Τα μέλη της ισραηλινής Βουλής εξέλεξαν χθες Τρίτη (17/11) έναν στενό συνεργάτη του εντολοδόχου πρωθυπουργού Γκάντι Άιζενκοτ, στην προεδρία της Κνέσετ, εξέλιξη που ερμηνεύεται ως βαριά ήττα για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και τη συμμαχία του, καθώς η αντιπολίτευση εννοεί να αρχίσει το ταχύτερο να ξηλώνει τη νομοθετική της κληρονομιά.

Ο Ματάν Καχάνα, άλλοτε μέλος των ειδικών δυνάμεων του ισραηλινού στρατού, 54 ετών, εξελέγη με 66 ψήφους από τις συνολικά 120 της Κνέσετ, χάρη στις ψήφους των αραβικών κομμάτων, κάτι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο.

«Ανοίγει νέο κεφάλαιο για την Κνεσέτ», η οποία πλέον θα «ασκεί πλήρως και με αποτελεσματικότητα τον ρόλο της, του οργάνου ελέγχου» της κυβέρνησης, ήταν η αντίδραση αργά χθες βράδυ του κ. Άιζενκοτ μέσω X.

«Συγχαίρω τον βουλευτή Ματάν Καχάνα, συνοδοιπόρο μου και νέο Πρόεδρο της Κνεσέτ. Ένα νέο κεφάλαιο ξεκινά για το Ισραήλ. Υπό την ηγεσία του Ματάν, η Κνεσέτ θα καταστεί και πάλι το σπίτι του λαού —το σπίτι όλου του λαού— όπου κάθε τμήμα της κοινωνίας και οι εκπρόσωποί του θα εισακούονται και θα αντιμετωπίζονται ισότιμα.

Ένα νέο κεφάλαιο ανοίγει για την Κνεσέτ του Ισραήλ. Θα είναι ένα κεφάλαιο πολιτικής υπευθυνότητας, διαλόγου με σεβασμό και ουσία, καθώς και εκπλήρωσης του ρόλου της Κνεσέτ ως ενός αποτελεσματικού και ισχυρού οργάνου ελέγχου —ένας ρόλος σημαντικός και κρίσιμος σε αυτούς τους ευαίσθητους καιρούς. Ματάν, είμαι περήφανος για σένα και βέβαιος για την επιτυχία σου», αναφέρει στην ανωτέρω ανάρτηση του ο Γκάντι Άιζενκοτ.

Κεφαλαιώδης για τον Άιζενκοτ η εκλογή του Καχάνα

Το αξίωμα του προέδρου της ισραηλινής Βουλής είναι καίριας σημασίας διότι αυτός καθορίζει το χρονοδιάγραμμα των κοινοβουλευτικών δραστηριοτήτων και άρα μπορεί να επιταχύνει, ή να επιβραδύνει, τον διάλογο και τις ψηφοφορίες όσον αφορά σχέδια νόμου.

Αυτό χαρακτηρίζεται κεφαλαιώδες για τον κ. Άιζενκοτ, που θέλει να ξηλώσει το ταχύτερο δυνατό τη νομοθετική κληρονομιά του κ. Νετανιάχου, κυρίως δικαστική μεταρρύθμιση που οι επικριτές της κρίνουν αντιδημοκρατική.

Η ψηφοφορία διεξήχθη με φόντο τον ακόμη υψηλό πολιτικό πυρετό μετά τις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, που δεν έδωσε την καθαρή νίκη που ποθούσαν ούτε στη συμμαχία του κ. Νετανιάχου, ούτε σε αυτή του κ. Άιζενκοτ. Ο τελευταίος ορίστηκε κατόπιν από τον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ εντολοδόχος πρωθυπουργός και διεξάγει εντατικές επαφές προς αυτό.

Η διαδικασία ανάδειξης του προέδρου της Κνεσέτ αποτέλεσε εξάλλου θέατρο νέων εντάσεων και τοξικής ατμόσφαιρας. Οι σύμμαχοι του κ. Νετανιάχου γιουχάιζαν άραβες βουλευτές καθώς ψήφιζαν υπέρ του κ. Καχάνα.

Το κόμμα του Μπενιαμίν Νετανιάχου, το Λικούντ, είδε «μαύρη μέρα στην ιστορία της Κνεσέτ» στη νίκη του κ. Καχάνα, χάρη, κατ’ αυτό, στις «ψήφους των υποστηρικτών της τρομοκρατίας», όχι και πολύ συγκαλυμμένη αναφορά στα αραβικά κόμματα.

«Η Κνεσέτ είναι το σπίτι όλων των πολιτών του Ισραήλ, και θα είμαι πρόεδρος της Βουλής για όλους, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, φυλής ή φύλου», διαβεβαίωσε ο κ. Καχάνα σε σύντομη ομιλία του μετά την επικράτησή του.

