Η συνεργασία Κύπρου-Ελλάδας-Ισραήλ σε πολλούς τομείς, με προεξάρχοντα αυτόν της ενέργειας, ήταν στο επίκεντρο των συζητήσεων των ηγετών των τριών χωρών Νίκου Αναστασιάδη,
Αλέξη Τσίπρα και Βενιαμίν Νετανιάχου κατά τη διάρκεια των εργασιών της Τριμερούς Συνόδου Κορυφής Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ, που πραγματοποιείται στη Θεσσαλονίκη. Η κατ’ ιδίαν συνάντηση των τριών ηγετών ολοκληρώθηκε με σημαντική καθυστέρηση που ξεπέρασε τη μια ώρα και με την υπογραφή της Διακήρυξης της Θεσσαλονίκης.
Καθοριστικό σημείο αναφοράς της Τριμερούς, η δέσμευση των ηγετών για επίσπευση των διεργασιών για κατασκευή του αγωγού East Med για μεταφορά φυσικού αερίου από το Ισραήλ και την Κύπρο στην Ελλάδα και απ’ εκεί ενδεχομένως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, καθώς και η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού καλωδίου και οπτικής ίνας με την ονομασία Euroasia Interconnector.
Κύριο θέμα στην ατζέντα της συζήτησης των περιφερειακών ζητημάτων ήταν και το Κυπριακό με τους πρωθυπουργούς της Ελλάδας και του Ισραήλ να εκφράζουν τη στήριξη τους στη παρούσα διαδικασία των συνομιλιών και τον Πρόεδρο Αναστασιάδη να τους ενημερώνει για τη συνάντηση του με τον ΓΓ του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη και να τους ευχαριστεί για τη στήριξη.
Άλλοι, εξίσου σημαντικοί τομείς συνεργασίας των τριών χωρών που συζητήθηκαν κατά την Τριμερή ήταν οι τομείς της οικονομία, οι επιστήμες, η παιδεία, η έρευνα και η καινοτομία, η υγεία, οι τηλεπικοινωνίες, του περιβάλλοντος. Η νέα Τριμερής Διάσκεψη, όπως ανακοινώθηκε, θα πραγματοποιηθεί στη Λευκωσία το τελευταίο τρίμηνου αυτού του έτους.
Στην αρχική του τοποθέτηση, ο Αλέξης Τσίπρας σημείωσε πως το τριμερές σχήμα συνεργασίας είναι στρατηγικής σημασίας, και πρόσθεσε ότι στη Θεσσαλονίκη ολοκληρώνεται ο πρώτος γύρος των συναντήσεων υψηλού επιπέδου. Ο κ. Τσίπρας μίλησε για τα σημεία των συνομιλιών των τριών ηγετών κατά τη συνάντηση, και τη συμφωνία τους όπως η τριμερής συνεργασία επεκταθεί σε νέους τομείς.
Όπως είπε, αποφασίστηκε να προωθηθούν κοινές πρωτοβουλίες με ανάπτυξη τεχνολογικών πάρκων, στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων, προώθηση προγραμμάτων υποτροφιών, μεταφοράς τεχνογνωσίας, ενίσχυση ερευνητικών και επιχειρηματικών δικτύων και παροχής στήριξης σε νέους επιχειρηματίες. Επίσης, συζητήθηκε η ένταξη στην τριμερή συνεργασία των τηλεπικοινωνιών και της διασποράς, επειδή και οι τρεις χώρες διαθέτουν εξαιρετικά δυναμική ομογενειακή παρουσία πέρα από τα σύνορα τους. Ακόμη, συμφωνήθηκε η μεταξύ τους συνεργασία να επεκταθεί στον συντονισμό με τρίτες χώρες.
Στον τομέα της ενέργειας, ο Ελληνας Πρωθυπουργός είπε πως η συνεργασία αυτή είναι ένας από τους πυλώνες της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών και ανοίγονται πολύ μεγάλες δυνατότητες, δεδομένης της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ. «Άλλωστε, η εξεύρεση σημαντικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Κύπρο και το Ισραήλ και η στρατηγική της Ελλάδας να καταστεί ενεργειακός κόμβος στην περιοχή, πιθανά νέα κοιτάσματα, τόσο στην ΑΟΖ του Ισραήλ, της Κύπρου, αλλά και της Ελλάδας, δίνουν μία ιδιαίτερη προοπτική σε αυτήν τη συνεργασία, όχι μόνο για τις τρεις χώρες μας, αλλά για την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, συμβάλλοντας καθοριστικά στη στρατηγική την ευρωπαϊκή στον χώρο της ενέργειας για τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας», είπε.
Σημείωσε ότι συμφωνήθηκε να επιταχυνθούν οι κοινές ενέργειες για την κατασκευή ενός μεγάλου έργου που θα δημιουργήσει νέα προοπτική συνεργασίας και συν ανάπτυξης στην Ανατολική Μεσόγειο, του αγωγού EastMed, που θα ενώνει το Ισραήλ με την Κύπρο, με την Ελλάδα και από εκεί με την υπόλοιπη Ευρώπη. Επιπλέον, συζητήθηκε η ανάπτυξη ηλεκτρικού καλωδίου και οπτικής ίνας με ένα έργο, το λεγόμενο Εurasia interconnector.
