Σύμφωνα με επτά Αμερικανούς αξιωματούχους, νέα στοιχεία των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών υποδεικνύουν ότι το Ιράν καταστρώνει σχέδια με στόχο ανώτερα στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ, μέσω της πυροδότησης μιας λεγόμενης «βρόμικης βόμβας» ή της χρήσης χημικού όπλου στην Ουάσιγκτον. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, οι αξιωματούχοι εξακολουθούν να συζητούν κατά πόσον το Ιράν είναι σε θέση να υλοποιήσει ένα τέτοιο σχέδιο, ή αν όντως θα επιχειρήσει να το πράξει, αναφέρει σε αποκλειστικό δημοσίευμά του το CNN.

Πηγές με γνώση των πρόσφατων πληροφοριών περιέγραψαν τον ιρανικό σχεδιασμό –προς το παρόν– ως μια προσπάθεια εξασφάλισης επιλογών δράσης, και όχι ως ένδειξη επικείμενης επίθεσης. Ωστόσο, σύμφωνα με δύο από τις πηγές, τα σχέδια που εντόπισαν οι ΗΠΑ είναι εξαιρετικά συγκεκριμένα –περιλαμβάνοντας μάλιστα τοποθεσίες και στόχους– και έχουν πυροδοτήσει έντονες προπαρασκευαστικές ενέργειες από την πλευρά των ΗΠΑ για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων κρίσεων.

Σε δήλωσή της, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Λόρεν Μπις, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ «παρακολουθούν κάθε πιθανή απειλή, ωστόσο αυτή τη στιγμή δεν υφίστανται αξιόπιστες απειλές κατά της αμερικανικής επικράτειας».

 

Ανησυχία στις ΗΠΑ για την κλιμάκωση από το Ιράν

Παρόλα αυτά, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ερμηνεύουν τις πληροφορίες αυτές ως ένδειξη μιας ανησυχητικής διάθεσης του Ιράν για κλιμάκωση. Η Τεχεράνη βρίσκεται αντιμέτωπη με ισχυρή πίεση, που απορρέει τόσο από τις συνεχιζόμενες αμερικανικές στρατιωτικές επιθέσεις όσο και από έναν αυστηρό οικονομικό αποκλεισμό, ο οποίος, κατά τα λεγόμενα ανώτερων κυβερνητικών αξιωματούχων, έχει «καταστροφικές» συνέπειες για τη χώρα.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τα στοιχεία δείχνουν ότι το Ιράν σχεδιάζει πλέον ενεργά ενδεχόμενες επιθέσεις εντός του αμερικανικού εδάφους, αν και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει ληφθεί οριστική απόφαση για την υλοποίησή τους.

 

«Το αν διαθέτουν όντως το κατάλληλο προσωπικό για να υλοποιήσουν τον σχεδιασμό, είναι ζήτημα συζήτησης», ανέφερε μία από τις πηγές.

Ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι υποτονικές διπλωματικές συνομιλίες για τον τερματισμό της σύγκρουσης, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι ο πόλεμος θα τελειώσει «αρκετά σύντομα». Ωστόσο, οι παρασκηνιακές ενέργειες για την αντιμετώπιση αυτής της νέας απειλής υπογραμμίζουν τον ασταθή και απρόβλεπτο χαρακτήρα μιας σύγκρουσης που αποδείχθηκε εξαιρετικά δύσκολο να επιλυθεί — καθώς και τον κίνδυνο το τίμημα του πολέμου, τον οποίο ξεκίνησε ο Τραμπ τον Φεβρουάριο, να επηρεάσει τους Αμερικανούς με τρόπους που ξεπερνούν το κόστος των καυσίμων.