Ισχυρό πλήγμα για τον Νετανιάχου

Ο απερχόμενος πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κατηγορεί καθημερινά τα δυο αραβικά κόμματα που αντιπροσωπεύονται στην Κνεσέτ, το Ραμ και την Ενοποιημένη Λίστα, για μαζική εκλογική απάτη, διατεινόμενος πως αγόρασαν ψήφους με χρήμα του Κατάρ.

Ωστόσο μέσα ενημέρωσης του Ισραήλ επισήμαναν πως η έρευνα που άρχισε να διενεργείται για τις κατηγορίες βασίστηκε σε σήμα και πληροφορίες που προήλθαν από συνεργάτες του κ. Νετανιάχου, κάτι που θέτει υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία της.

Δεν υπάρχει «σε αυτό το στάδιο καμιά απόδειξη πως δόθηκαν δωροδοκίες σε ψηφοφόρους σε κλίμακα που θα μπορούσε να επηρεάσει το αποτέλεσμα της εκλογικής διαδικασίας», επισήμανε χθες Τρίτη η εκλογική επιτροπή.

Παίρνοντας τον έλεγχο της προεδρίας της Κνεσέτ, ο κ. Άιζενκοτ, σε περίπτωση που συνεχίσει να υποστηρίζεται από τα αραβικά κόμματα, θα έχει τη δυνατότητα να καταφέρει σκληρά πλήγματα στον κ. Νετανιάχου ακόμη και πριν από τον ενδεχόμενο σχηματισμό νέας κυβέρνησης.

Ο κεντρώος εντολοδόχος πρωθυπουργός έχει ουσιαστικά αναγγείλει τη δημιουργία επιτροπής έρευνας για τα κενά, τις παραλείψεις και τις αποτυχίες στο πεδίο της ασφάλειας που προσάπτει στον κ. Νετανιάχου κατά την επίθεση της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου 2023.

Έχει πει επίσης πως σκοπεύει να αναιρέσει και να ανακαλέσει διάφορα μέτρα και νόμους που πέρασε η απερχόμενη κυβέρνηση, πάνω απ’ όλα δικαστική μεταρρύθμιση την οποία η αντιπολίτευση καταγγέλλει διότι θεωρεί πως μειώνει την ανεξαρτησία του ανωτάτου δικαστηρίου, μηχανισμού-κλειδιού ελέγχου της εκτελεστικής εξουσίας.

Πρώην στρατιωτικός ο νέος πρόεδρος της Κνεσέτ

Ο κ. Καχάνα, μέλος του Γιασάρ, του κόμματος του κ. Άιζενκοτ, είναι γνωστός στο Ισραήλ κυρίως για τη σταδιοδρομία του στις ένοπλες δυνάμεις, κάτι που ενισχύει την πολιτική του θέση σε μια κοινωνία άκρως στρατιωτικοποιημένη μετά την επίθεση της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου 2023.

Ο νέος πρόεδρος της Κνέσετ Ματάν Καχάνα

Όπως ακριβώς ο κ. Νετανιάχου και ο πρώην επικεφαλής της κυβέρνησης Ναφτάλι Μπένετ, υπηρέτησε στη Σαγερέτ Ματκάλ, επίλεκτη μονάδα ειδικών επιχειρήσεων του ισραηλινού στρατού. Γεγονός σπάνιο, έγινε κατόπιν πιλότος της πολεμικής αεροπορίας — έφθασε ως τον βαθμό του σμήναρχου.

Ο κ. Καχάνα κατέβηκε στην πολιτική αρένα το 2019, στο πλευρό του κ. Μπένετ, με τα χρώματα του κόμματος «Η Νέα Δεξιά». Εξελέγη την ίδια χρονιά στην Κνεσέτ, κατόπιν ανέλαβε υπουργός Θρησκευμάτων (2021-2022).

Παρότι ενεργά θρησκευόμενος Εβραίος, αντιμετωπίζεται σαν μαύρο πρόβατο από τα κόμματα των υπερορθόδοξων, διότι εισηγήθηκε μεταρρυθμίσεις με σκοπό να περιοριστεί ο έλεγχος του μεγάλου ραβινάτου, κορυφαίου θρησκευτικού θεσμού με τεράστια επιρροή στη θρησκευτική και στην πολιτική ζωή στο εβραϊκό κράτος.

Ο Ματάν Καχάνα διαδέχεται τον Αμίρ Οχάνα, άνθρωπο του Μπενιαμίν Νετανιάχου, που βρισκόταν στο αξίωμα από το 2022.