Ερευνητές του Χάρβαρντ έχουν εντοπίσει την εξάντληση του λιθίου στον εγκέφαλο ως βασικό παράγοντα της νόσου Αλτσχάιμερ, ανοίγοντας την πόρτα σε θεραπείες χαμηλής δόσης λιθίου που μπορούν να αποτρέψουν ή ακόμα και να αντιστρέψουν την απώλεια μνήμης.
Για δεκαετίες, οι επιστήμονες αναζητούν τους ακριβείς μηχανισμούς που μετατρέπουν τις εγκεφαλικές ανωμαλίες στην προοδευτική γνωστική παρακμή που παρατηρείται στη νόσο Αλτσχάιμερ.
Μια σημαντική νέα μελέτη από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ υποδηλώνει ότι το λίθιο – ένα φυσικό στοιχείο απαραίτητο για τη διατήρηση της νευρωνικής υγείας και την προστασία από τη γήρανση – παίζει κεντρικό ρόλο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι καθώς συσσωρεύονται τοξικές αμυλοειδείς πλάκες, συνδέονται και εξαντλούν τα φυσικά αποθέματα λιθίου του εγκεφάλου.
Αυτή η εξάντληση βοηθά στην εξήγηση γιατί ορισμένα άτομα με σημαντική συσσώρευση πλάκας δεν αναπτύσσουν ποτέ πλήρη άνοια: τα επίπεδα λιθίου τους μπορεί να παραμένουν επαρκή για να παρέχουν συνεχή νευροπροστασία.
Για να ξεπεραστεί αυτό το πρόβλημα, η ομάδα εξέτασε τις ενώσεις λιθίου και εντόπισε το οροτικό λίθιο, μια μορφή που αποφεύγει σε μεγάλο βαθμό τη δέσμευση από τις αμυλοειδείς πλάκες.
Σε μοντέλα ποντικών με νόσο Αλτσχάιμερ, η χαμηλή δόση οροτικού λιθίου, χορηγούμενη σε επίπεδα περίπου 1.000 φορές χαμηλότερα από αυτά που χρησιμοποιούνται για ψυχιατρικές παθήσεις, ανέστρεψε βασικές παθολογίες ασθενειών, μείωσε τη συσσώρευση πλάκας και αποκατέστησε τις συνάψεις και ανέκτησε πλήρως τη λειτουργία της μνήμης, ακόμη και σε ηλικιωμένα ζώα με προχωρημένη νόσο.
Είναι σημαντικό ότι αυτή η θεραπεία δεν έδειξε σημάδια τοξικότητας στα νεφρά ή τον θυρεοειδή που σχετίζονται με θεραπείες με υψηλότερες δόσεις λιθίου.
Ενώ εξακολουθούν να απαιτούνται κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, τα ευρήματα εγείρουν την πιθανότητα ότι ο τακτικός έλεγχος λιθίου και η έγκαιρη χορήγηση συμπληρωμάτων θα μπορούσαν να μεταμορφώσουν τον τρόπο πρόληψης και θεραπείας της νόσου Αλτσχάιμερ.
