ECON-25-1-302x250Η Ναταλί Τότσι είναι έξω – θεσμική σύμβουλος του Μπορέλ, δεν ανήκει στο καμπινέ του ή την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), δεν είναι αρμόδια για συγκεκριμένα θέματα εξωτερικής πολιτικής και δεν εκφράζει ούτε την Κομισιόν, ούτε την ΕΥΕΔ, ούτε τον Ύπατο Εκπρόσωπο, αλλά μιλά αυστηρά με προσωπική – ακαδημαϊκή ιδιότητα. Αυτό εξήγησαν στο ΚΥΠΕ τρεις εκπρόσωποι της Κομισιόν, σε συνέχεια της τοποθέτησης της εν λόγω ειδικής συμβούλου για θέματα κυρώσεων κατά της Τουρκίας.

Συγκεκριμένα, υπενθυμίζοντας το πλαίσιο για τους ειδικούς συμβούλους, η εκπρόσωπος της Κομισιόν Nαμπίλα Μασραλί δήλωσε ότι “η Κομισιόν όρισε 27 ειδικούς συμβούλους για την περίοδο 2020-21. Όλες οι σχετικές πληροφορίες δημοσιεύονται στον ιστότοπο της Κομισιόν και επιλέγονται βάσει εμπειρογνωμοσύνης και προσόντων. Υπάρχουν δύο τύποι ειδικών συμβούλων, έχετε τους μη θεσμικούς ειδικούς συμβούλους που παρέχουν βοήθεια στον Πρόεδρο, τους Αντιπροέδρους και τους Επιτρόπους της Κομισιόν και έχετε τους θεσμικούς ειδικούς συμβούλους στα θεσμικά όργανα της Κομισιόν και στη συνέχεια έχετε τον Ύπατο εκπρόσωπο αντιπρόεδρο Μπορέλ που έχει 4 μη θεσμικούς ειδικούς συμβούλους. Όσον αφορά την υπόθεση της Ναταλί Τότσι, δεν είναι μέλος του καμπινέ του Υπάτου Εκπροσώπου, ούτε της ΕΥΕΔ. Είναι ένας από τους τέσσερις μη θεσμικούς ειδικούς συμβούλους του Υπάτου Εκπροσώπου. Είναι και σύμβουλος για τη διαμόρφωση της παγκόσμιας στρατηγικής και όχι για τη συγκεκριμένη εξωτερική πολιτική”. Η εκπρόσωπος σημείωσε επίσης ότι “όπως εξηγείται σε αρκετές περιπτώσεις και όπως αναφέρεται σαφώς σε ένα κομμάτι του λογαριασμού της και όποτε εκφράζεται, εκφράζει τις απόψεις της και την ανεξάρτητη εργασία της ως ακαδημαϊκός”.

Κληθείσα για να σχολιάσει τις συνέπειες στην επικοινωνία της Κομισιόν και της ΕΥΕΔ, η αναπληρωτής επικεφαλής εκπρόσωπος , Ντάνα Σπίναντ, δήλωσε: “ο Ύπατος Εκπρόσωπος και το καθεστώς κάθε συμβούλου όπως και οι προϋποθέσεις προσδιορίζεται πολύ καθαρά και ορατά, ότι ορισμένα άτομα που εργάζονται με διαφορετική ιδιότητα στους θεσμούς μιλούν ή όχι με  την εκάστοτε ιδιότητά τους”. “Υπάρχει ένα δικαίωμα  να εκφράσουν τις απόψεις τους και να τις θέσουν στο δημόσιο τομέα – και πάλι το πιο σημαντικό είναι ότι αυτό ορίζεται ως τέτοιο και αναγνωρίζεται ως τέτοιο”.

Η εκπρόσωπος  Ναμπίλα Μασραλί πρόσθεσε: “για εμάς υπάρχει μια γραμμή επικοινωνίας και είναι η γραμμή του SPP για εσάς ως δημοσιογράφοι. Έχουμε μια σαφή γραμμή επικοινωνίας, η Ναταλί Τότσι είναι μια ανεξάρτητη σύμβουλος που λέει τη δική της γνώμη, αλλά όταν θέλετε πληροφορίες, έχουμε τις γραμμές επικοινωνίας μας που είναι επίσημες και αντικατοπτρίζουν τη γραμμή του Υπάτου Εκπροσώπου”.

“Ο,τι και να λένε τα ανεξάρτητα μέλη των δεξαμενών σκέψεων, οι αναλυτές ή οι σχολιαστές, η θέση της ΕΕ σχετικά με την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο και την πιθανή επιβολή περιοριστικών μέτρων είναι ακόμη η ίδια. Η Κομισιόν ήταν πολύ ξεκάθαρη ότι αυτό που ζητάμε είναι η αποκλιμάκωση, ο διάλογος και η επίλυση των θεμάτων μέσω συζητήσεων. Αν αυτό δεν καταστεί δυνατό, τότε οι ηγέτες θα συζητήσουν προς ποια κατεύθυνση η σχέση μας με την Τουρκία πρέπει να πάει. Και θα σταματήσω εδώ γιατί εξαρτάται από τους ηγέτες να συζητήσουν την κατάσταση, τι συμβαίνει και να αποφασίσουν αν θα ακολουθήσουμε το δρόμο του διαλόγου ή αν κρίνουν ότι η κατάσταση απαιτεί άλλα μέτρα πέραν του διαλόγου. Οποιαδήποτε συζήτηση για κυρώσεις είναι πρώιμη γιατί θα αποφασίσουν οι ηγέτες ποια κατεύθυνση θα πάρουν τα πράγματα αργότερα μέσα στην εβδομάδα”, τόνισε επί της ουσίας του ζητήματος των κυρώσεων ο Πήτερ Στάνο, αρμόδιος εκπρόσωπος της Κομισιόν και της ΕΥΕΔ.

