Πάνω από 16,4 δισεκατομμύρια ευρώ σε δεσμευμένα κονδύλια της ΕΕ θα αποδεσμευτούν για την Ουγγαρία, ανακοίνωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μετά από συνάντησή της με τον νέο Ούγγρο Πρωθυπουργό Πέτερ Μάγιαρ στις Βρυξέλλες. Παράλληλα, η Κομισιόν περιγράφει ένα ιδιαίτερα στενό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων μέχρι τις 31 Αυγούστου 2026 για να μη χαθούν τα κονδύλια.
Το συνολικό πακέτο διαρθρώνεται ως εξής: 10 δισ. ευρώ από τον μηχανισμό ανάκαμψης NextGenerationEU, 4,2 δισ. ευρώ από τα κονδύλια συνοχής λόγω εκπλήρωσης των σχετικών προϋποθέσεων, και 2,2 δισ. ευρώ για την ακαδημαϊκή ελευθερία. Το ποσό αντιστοιχεί στο 13% του ουγγρικού προϋπολογισμού.
«Οι Ούγγροι έκαναν μια σαφή επιλογή. Επέλεξαν την Ευρώπη. Επέλεξαν τη δημοκρατία. Επέλεξαν να επιστρέψουν στην καρδιά της Ένωσης», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν, προσθέτοντας ότι τα κονδύλια θα αποδεσμευτούν «υπό τον όρο υλοποίησης των συμφωνηθεισών μεταρρυθμίσεων».
Η Πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι η Ουγγαρία δεσμεύτηκε σε μια σειρά μέτρων κατά της διαφθοράς: ενίσχυση της Αρχής Ακεραιότητας, αναθεώρηση της νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις, σταδιακή κατάργηση των καταπιστευμάτων δημοσίου συμφέροντος (PIFs) που είχαν επεκταθεί σε μεγάλα τμήματα της ουγγρικής οικονομίας, και ένταξη στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO).
Ο Μάγιαρ από την πλευρά του, εξήγησε ότι ο λόγος για τον οποίο τα κονδύλια ήταν δεσμευμένα δεν ήταν ιδεολογικός, αλλά αποκλειστικά η διαφθορά. «Η προηγούμενη κυβέρνηση ψευδόταν στον ουγγρικό λαό για τους πραγματικούς λόγους δέσμευσης των κονδυλίων. Ο μόνος λόγος ήταν η διαφθορά», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι σε μόλις τρεις με τέσσερις εβδομάδες η νέα κυβέρνηση πέτυχε αυτό που η κυβέρνηση Όρμπαν «δεν μπόρεσε ή δεν ήθελε να πετύχει σε χρόνια».
Μεταξύ των μέτρων που ανακοίνωσε ο ίδιος συγκαταλέγονται η αναμόρφωση του συστήματος δήλωσης περιουσιακών στοιχείων, κάνοντας αναφορές και σε στελέχη του Ορμπάν που είχαν καταστρατηγήσει τις διατάξεις, σημειώνοντας ότι στο μέλλον θα αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης δύο ετών για ψευδείς δηλώσεις. Δεσμεύθηκε ακόμη και για την εξάλειψη κάθε δυνατότητας εκτροπής δημόσιου χρήματος προς ιδιωτικά συμφέροντα.
Ο Μάγιαρ ανέφερε ενδεικτικά τους τομείς στους οποίους θα κατευθυνθούν τα κονδύλια: ανάπτυξη δικτύων ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών (ηλιακά, αιολικά), αγορά νέων διαπεριφερειακών αμαξοστοιχιών «αντί για τα παλιά 20ετή βαγόνια που παίρνουν φωτιά» και ενοικίαζε η προηγούμενη κυβέρνηση. Όπως είπε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, τα κονδύλια θα κατευθυνθούν σε στέγαση, ψηφιακή ανάπτυξη και στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Επισήμανε επίσης ότι λόγω του πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος, τα κονδύλια θα μπορούν να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις πενταπλάσιας αξίας. Χαιρέτισε επίσης την επανένταξη των Ούγγρων φοιτητών στο πρόγραμμα Erasmus από το επόμενο ακαδημαϊκό έτος.
Σε ερώτηση δημοσιογράφου για το αν η αποδέσμευση των κονδυλίων συνδέθηκε με την πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ουκρανίας, τόσο η φον ντερ Λάιεν όσο και ο Μάγιαρ ήταν κατηγορηματικοί, σημειώνοντας ότι δεν υπήρξε καμία τέτοια σύνδεση. «Θέλω να επιβεβαιώσω ότι δεν υπάρχει απολύτως καμία σύνδεση μεταξύ των διαπραγματεύσεών μας και του ζητήματος της Ουκρανίας. Το NextGenerationEU και τα κονδύλια συνοχής δεν συνδέονται με τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης», ανέφερε η Πρόεδρος της Επιτροπής. Πρόσθεσε ότι η Ουκρανία και η Μολδαβία «έχουν εκπληρώσει όλες τις προϋποθέσεις για να ανοίξει ο πρώτος διαπραγματευτικός κόμβος» και ότι δεν υπάρχει λόγος καθυστέρησης.
