Του Νίκου Κατσουρίδη
Πριν 2 χρόνια οι τίτλοι για τις εκλογές στις Η.Π.Α ήταν οι ίδιοι, απλά αντεστραμμένοι. Σήμερα οι τίτλοι λένε « μπλε τσουνάμι, σάρωσε τις Η.Π.Α». Πριν 2 χρόνια έγραφαν, «κόκκινο τσουνάμι» σάρωσε τις Η.Π.Α!! Αν σκεφτεί κάποιος έστω και για μια στιγμή, τον κύριο λόγο, που τότε κέρδισε ο Τραμπ και τώρα έχασε ο Τραμπ, είναι δικαιολογημένοι οι τίτλοι! Διότι ο κύριος λόγος για τον οποίο αλλάζει χρώμα το τσουνάμι, είναι η οικονομική κατάσταση στη χώρα. Είναι η οικονομική κατάσταση του μέσου αμερικανικού νοικοκυριού. Ετσι είναι η πραγματικότητα. Βέβαια σε ολόκληρο τον κόσμο είναι κύριο κριτήριο, όχι το μόνο, για τον μέσο άνθρωπο, τον μέσο ψηφοφόρο. Στις Η.Π.Α όμως αυτή η κατάσταση έχει θεοποιηθεί περίπου. Κατέχει δυσανάλογα, τη μέγιστη θέση στα κριτήρια των πολιτών. Ακόμα και ο πόλεμος κατά του Ιράν, δεν θα αποτελούσε αιτία πολιτικής ήττας αν αποφεύγονταν οι οικονομικές του συνέπειες. Πώς να αποφεύγονταν; Με τον ίδιο τρόπο που το κατόρθωσαν και άλλες φορές οι Η.Π.Α. Φορτώνοντας με διάφορους τρόπους, το οικονομικό βάρος σε άλλους. Όπως π.χ. σε αρκετό βαθμό κατόρθωσαν να φορτώσουν, επι Τραμπ, το βάρος των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου στη Ουκρανία, στους Ευρωπαίους. Δεν είναι η πρώτη φορά που οι Αμερικανοί θα σπρώξουν στον γκρεμό σύμμαχο ή συμμάχους, αν χρειαστεί. Το έκαναν κάποτε με την Ιαπωνία, και τη Νότια Κορέα, όταν διαπίστωσαν ότι αυτά τα δύο μικρά σχετικά Κράτη, απειλούσαν την οικονομική και τεχνολογική τους πρωτοκαθεδρία. Προκάλεσαν οικονομικό και πολιτικό τσουνάμι στις δύο σύμμαχες χώρες και τις υπόταξαν. Πως; Περιγράφεται άριστα και λεπτομερώς σε βιβλία Αμερικανών λόγιων, όπως η Ναόμι Κλάϊν. Τότε το μπορούσαν. Γιατί ήταν η απόλυτη υπερδύναμη από κάθε άποψη. Σήμερα αυτό έπαψε να ισχύει εδώ και κάποια χρόνια. Η ίδια η αμερικανική πολιτική ηγεσία το έχει αναγνωρίσει, το έχει παραδεχθεί. Ότι δηλαδή, σήμερα ο κόσμος δεν είναι μονοπολικός, αλλά τριπολικός. ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία. Να προσθέσει κάποιος και αναδυόμενες χώρες ισχύος, όπως Ινδία, Βραζιλία κλπ, τότε αντιλαμβάνεται ότι η σύγχρονη Ρώμη, δεν μπορεί να πράττει κατά το δοκούν. Δεν μπορεί να λειτουργεί ο Πρόεδρος των Η.Π.Α ως Ρωμαίος αυτοκράτορας και οι ηγέτες των συμμάχων τους ως Ανθύπατοι. Ελπίζω και εύχομαι να το έχει τώρα κατανοήσει και η διοίκηση Τραμπ, για το καλό όλων. Το γράφω γιατί είναι ανοικτός και ο ακριβώς αντίθετος δρόμος, ως επιλογή για τον Πρόεδρο Τραμπ. Να θελήσει να εξάγει το εσωτερικό του πρόβλημα στην εξωτερική πολιτική των Η.Π.Α. Να «γιατρέψει» τα εσωτερικά πολιτικά προβλήματα και το τραυματισμένο του εγώ, με επιθετική εξωτερική πολιτική, σε όλες τις πτυχές της. Πολιτική, οικονομική, εμπορική, τεχνολογική, στρατιωτική κ.ο.κ. Αυτό αν το επιλέξει, θα μπορούσε να επιφέρει όντως τσουνάμι σε ολόκληρο τον Πλανήτη. Είναι διάφορα που μπορεί να κάνει, έστω και με τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει στο Κογκρέσο. Στα θέματα εξωτερικής πολιτικής ο Πρόεδρος των ΗΠΑ είναι σχεδόν πανίσχυρος.
