«Δεν αποτέλεσε αντικείμενο ελέγχου» δυνάμει του περί Διενέργειας Εράνων Νόμου η διαδικτυακή μέθοδος οικονομικής ενίσχυσης, που χρησιμοποιήθηκε κατά την προεκλογική εκστρατεία του Νίκου Χριστοδουλίδη το 2023, σύμφωνα με τον Υπουργό Εσωτερικών, Κωνσταντίνο Ιωάννου, ο οποίος διευκρινίζει παράλληλα ότι το αν μια διαδικτυακή έκκληση για οικονομική ενίσχυση εμπίπτει στη σχετική νομοθεσία κρίνεται πρωτίστως από τον σκοπό της και όχι από το γεγονός ότι πραγματοποιείται μέσω διαδικτύου ή χαρακτηρίζεται ως «crowdfunding».
Η θέση του Υπουργού Εσωτερικών περιλαμβάνεται σε απάντησή του σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή του ΑΚΕΛ, Κωνσταντίνου Κωνσταντίνου, ημερομηνίας 14 Αυγούστου 2026, με αφορμή τη δημόσια συζήτηση γύρω από τη διαδικτυακή εκστρατεία οικονομικής ενίσχυσης του δημοσιογράφου και συγγραφέα, Μακάριου Δρουσιώτη, για κάλυψη εξόδων νομικής υπεράσπισης, καθώς και την παραπομπή του ζητήματος στην Αστυνομία για διερεύνηση ενδεχόμενης παραβίασης του περί Διενέργειας Εράνων Νόμου του 2014.
Όπως αναφέρει ο κ. Ιωάννου, σύμφωνα με τον συγκεκριμένο Νόμο, «έρανος» είναι η έκκληση προς το κοινό ή οποιαδήποτε ομάδα του κοινού, περιλαμβανομένης και έκκλησης μέσω διαδικτύου, για την καταβολή χρημάτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων για συγκεκριμένους σκοπούς που καθορίζονται στη νομοθεσία.
Οι σκοποί αυτοί περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, φιλανθρωπικούς, αγαθοεργούς, θρησκευτικούς, περιβαλλοντικούς και φιλοζωικούς σκοπούς, καθώς και την ανέγερση μνημείων.
Ο ΥΠΕΣ διευκρινίζει ότι εκστρατείες χρηματοδότησης «που δεν περιλαμβάνονται στον προσδιορισμό της έννοιας του εράνου και στους συγκεκριμένους σκοπούς για τους οποίους θα μπορούσε να εκδοθεί άδεια διενέργειας εράνου» δεν ρυθμίζονται από τον περί Διενέργειας Εράνων Νόμο.
Η περίπτωση της προεκλογικής χρηματοδότησης
Σε ό,τι αφορά την οικονομική ενίσχυση της προεκλογικής εκστρατείας του Προέδρου Χριστοδουλίδη, ο κ. Ιωάννου αναφέρει ότι η συγκεκριμένη μέθοδος «δεν αποτέλεσε αντικείμενο ελέγχου» βάσει του περί Διενέργειας Εράνων Νόμου, καθώς «η οικονομική ενίσχυση προεκλογικής εκστρατείας δεν εμπίπτει στους σκοπούς αυτούς και ως εκ τούτου δεν συνιστά ‘έρανο’ κατά την έννοια του συγκεκριμένου Νόμου».
Παράλληλα, σημειώνει ότι τα έσοδα και οι δαπάνες των υποψηφίων για την εκλογή στο αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας διέπονται από ειδικό νομοθετικό πλαίσιο.
Στο πλαίσιο αυτό, όπως αναφέρει, στην έκθεση του εκλογικού αντιπροσώπου περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, «τα χρηματικά ποσά και άλλα πολύτιμα ανταλλάγματα που λήφθηκαν για σκοπούς εκλογικής δαπάνης, καθώς και οι χορηγίες και εισφορές που έλαβε ο υποψήφιος».
Σύμφωνα με τον ΥΠΕΣ, η έκθεση υπόκειται σε έλεγχο από τον Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας.
Σημειώνει, ωστόσο, ότι η υπαγωγή εισφορών στο σύστημα ελέγχου της εκλογικής νομοθεσίας «δεν αποκλείει τη διερεύνηση οποιασδήποτε περίπτωσης στην οποία προκύπτουν ενδείξεις διάπραξης ποινικού αδικήματος».
Δεν είναι το διαδίκτυο το κριτήριο
Αναφορικά με την παραπομπή άλλων περιπτώσεων διαδικτυακής οικονομικής ενίσχυσης στην Αστυνομία, ο κ. Ιωάννου αναφέρει ότι αυτή «εξαρτάται από τα ιδιαίτερα πραγματικά και νομικά δεδομένα κάθε περίπτωσης».
Μεταξύ των στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη, σύμφωνα με την απάντηση, είναι «ο δηλωμένος και ο πραγματικός σκοπός της συλλογής, η ταυτότητα και η εξουσιοδότηση του διοργανωτή, ο πραγματικός δικαιούχος των χρημάτων, η ακρίβεια των παραστάσεων προς το κοινό, η ύπαρξη της απαιτούμενης άδειας, όπου αυτή προβλέπεται», καθώς και τυχόν ενδείξεις απάτης, παραπλάνησης, ιδιοποίησης χρημάτων ή άλλου ποινικού αδικήματος.
«Η διαφοροποίηση δεν εδράζεται απλώς στον διαδικτυακό τρόπο συλλογής των χρημάτων, αλλά πρωτίστως στον σκοπό της οικονομικής ενίσχυσης, στο εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο και στα συγκεκριμένα περιστατικά κάθε υπόθεσης», αναφέρει.
Σύμφωνα με τον κ. Ιωάννου, όταν η έκκληση αφορά σκοπό που εμπίπτει στον νομοθετικό ορισμό του «εράνου», εξετάζεται η εφαρμογή του περί Διενέργειας Εράνων Νόμου, περιλαμβανομένης της υποχρέωσης εξασφάλισης της απαιτούμενης άδειας.
Αντίθετα, προσθέτει ότι όταν η συλλογή χρημάτων αποσκοπεί στη χρηματοδότηση προεκλογικής εκστρατείας, οι σχετικές εισφορές και δαπάνες εξετάζονται βάσει του ειδικού νομοθετικού πλαισίου που διέπει την εκάστοτε εκλογική διαδικασία.
Μελετάται ρύθμιση του crowdfunding
Σε σχέση με το ενδεχόμενο εκσυγχρονισμού ή αποσαφήνισης του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου, ο κ. Ιωάννου αναφέρει ότι το Υπουργείο του «προτίθεται να μελετήσει το ενδεχόμενο ρύθμισης οποιωνδήποτε θεμάτων κριθεί αναγκαίο» σε συνάρτηση με τον ευρωπαϊκό Κανονισμό που θα τεθεί σε ισχύ το 2027 για τη ρύθμιση διαδικασιών και τη δέουσα επιμέλεια στις πλατφόρμες συμμετοχικής χρηματοδότησης.