Ο Μάγιαρ επιβεβαίωσε ότι η Ουγγαρία βρίσκεται ήδη σε τεχνικές συνομιλίες με την Ουκρανία για ένα 11σημο πλαίσιο εγγυήσεων υπέρ της ουγγρόφωνης μειονότητας των 100.000 Ούγγρων που ζουν στη χώρα, κάτι που αφορά στη χρήση της μητρικής τους γλώσσας στην εκπαίδευση, στον πολιτισμό και στη δημόσια διοίκηση. «Αυτό είναι ανθρώπινο δικαίωμα, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής», τόνισε, εκφράζοντας την ελπίδα για συνάντηση με τον Ουκρανό Πρόεδρο μόλις ολοκληρωθούν οι τεχνικές συζητήσεις.
Σχετικά με το μεταναστευτικό και το πρόστιμο ενός εκατομμυρίου ευρώ ημερησίως που επιβλήθηκε στην Ουγγαρία λόγω μη συμμόρφωσης της προηγούμενης κυβέρνησης με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η Επιτροπή θα συνεργαστεί στενά με τις ουγγρικές αρχές για την εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο θα δημιουργήσει ενιαίες συνθήκες σε όλα τα κράτη μέλη.
Ο Μάγιαρ από μεριάς του υπεραμύνθηκε του Συμφώνου για τη Μετανάστευση, λέγοντας ότι περιλαμβάνει αυστηρά μέτρα προστασίας των εξωτερικών συνόρων και ότι δεν προβλέπει δημιουργία κέντρων μεταναστών στην Ουγγαρία. Επιτέθηκε δε στον Όρμπαν, σημειώνοντας ότι η προηγούμενη κυβέρνηση αποφυλάκισε 2.200 καταδικασθέντες διακινητές ανθρώπων με πρόσχημα την υπερπλήρωση των φυλακών, υπογραμμίζοντας πως «εμείς δεν πρόκειται να αφήσουμε ελεύθερους καταδικασθέντες εγκληματίες».
Ερωτηθείς για τον τρόπο υλοποίησης των εκατοντάδων οροσήμων του NextGenerationEU εντός τριμήνου, η φον ντερ Λάιεν διευκρίνισε ότι η αποδέσμευση κάθε ποσού θα συνδέεται με την ολοκλήρωση του αντίστοιχου ορόσημου ενώ για ορισμένα που δεν μπορούν να υλοποιηθούν λόγω χρόνου θα εφαρμοστεί ευελιξία.
Υψηλόβαθμος ευρωπαίος αξιωματούχος, ο οποίος ενημέρωσε τον Τύπο μετά το πέρας της παρουσίασης της πολιτικής συμφωνίας, ανέφερε ότι η Ουγγαρία θα πρέπει να αναθεωρήσει το σχέδιο της για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανταγωνιστικότητας (RRF).
«Πρόκειται για ένα τεράστιο έργο», ανέφερε ο αξιωματούχος. «Όλα αυτά πρέπει να αναθεωρηθούν», πρόσθεσε, διευκρινίζοντας ότι η υποβολή του αναθεωρημένου σχεδίου θα πρέπει να αναμένεται την επόμενη εβδομάδα, ενώ η έγκριση από το Συμβούλιο της ΕΕ μέσα στον Ιούλιο. Ο αξιωματούχος σημείωσε ότι η έγκριση μπορεί να έρθει – προτιμότερο – από το συμβούλιο υπουργών Οικονομικών των 27 (ECOFIN), αλλά δεν απέκλεισε να η έγκριση να έρθει και πέρα από τις 12 Ιουνίου, όπου και είναι προγραμματισμένο το ερχόμενο ECOFIN.
«Το πιο δύσκολο βήμα είναι ότι η Ουγγαρία θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει όλες τις μεταρρυθμίσεις έως τις 31 Αυγούστου», σημείωσε. «Στη συνέχεια, έχει 1 μήνα για να υποβάλει τα αποδεικτικά στοιχεία έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, ώστε να ελεγχθούν όλα αυτά και να γίνει η εκταμίευση», εξήγησε.
Σχετικά με τα κονδύλια Συνοχής, ο αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι 2 δισ. από τα κονδύλια αυτά δεν αποτελούν κομμάτι της συμφωνίας, και ότι έχουν χαθεί οριστικά, ενώ η διαπραγμάτευση μεταξύ της Ουγγρικής κυβέρνησης και της Κομισιόν για το SAFE, συνεχίζεται. Επιπλέον, ό,τι μεταρρυθμίσεις και έργα δεν υλοποιηθούν, θα έχουν επίπτωση σε επαναδέσμευση κονδυλίων από μεριάς της Κομισιόν. «Αυτή είναι η μεθοδολογία για το αν αποτύχουν να γίνουν τα έργα και οι μεταρρυθμίσεις που πρέπει, αλλά δε δουλεύουμε με αυτό το σενάριο».