Παράλληλα, ο κ. Τσίπρας είπε πως συζητήθηκαν θέματα Διασποράς, που επίσης είναι ένα νέο στοιχείο στην τριμερή ατζέντα, αφού από τις τρεις χώρες υπάρχει σημαντική ομογενειακή παρουσία. «Συμφωνήσαμε», ανέφερε, «ότι η συνεργασία που έχουμε αναπτύξει μεταξύ μας θα πρέπει να επεκταθεί στον συντονισμό με τρίτες χώρες σε επίπεδο συλλόγων και φορέων της ομογένειας και στην προώθηση κοινών προγραμμάτων στην οικονομία, την παιδεία, την έρευνα, τον πολιτισμό, την καινοτομία».
Οσον αφορά το Κυπριακό, ο κ. Τσίπρας είπε πως εξέφρασαν την υποστήριξη τους στις προσπάθειες του Νίκου Αναστασιάδη και ευχήθηκε να υπάρξει ανταπόκριση από την άλλη πλευρά, από πλευράς της Τουρκίας ώστε να έχουμε στις 28 Ιουνίου στη Γενεύη μια θετική εξέλιξη για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ που δεν μπορεί παρά να περιέχει την κατάργηση του συστήματος των εγγυήσεων και την αποχώρηση των τουρκικών ν στρατευμάτων από το νησί.
Από την πλευρά του ο Πρόεδρος Αναστασιάδης εξέφρασε την ικανοποίηση του για το γεγονός σε διάστημα λιγότερο των 18 μηνών πραγματοποιείται η 3η Τριμερής Διάσκεψη Κορυφής Ελλάδος – Ισραήλ – Κύπρου. Πρόσθεσε ότι η επιλογή της Θεσσαλονίκης για την τριμερή σύνοδο δεν είναι τυχαία καθώς, όπως σημείωσε γνωστός ο ιστορικός δεσμός της πόλης με τον εβραϊκό λαό.
«Βρισκόμενοι εδώ, δεν μπορούμε να μην αποδώσουμε φόρο τιμής στους πέραν τους 50.000 Εβραίους της Θεσσαλονίκης που υπήρξαν αθώα θύματα της θηριωδίας του ναζισμού στα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Άουσβιτς και Μπιρκενάου», είπε και πρόσθεσε πως είναι υποχρέωση μας να μην υπάρξουν ποτέ πια τέτοιες σελίδες στην Ιστορία της ανθρωπότητας.
Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης σημείωσε πως η υιοθέτηση της Διακήρυξης της Θεσσαλονίκης, σε συνέχεια των Διακηρύξεων της Λευκωσίας και Ιεροσολύμων, αποτελεί ακόμη ένα βήμα προς το όραμα για διαμόρφωση μιας Ανατολικής Μεσογείου ασφαλούς και σταθερής, μιας περιοχής ανάπτυξης, διάδρασης και συνεργειών.
Όπως είπε, μεταξύ των θεμάτων της Τριμερούς αποτέλεσε η καινοτομία, η ανάπτυξη και η επιχειρηματικότητα, ενώ σημείωσε πως συμφωνήθηκε επίσης η προώθηση κοινών προτάσεων για Διακρατική Συνεργασία Κύπρου ‐ Ελλάδας ‐ Ισραήλ σε θέματα έρευνας και καινοτομίας, κάτι που θα αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο στην συνέργεια μεταξύ των επιστημόνων μας με χρηματοδότηση από Ευρωπαϊκά προγράμματα όπως το HORIZON 2020.
Οσον αφορά στα ενεργειακά, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είπε πως τη στρατηγική σημασία του έργου φυσικού αερίου “EastMed Pipeline” όπως την ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας υποστηρίζει έμπρακτα και η ΕΕ με την να είναι ακόμη ένα από τα προγράμματα που στηρίζει.
«Με ιδιαίτερη ικανοποίηση συμφωνήθηκε, μετά από κοινή εισήγηση, να πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο του 2017, Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης που θα έχει ως θέμα την Καλύτερη Συμβολή της Διασποράς των τριών χωρών, προκειμένου μέσα από τη συνεργασία να προωθηθούν κατά αποτελεσματικό τρόπο οι κοινές επιδιώξεις των τριών χωρών», είπε.
Όσον αφορά στα θέματα Υγείας, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είπε πως η Κύπρος θεωρεί την Ελλάδα και το Ισραήλ ως στρατηγικούς εταίρους στη προσπάθεια προαγωγής της Υγείας στην ευρύτερη περιοχή, όπως σε περιστατικά πανδημίας, φυσικών καταστροφών και ανθρωπογενών καταστροφών.
