Την ανορθόδοξη νομισματική πολιτική που ακολουθεί, και έχει ως αποτέλεσμα
την κατρακύλα της τουρκικής λίρας, συνεχίζει Ερντογάν , με φόντο τις προειδοποιήσεις κορυφαίων οικονομολόγων για βαθιά οικονομική ύφεση.
Το απόγευμα της Τετάρτης, η λίρα υποχωρούσε άνω του 3%, στο 14,8 έναντι του δολαρίου, λόγω των προοπτικών για νέα μείωση των επιτοκίων την Πέμπτη από την Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας (TCMB) κατ’ επιταγήν του τούρκου προέδρου.
Η TCMB έχει μειώσει το βασικό της επιτόκιο κατά 400 μονάδες βάσης στο 15% από τον Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο του σχεδίου του Ταγίπ Ερντογάν να δώσει προτεραιότητα στις εξαγωγές και τον δανεισμό, παρόλο που οι οικονομολόγοι θεωρούν την κίνηση ως απερίσκεπτη.
Συνολικά, η τράπεζα έχει παρέμβει στην αγορά συναλλάγματος τέσσερις φορές τις τελευταίες δύο εβδομάδες, πουλώντας δισεκατομμύρια δολάρια για να επιβραδύνει το sell-off.
Κατάσταση έκτακτης ανάγκης
Παράγοντες της αγοράς φοβούνται ότι, εάν δεν αλλάξει στάση η κυβέρνηση με τα επιτόκια ενόψει του υψηλού πληθωρισμού, οι παρεμβάσεις αυτές μπορεί να είναι καταδικασμένες να αποτύχουν κι απλά να μειώσουν κι άλλο τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας.
Το κραχ της λίρας έχει μειώσει απότομα το διαθέσιμο εισόδημα των Τούρκων πολιτών. Τροφοδοτεί τη φτώχεια και προκαλεί ουρές ανθρώπων που περιμένουν να αγοράσουν φτηνό ψωμί στα καταστήματα, καθώς η τιμή των αγαθών αυξάνεται. Παράλληλα, τα πολιτικά κόμματα βρίσκονται συνέχεια σε κόντρα στο κοινοβούλιο καθώς η αντιπολίτευση επικρίνει σφοδρά τον χειρισμό της οικονομίας από την κυβέρνηση.
Από την πλευρά τους, οι ξένοι και εγχώριοι επενδυτές αλλά και οι απλοί πολίτες -που παρακολουθούν τις αποταμιεύσεις τους να μειώνονται και τις τιμές να αυξάνονται κάθε μέρα- ανησυχούν πλέον για την αντισυμβατική οικονομική πολιτική του Ερντογάν.
Μέσα σε αυτό το ήδη δυσμενές κλίμα, ήρθε μια ανάρτηση στο Twitter καθηγητή -και στενού συνεργάτη του Ερντογάν- που φαίνεται να… προετοιμάζει τον τουρκικό λαό για βαθιά οικονομική κρίση και να προσπαθεί να «στρώσει το έδαφος» σε περίπτωση κοινωνικής έκρηξης.
Στην ανάρτησή του ο Δρ. Ιζέτ Εζγκένς, ο οποίος συμβουλεύει τον τούρκο πρόεδρο για νομικά ζητήματα, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η συνεχιζόμενη υποτίμηση της τουρκικής λίρας έναντι των ξένων νομισμάτων έχει ξεκινήσει μια διαδικασία που θα οδηγήσει σε μια «ΒΑΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΥΦΕΣΗ. Ως εκ τούτου, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι ως κοινωνία για την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης, λόγω της βαριάς οικονομικής κρίσης που φαίνεται αναπόφευκτη».
Απολύθηκαν υφυπουργοί Οικονοικών και γενικοί διευθυντές
Στο μεταξύ σύμφωνα με προεδρικό διάταγμα που υπέγραψε ο Ταγίπ Ερντογάν, απολύθηκαν οι δύο υφυπουργοί οικονομικών Σακίρ Ερτζάν Γκιουλ και Μεχμέτ Χαμντί Γιλντιρίμ. Με το ίδιο διάταγμα απολύθηκαν και δύο γενικοί διευθυντές του Υπουργείου Οικονομικών.
Σύμφωνα με την οικονομική αναλύτρια Γκιουλντέμ Αταμπάι “γίνεται ένα πείραμα και ο Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται επικεφαλής του πειράματος. Τα επιτόκια θα μειωθούν όσο το δυνατόν περισσότερο”.
Τα τελευταία χρόνια η τουρκική λίρα έχει χάσει περισσότερο από το 50% της αξίας της έναντι του δολαρίου, λόγω των συχνών αλλαγών στη διοίκηση της Κεντρικής Τράπεζας, των χαμηλών επιτοκίων και των ανησυχιών για το οικονομικό του σχέδιο, το οποίο προβλέπει πλεόνασμα παραγωγής, εξαγωγές και ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Οι μεγαλύτερες απώλειες της τουρκικής λίρας, το 45%, έγιναν από τις αρχές Σεπτεμβρίου, δηλαδή από τότε που ξεκίνησαν οι μειώσεις των επιτοκίων.
Πολλοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι οι μειώσεις των επιτοκίων, τις οποίες δεν μπορούν να εξηγήσουν με οικονομικούς όρους, δεν πρέπει να γίνουν καθόλου.
Η κυβέρνηση, από την άλλη, δηλώνει ότι μπορεί να υπάρξει προσωρινή άνοδος του πληθωρισμού, αλλά αυτό θα αντισταθμιστεί από την αύξηση του κατώτατου μισθού που αναμένεται να ανακοινωθεί σύντομα και άλλα μέτρα για την αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος.
Το κόστος δανεισμού του Υπουργείου Οικονομικών, συνεχίζει να αυξάνεται σημαντικά.
Στο βάθος… πρόωρες εκλογές
Σύμφωνα με την εκτίμηση του τούρκου καθηγητή Οικονομικών, Κορκούτ Μπορατάβ, «αν συνεχιστεί η μείωση των επιτοκίων, η κατάσταση θα βγει εντελώς εκτός ελέγχου».
Όπως τονίζει «υπάρχουν σημάδια διάλυσης στην εξουσία. Η οικονομία έχει φτάσει σε τέτοιο αδιέξοδο που, αν η κυβέρνηση μπορέσει να δημιουργήσει μια πολύ μικρή περίοδο οικονομικής ανάσας, θα πάει σε πρόωρες εκλογές».