Σημείωσε δε ότι “θέλω να αναφερθώ μόνο στην πολύ γνωστή θέση της ΕΕ σε ό, τι αφορά στην ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Χρειάζεται αποκλιμάκωση και ο διάλογος είναι ο μόνος δρόμος που μπορούμε να ακολουθήσουμε για να λύσουμε όλα τα ζητήματα. Ξέρετε ότι η Τουρκία και όλο το θέμα των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο θα είναι στο τραπέζι των ηγετών αργότερα αυτήν την εβδομάδα, οπότε δε θα ήθελα να σχολιάσω περαιτέρω για τα βήματα ή τις κινήσεις που θα αποφασίσουν οι ηγέτες για να πετύχουν την αποκλιμάκωση και το διάλογο στην περιοχή. Έχουμε δει ότι πολλές διπλωματικές ενέργειες είναι σε εξέλιξη τις τελευταίες μέρες και εβδομάδες, οπότε ελπίζουμε ότι η κινητικότητα αυτή θα συνεχιστεί για να επιλυθούν όλα τα ζητήματα μέσω διαλόγου, μέσω δημιουργικής συζήτησης, βασισμένης στο σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και στο πνεύμα της καλής γειτονίας, κατέληξε.

Ποιά είναι η Νάταλι Τότσι

Η Νάταλι Τότσι δεν είναι ένα τυχαίο πρόσωπο. Το σύνολο των σπουδών της (μεταπτυχιακά και διδακτορικό) έχουν σχέση με την Τουρκία και την Κύπρο, ενώ στην πραγματικότητα ασχολείται με την «εξωτερική πολιτική» της Ευρωπαϊκής Ενωσης πολύ πριν ο νυν Υπατος Εκπρόσωπος Ζοζέπ Μπορέλ αντιληφθεί τη σημασία του πόστου του. Με εντυπωσιακό τρόπο, η Τότσι, σύμβουλος της Φεντερίκα Μογκερίνι από το 2015 μέχρι το τέλος της θητείας της, λίγους μήνες μετά την ανάδειξη του Μπορέλ στην ίδια θέση (έπειτα από μια σειρά «σπόντες» που οδήγησαν εκεί τον Καταλανό   πολιτικό, ανέκαμψε ταχέως. Πρακτικά η Τότσι γνωρίζει πολύ περισσότερα από τον προϊστάμενό της Ζοζέπ Μπορέλ, πέρα, όμως από αυτό, αντιλαμβάνεται πολύ καλά τις ευαίσθητες ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Διαφορετικά δύσκολα μπορεί κάποιος να αντιληφθεί για ποιο λόγο προτάθηκε από το υπουργείο Οικονομίας της Ιταλίας να αναλάβει θέση μη εκτελεστικού αντιπροέδρου στην εταιρεία εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων ΕΝΙ, στην οποία και τελικά διορίστηκε τον περασμένο Μάιο. Η Τότσι δεν είναι διορισμένη μόνο στην ΕΝΙ, αλλά έχει θέσεις σε διοικητικά συμβούλια διάφορων think tanks στις Βρυξέλλες. Αρκετά νωρίτερα, παρά το νεαρό της ηλικίας της, είχε κάνει έρευνα σε Ελλάδα, Κύπρο και Τουρκία και ήταν μέλος της γνωστής και ως Επιτροπής Αχτισάαρι, η οποία ήταν συχνά επικριτική κατά της ΕΕ για την «αργή» εξέλιξη στην ολοκλήρωση της σχέσης της με την Τουρκία.
Πέρα από το ερευνητικό ενδιαφέρον της, η Τότσι, στέλεχος ίσως του πιο αξιοσέβαστου think tank εξωτερικής πολιτικής της Ιταλίας Instituto di Affari Internazionali (IAI), έχει δημοσιεύσει σε σειρά έγκριτων ερευνητικών ιστοσελίδων αλλά και διεθνών ΜΜΕ, την πολύ ξεκάθαρη άποψή της, ότι η ΕΕ πρέπει να κάνει ό,τι είναι δυνατόν προκειμένου να διατηρήσει τη στενή επαφή της με την Τουρκία. Μόλις πριν λίγες εβδομάδες, μέσω του Politico, είχε προτείνει άμεση χρήση της τελωνειακής ένωσης ως «καρότου» για την Τουρκία, προκαλώντας ακόμα και στην Ελλάδα συζητήσεις σχετικά με το αν αυτό αποτελεί «διαρροή» που δείχνει το δρόμο για την τακτική που θα ακολουθήσουν οι Βρυξέλλες έναντι της Αγκυρας .
Η Τότσι θεωρεί, γενικότερα, ότι η Ευρώπη οφείλει να διαπραγματευθεί με την Τουρκία δίχως να την υποτιμά. Αρκετοί την επικρίνουν, υπενθυμίζοντας την περίοδο Μογκερίνι, η οποία συχνά έσπρωχνε τα ιταλικά συμφέροντα στην κορυφή της μεσογειακής ατζέντας, γεγονός εκ των πραγμάτων τουλάχιστον αντίθετο προς την ελληνική αντίληψη στην περιοχή.