Σε στρατιωτική κατοικία ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ ​​Μπέσεντ

Δύο από τις πηγές ανέφεραν ότι αξιωματούχοι πραγματοποίησαν αρκετές συναντήσεις την περασμένη εβδομάδα για να συζητήσουν τρόπους αντιμετώπισης της απειλής — έναν σχεδιασμό που μία από τις πηγές χαρακτήρισε «σώφρονα». Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια στιγμή που οι απειλές από το Ιράν οδήγησαν τη Μυστική Υπηρεσία (Secret Service) να μεταφέρει τον Υπουργό Οικονομικών, Σκοτ ​​Μπέσεντ, σε στρατιωτικό κατάλυμα την περασμένη εβδομάδα.

Οι ιρανικοί σχεδιασμοί κατά νυν και πρώην Αμερικανών αξιωματούχων —συμπεριλαμβανομένης μιας συνωμοσίας για δολοφονία του Τραμπ το 2024— υφίστανται ήδη από την πρώτη θητεία του Προέδρου και εστιάζουν κυρίως στην εξόντωση Αμερικανών αξιωματούχων κατά τη διάρκεια ταξιδιών τους στο εξωτερικό.

Αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι εξαιρετικά ευάλωτες σε επίθεση με μη συμβατικά όπλα. Οι «βρόμικες βόμβες» —που συνδυάζουν ραδιενεργά υλικά με μια συμβατική εκρηκτική ύλη— είναι σχετικά εύκολο να κατασκευαστούν. Το Ιράν δεν θα χρειαζόταν απαραίτητα να εισαγάγει κρυφά εκπαιδευμένους πράκτορες στη χώρα, θα αρκούσε να πείσει κάποιο άτομο που διαμένει ήδη εντός των Ηνωμένων Πολιτειών να πραγματοποιήσει την επίθεση.

Πληροφορίες για εκρηκτικά υλικά εντός των ΗΠΑ

Σύμφωνα με μία από τις πηγές, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν εντοπίσει ιρανικές αναφορές, οι οποίες υποστηρίζουν ότι το Ιράν έχει αποθηκεύσει υλικά κατασκευής βομβών εντός των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι αξιωματούχοι διίστανται ως προς την αξιοπιστία αυτών των πληροφοριών, ωστόσο, σε γενικές γραμμές, εκτιμούν ότι θα ήταν πολύ εύκολο —και μάλιστα πιθανό— το Ιράν να έχει ήδη τοποθετήσει εκ των προτέρων πυρηνικά υλικά ή χημικούς παράγοντες, οι οποίοι θα μπορούσαν να ενσωματωθούν σε ένα συμβατικό όπλο.

«Δεδομένου ότι τα σύνορά μας παραμένουν διάτρητα εδώ και σχεδόν μία δεκαετία, θα ήταν εξαιρετικά εύκολο να εισέλθουν στη χώρα πράκτορες», οι οποίοι θα μπορούσαν να προμηθευτούν και να τοποθετήσουν εξαρτήματα για την κατασκευή βομβών, δήλωσε μία από τις πηγές που πρόσκεινται στις υπηρεσίες πληροφοριών. Σύμφωνα με άλλη πηγή, πολλοί αξιωματούχοι εθνικής ασφαλείας εικάζουν ότι πυρηνικά υλικά βρίσκονται ήδη στις ΗΠΑ εδώ και χρόνια, αν όχι δεκαετίες.

Με άλλα λόγια, η ικανότητα του Ιράν να εξαπολύσει μια τέτοιου είδους επίθεση δεν έχει αυξηθεί, ανέφερε το δεύτερο πρόσωπο. Αυτό που έχει αλλάξει είναι το κίνητρο του Ιράν.

Το Υπουργείο Άμυνας παρέπεμψε το ζήτημα στο Γραφείο του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών, το οποίο αρνήθηκε να σχολιάσει.