Οι τρεις ηγέτες, όπως είπε στη συνέχεια ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, υπογράμμισαν πως τα πρωτοφανή μεταναστευτικά ρεύματα, και οι επιπτώσεις σε αριθμό χωρών, προεξάρχουσας της Ελλάδος, μπορούν να αντιμετωπισθούν μόνο με πολύπλευρη δράση και μέσω μιας ολοκληρωμένης και συνολικής στρατηγικής, στη βάση της αρχής της αμοιβαιότητας, της αλληλεγγύης και στην αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτιών που οδηγούν σε αυτό το φαινόμενο.
Πρόσθεσε πως επανέλαβαν τις θέσεις αρχής όσον αφορά την Ειρηνευτική Διαδικασία στη Μέση Ανατολή και πως έχουν ενημερωθεί πλήρως από τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ για τις μέχρι σήμερα εξελίξεις.
Σε σχέση με το Κυπριακό, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είπε ότι ενημέρωσε για τις τελευταίες εξελίξεις και ευχαρίστησε τους δύο ηγέτες για τη στήριξη της Ελλάδας και του Ισραήλ στη διαδικασία προκειμένου να εξευρεθεί το συντομότερο δυνατόν μια λύση που θα επιτρέπει σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους να ζουν σε ένα καθεστώς ασφάλειας, σταθερότητας, ειρήνης, να μπορούν να συνδημιουργούν, με τη δημιουργία ενός κράτους που θα είναι λειτουργικό, βιώσιμο, σταθερό στη διάρκεια του χρόνου, που θα σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις βασικές αρχές της ΕΕ αφού θα συνεχίσει να είναι μέλος της ΕΕ.
Από πλευράς μου, συνέχισε, «επαναβεβαίωσα την αποφασιστικότητα μου να εργαστώ άοκνα, όπως έπραξα μέχρι σήμερα. Και από την άλλη πλευρά εξαρτάται πλέον εάν και κατά πόσο θα υπάρξει πρόοδος που θα μας οδηγήσει στο ποθητό αποτέλεσμα, της επανένωσης της πατρίδας μου, της πατρίδας όλων των Κυπρίων, της απαλλαγής από την κατοχή και της προοπτικής για ένα ασφαλές μέλλον».
Καταλήγοντας, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης διαβεβαίωσε «για τη δέσμευση της Κύπρου να προωθήσει αποτελεσματικά τα κοινά μας συμφέροντα και αξίες, ενώ είπε πως προσδοκεί στην επόμενη τριμερή συνάντηση που αναμένεται να λάβει χώρα στην Κύπρο το τελευταίο τρίμηνο του 2017.
Ο Πρωθυπουργός Νετανιάχου είπε πως τα τρία σημεία της Τριμερούς Διάσκεψης αλλά και η συνεργασία των τριών χωρών εδράζεται στο παρελθόν, στο παρόν και στο μέλλον, με κοινές αξίες και αρχές, αλλά και πολιτισμό. Πρόσθεσε ότι αυτό που ξεχωρίζει τις τρεις χώρες είναι ότι πρόκειται για πραγματικές δημοκρατίες.
Το παρελθόν, όπως είπε, αφορά το γεγονός ότι η Θεσσαλονίκη, η πόλη που πραγματοποιείται η Τριμερής, κατοικείτο για πολλούς αιώνες από Εβραίους και υπήρξε κόμβος συνεργασίας.
Ο κ. Νετανιάχου είπε ότι «βλέποντας προς το μέλλον», συζητήθηκαν σήμερα δύο πράγματα. Το πρώτη είναι η Ενέργεια, όπως είπε, και σημείωσε πως υπάρχουν πολλά είδη Ενέργειας. Ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός τόνισε πως ο αγωγός East Med θα είναι επαναστατικό έργο, και πως από τις προκαταρκτικές μελέτες φαίνεται να είναι πολύ υποσχόμενο. «Θα το δούμε περαιτέρω, θα ενώσει τις τρεις μας χώρες και είναι κάτι για το οποίο είμαι ενθουσιασμένος», είπε.
Στη συνέχεια, ο κ. Νετανιάχου μίλησε για άλλο ένα είδος ενέργειας που κατά τη γνώμη του είναι εξίσου συναρπαστικό και με μεγαλύτερες προοπτικές. Αυτό, όπως είπε, είναι η ενέργεια του μυαλού, η ενέργεια που δημιουργείται από ιδέες, η ικανότητα να καινοτομείς και να δημιουργείς νέες επιχειρήσεις, νέες πηγές πλούτου για τους πολίτες.
Ανέφερε πως πάνω σε αυτό το σημείο έχει συμφωνηθεί η ανταλλαγή σπουδαστών των τριών χωρών «για να δούμε πώς μπορούμε δημιουργήσουμε την κουλτούρα της καινοτομίας».
Καταλήγοντας, ο κ. Νετανιάχου εξέφρασε την ικανοποίηση του γιατί, όπως είπε, πλέον οι τρεις ηγέτες εντατικοποιούν τις ενέργειες τους στην Τριμερή συνεργασία των χωρών τους και πλέον θα συναντιούνται δύο φορές το χρόνο.




