λύση», συμπλήρωσε.
Αναφέρθηκε επίσης στη συζήτηση που έλαβε χώρα για τους τομείς αμοιβαίας βοήθειας, δίδοντας έμφαση στο γεγονός ότι «στεκόμαστε δίπλα-δίπλα όταν φυσικές καταστροφές πλήττουν τις χώρες μας», προσθέτοντας ότι «ο Πρωθυπουργός (Νετανιάχου) και ο Πρόεδρος (Χριστοδουλίδης) μίλησαν για τη σημασία της ενέργειας και της συνδεσιμότητας».
«Η Ελλάδα αναδύεται ως ένας νέος, ως ένας βασικός ενεργειακός κόμβος στο νότιο τμήμα της Ανατολικής Ευρώπης. Είμαστε μια πύλη για την ενέργεια, και η ενέργεια παραμένει βασική προτεραιότητα για τις τρεις χώρες μας. Συζητήθηκε η θαλάσσια ασφάλεια, μια άλλη βασική προτεραιότητα, ειδικά για την Ελλάδα ως νέα ναυτική χώρα», σημείωσε στη συνέχεια, προσθέτοντας ότι το Κέντρο Θαλάσσιας Κυβερνοασφάλειας της Exxon και της Κύπρου «αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το επόμενο έτος και θα ενισχύσει την προστασία του κοινού θαλάσσιου εδάφους μας, με έμφαση στην ανταπόκριση».
Εξέφρασε δε την ικανοποίησή του για «την εξαιρετικά επιτυχημένη τριμερή συνεργασία».
«Αυτή η συνεργασία έχει αντέξει στη δοκιμασία του χρόνου έχει αποδειχθεί ανθεκτική και συνεχίζει να συμβάλλει σημαντικά στη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις οι οποίες δημιουργούν επίσης ένα σημαντικό παράθυρο ευκαιρίας για τη διαμόρφωση μιας περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας που μπορεί να φέρει ειρήνη και ευημερία», κατέληξε ο Έλληνας Πρωθυπουργός.