Εκπρόσωπος της ιρανικής αποστολής στα Ηνωμένα Έθνη στη Νέα Υόρκη δήλωσε ότι το Ιράν «θεωρεί τη χρήση χημικών όπλων, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, απολύτως παράνομη», ενώ απορρίπτει κατηγορηματικά και διαψεύδει απερίφραστα τους «ψευδείς και κατασκευασμένους ισχυρισμούς» που κυκλοφορούν σχετικά με το θέμα. Ο εκπρόσωπος δεν αναφέρθηκε ρητά στις πληροφορίες που αφορούν ένα ενδεχόμενο σχέδιο χρήσης «βρόμικης βόμβας».

«Όπλο τρόμου», όχι ακριβείας, η «βρόμικη βόμβα» 

Μια «βρόμικη βόμβα» διαφέρει σημαντικά από μια πυρηνική βόμβα, η οποία βασίζεται σε αντίδραση πυρηνικής σχάσης και θα ήταν εκθετικά πιο καταστροφική. Αν και οι βρόμικες βόμβες μπορούν να διασπείρουν επικίνδυνη ραδιενέργεια στην ατμόσφαιρα σε απόσταση οικοδομικών τετραγώνων ή ακόμα και χιλιομέτρων, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τυχόν θύματα είναι πιθανότερο να προκληθούν από την έκρηξη της βόμβας και όχι από τη ραδιενέργεια. Παρόλο που η κατασκευή τους δεν είναι πιο δύσκολη από εκείνη μιας συμβατικής βόμβας, το δύσκολο κομμάτι είναι η απόκτηση του ραδιενεργού υλικού.

«Ένα τέτοιο όπλο αποτελεί όπλο τρόμου, όχι όπλο ακριβείας — όπως ακριβώς συμβαίνει με έναν βομβιστή αυτοκτονίας που ανατινάζεται», δήλωσε μία από τις πηγές που είναι εξοικειωμένες με τις νέες πληροφορίες. «Μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας στους ανθρώπους και να καταστήσουν ορισμένες περιοχές ακατοίκητες».

 

Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, μία από τις προκλήσεις ενδέχεται να είναι ο εντοπισμός του σχεδίου πριν αυτό υλοποιηθεί. Ένας βασικός νόμος περί παρακολουθήσεων, ο οποίος επιτρέπει στις αρχές να συλλέγουν επικοινωνίες αλλοδαπών, έληξε τον Ιούνιο εν μέσω αντιπαράθεσης μεταξύ του Λευκού Οίκου και του Κογκρέσου σχετικά με τον τότε υπηρεσιακό Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών, Μπιλ Πουλτ, που είχε διοριστεί από τον Τραμπ. Οι εντολές παρακολούθησης που εγκρίθηκαν πριν από τον Ιούνιο παραμένουν σε ισχύ έως τον Μάρτιο του 2027 — ωστόσο, αν το Κογκρέσο δεν αναλάβει δράση, αξιωματούχοι εθνικής ασφαλείας προειδοποιούν ότι κινδυνεύουν να χάσουν ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία τους για τον εντοπισμό τρομοκρατικών σχεδίων.

Σε επιστολή που εστάλη την περασμένη εβδομάδα στους Ρεπουμπλικάνους και Δημοκρατικούς ηγέτες και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, ο Γενικός Εισαγγελέας Τοντ Μπλανς, ο Διευθυντής Εθνικών Πληροφοριών Τζέι Κλέιτον και ο Διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ ζήτησαν την εκ νέου έγκριση του νόμου. Υποστήριξαν ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση θα «έθετε σε κίνδυνο τις ζωές τόσο των Αμερικανών στο εσωτερικό της χώρας όσο και των στρατευμάτων μας που σταθμεύουν στο εξωτερικό, εν μέσω ενός περιβάλλοντος αυξημένων απειλών, για το οποίο ενημερώθηκε η «Ομάδα των 8» (Gang of 8)».

