Κρίσιμη ημέρα για τη Βουλγαρία, καθώς οι πολίτες προσέρχονται σήμερα (1/11) στις κάλπες για τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Η αναμέτρηση έχει λάβει χαρακτήρα δημοψηφίσματος για την εξωτερική πολιτική της χώρας, με τους δύο μονομάχους να εκφράζουν εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις ρωσο-βουλγαρικές σχέσεις. Η σκιά των πρόσφατων επιθέσεων σε εμπορικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα βαραίνει το κλίμα της εκλογικής διαδικασίας.
Τα εκλογικά κέντρα άνοιξαν στις 7:00 και αναμένεται να κλείσουν στις 20:00. Την προεδρία διεκδικούν η απερχόμενη πρόεδρος, Ιλιάνα Γιότοβα και ο Αντρέι Γκιούροφ, πρώην υπηρεσιακός πρωθυπουργός που χαίρει της στήριξης της φιλοδυτικής αντιπολίτευσης.
Το στοίχημα του δεύτερου γύρου
Στον πρώτο γύρο, η Γιότοβα τερμάτισε πρώτη με 35%, έναντι 32% του αντιπάλου της. Ωστόσο, το αποτέλεσμα θεωρήθηκε «ψυχρολουσία», καθώς οι δημοσκοπήσεις της έδιναν προβάδισμα που άγγιζε ακόμα και τις 20 ποσοστιαίες μονάδες. Σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή Τεοντόρ Σλάβεφ, η πτώση της αποδίδεται στην «μη πειστική αντίδρασή της (…) απέναντι στις ρωσικές απειλές στη Μαύρη Θάλασσα», με αφορμή τις επιθέσεις με drones που σημειώθηκαν τον Οκτώβριο ανοιχτά των βουλγαρικών ακτών.
Παρά το ιστορικά χαμηλό ποσοστό συμμετοχής στον πρώτο γύρο (23%), οι αναλυτές εκτιμούν ότι η προσέλευση σήμερα θα είναι αυξημένη.
Οι θέσεις των υποψηφίων
Κατά τη διάρκεια του τηλεοπτικού ντιμπέιτ της Πέμπτης, οι διαφορές των δύο υποψηφίων αναδείχθηκαν ανάγλυφα. Η Ιλιάνα Γιότοβα, η οποία προκρίνει τον διάλογο με τη Μόσχα, υποστήριξε ότι «η ειρήνη μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω διαπραγματεύσεων». Πρόσθεσε χαρακτηριστικά: «Η διοχέτευση περισσότερων κεφαλαίων στην Ουκρανία και η παροχή νέων, πιο εξελιγμένων όπλων οδηγεί μόνο σε μεγαλύτερη καταστροφή και περισσότερους θανάτους εκατέρωθεν». Η ίδια, αν και επιδιώκει το προφίλ της «προέδρου της ειρήνης», φρόντισε να τονίσει τη δέσμευση της Βουλγαρίας στο ΝΑΤΟ.
Στον αντίποδα, ο Αντρέι Γκιούροφ ζήτησε ξεκάθαρη στάση απέναντι στη Ρωσία: «Η Ρωσία πρέπει να τερματίσει τις επιθέσεις της προκειμένου να γίνουν τα επόμενα βήματα». Επικρίνοντας τη στάση της αντιπάλου του, δήλωσε: «Ας κατονομάσουμε τη χώρα από την οποία προέρχονται οι απειλές», σε μια χώρα που παραμένει διχασμένη λόγω των ιστορικών της δεσμών με τη Μόσχα.
Η στάση του Πρωθυπουργού
Ο κεντροαριστερός πρωθυπουργός, Ρούμεν Ράντεφ, έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ της Γιότοβα, χαρακτηρίζοντας τις εκλογές ως επιλογή μεταξύ «ειρήνης και πολέμου».
Ο Ράντεφ υποστηρίζει ότι «η κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία και οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις αποτελούν τη μόνη εγγύηση για τον τερματισμό των επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα».
Παρότι έχει καλέσει τη Ρωσίδα πρέσβειρα για εξηγήσεις, απέφυγε να επιρρίψει άμεσες ευθύνες στη Μόσχα για τις επιθέσεις στη Μαύρη Θάλασσα, επικαλούμενος έλλειψη στοιχείων.
Το προφίλ της Ιλιάνας Γιότοβα
Αν η 62χρονη Ιλιάνα Γιότοβα κερδίσει, θα γραφτεί στην ιστορία ως η πρώτη γυναίκα που εκλέγεται απευθείας από τον λαό στην προεδρία της χώρας.
Πρώην δημοσιογράφος και στέλεχος του σοσιαλιστικού κόμματος, έχει θητεύσει στο Ευρωκοινοβούλιο και διετέλεσε αντιπρόεδρος του Ρούμεν Ράντεφ (2016, 2021). Ανέλαβε την προεδρία τον Ιανουάριο, μετά την παραίτηση Ράντεφ για να συμμετάσχει στις βουλευτικές εκλογές του Απριλίου.
Στις προτεραιότητές της, έχει δεσμευτεί να παλέψει ενάντια στο «μείζον πρόβλημα της φτώχειας» στη Βουλγαρία, η οποία παραμένει το φτωχότερο μέλος της ΕΕ.