Τα μέλη της λεγόμενης «Ομάδας των 8» —στην οποία περιλαμβάνονται οι τέσσερις ηγέτες των σωμάτων, καθώς και οι επικεφαλής (από αμφότερα τα κόμματα) των Επιτροπών Πληροφοριών της Βουλής και της Γερουσίας— είχαν ενημερωθεί σχετικά με το Ιράν λίγες ημέρες πριν από την αποστολή της επιστολής. Δεν είναι σαφές εάν η ενημέρωση αφορούσε συγκεκριμένα την απειλή χρήσης «βρόμικης βόμβας» ή χημικού όπλου εναντίον της Ουάσιγκτον.

Φόβοι και για χρήση χημικών όπλων κατά Αμερικανών στρατιωτών

Αμερικανοί αξιωματούχοι παρακολουθούν επίσης στενά μια άλλη ροή πληροφοριών, η οποία υποδηλώνει ότι το Ιράν ενδέχεται να χρησιμοποιήσει χημικά όπλα εναντίον αμερικανικών στρατευμάτων που σταθμεύουν στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με δύο από τους αξιωματούχους αυτούς. Τις ανησυχίες αυτές ανέφεραν πρώτοι οι New York Times. Αρκετοί αξιωματούχοι δήλωσαν κατηγορηματικά ότι τα αμερικανικά στρατεύματα δεν διαθέτουν τον κατάλληλο προστατευτικό εξοπλισμό ή την απαραίτητη εκπαίδευση για να αντιμετωπίσουν μια τέτοια επίθεση.

Οι ανησυχίες αυτές οδήγησαν σε παράλληλο σχεδιασμό αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών, με στόχο να διασφαλιστεί ότι το διπλωματικό προσωπικό και το προσωπικό υπηρεσιών πληροφοριών στην περιοχή διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό και την εκπαίδευση για να προστατευτούν, σε περίπτωση που γίνουν στόχος ιρανικής επίθεσης με χημικά όπλα, δήλωσε στο CNN μία από τις πηγές που είναι ενήμερες για τις πρόσφατες πληροφορίες.

Σε κρίσιμο σημείο οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν

Αυτό το πλέγμα κλιμακούμενων απειλών εμφανίζεται σε μια συγκυρία όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν παραμένουν εγκλωβισμένες σε σύγκρουση στα Στενά του Ορμούζ. Οι δύσκολες διαπραγματεύσεις —που αποσκοπούν στον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού, στο άνοιγμα των Στενών και στον τερματισμό των εχθροπραξιών— δεν έχουν αποφέρει μέχρι στιγμής κανένα αποτέλεσμα. Αν και μια πηγή στην περιοχή τόνισε ότι αμφότερες οι πλευρές επιθυμούν την επίτευξη συμφωνίας, προς το παρόν καμία από τις δύο δεν φαίνεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε ουσιαστικές παραχωρήσεις.

Μια πηγή από την περιοχή υπογράμμισε ότι οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες για την επίτευξη οποιασδήποτε συμφωνίας — διάστημα κατά το οποίο ορισμένες πλευρές ενδέχεται να επιδιώξουν να παίξουν τον ρόλο του «υπονομευτή».

Μεταξύ εκείνων που χρήζουν προσοχής είναι οι Ιρανοί σκληροπυρηνικοί ή ανεξέλεγκτα στοιχεία του καθεστώτος, οι οποίοι έχουν επωφεληθεί από τον πόλεμο και ενδέχεται να έχουν κίνητρο να εξαπολύσουν επίθεση, προκειμένου να διατηρήσουν τη σύγκρουση σε εξέλιξη, πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους τόνισε ότι το Ιράν αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο αντιποίνων που θα αντιμετωπίσει, εάν επιλέξει να χρησιμοποιήσει κάποιο από αυτά τα όπλα, είτε στη Μέση Ανατολή είτε στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, εάν οι Ιρανοί ηγέτες φτάσουν στο σημείο να θεωρούν ότι η επιβίωση του καθεστώτος απειλείται, ενδέχεται να κρίνουν ότι το ρίσκο αξίζει τον κόπο.