Το δεύτερο σημείο στο οποίο θα ήθελα να σταθώ σχετικά με τις πρόσφατες αμερικανικές εκλογές είναι το εξής: η αμερικανική κοινωνία συνεχίζει να παραμένει επικίνδυνα χωρισμένη σε δύο μεγάλα στρατόπεδα. Δύο στρατόπεδα τα οποία με το πέρασμα του χρόνου γίνονται ολοένα και πιο επιθετικά αναμεταξύ τους. Αν κρίνει κάποιος από τις δηλώσεις ορισμένων εκ των Δημοκρατικών οι οποίοι κέρδισαν εκλογικές έδρες, τότε αντιλαμβάνεται, ότι ο διχασμός εντείνεται. Ορισμένοι ήταν αρκούντως προκλητικοί ώστε άθελα τους να δίνουν κίνητρο και αφορμή επανασυσπείρωσης του Κινήματος MAGA, που στις πρόσφατες εκλογές δεν ήταν στα καλύτερα του. Αυτός ο εσωτερικός διχασμός δεν έχει μόνο κομματικές και πολιτικές αιτίες και ρίζες. Έχει και οικονομικές, ιστορικές, εθνοτικές, φυλετικές, πολιτιστικές, ιστορικές. Πολύ δύσκολο να ξεπεραστεί. Γιατί ως τώρα η δύναμη μέσον της οποίας οι αμερικανικές διοικήσεις επούλωναν αυτά τα τραύματα, αυτές τις πληγές, ήταν η οικονομική ισχύς. Η σχεδόν ανεξάντλητη οικονομική ισχύς. Τώρα πια αυτό αποτελεί παρελθόν. Η εσωτερική διχασμένη και πολωμένη κατάσταση της αμερικανικής κοινωνίας είναι πρόσθετος λόγος ανησυχίας και για όλους τους υπόλοιπους στον κόσμο. Είναι επίσης εξαιρετικά σοβαρός λόγος, ώστε ο ιδιόρρυθμος Πρόεδρος των Η.Π.Α να καταστεί άκρως επιθετικός προς τα έξω. Ας ευχηθούμε ότι θα επιλέξει την άλλη οδό. Ποια;
Μια άλλη επιλογή ενώπιον του Προέδρου Τραμπ είναι η εξής: Να επιδιώξει να αντιμετωπίσει τα εσωτερικά του προβλήματα μέσον της συνεργασίας του με τους μέχρι σήμερα συμμάχους του. Δηλαδή τους Ευρωπαίους, του Καναδούς, Αυστραλούς, Ιάπωνες, Νοτιοκορεάτες, Σαουδάραβες, Ισραηλίτες κλπ. Είναι μια επιλογή. Ναι αλλά καθόλου εύκολη. Διότι όλοι αυτοί, πρώτον έχουν δικά τους σοβαρά , αν όχι ανυπέρβλητα προβλήματα. Δεύτερον έχουν απίστευτα δύσκολα προβλήματα στις μεταξύ τους σχέσεις. Τρίτον αντιμετωπίζουν εξωτερικούς κινδύνους, οι οποίοι σε αρκετές περιπτώσεις προέρχονται από άλλον σύμμαχο των Η.Π.Α. Επιδιώκουν όλοι την αμερικανική προστασία, πράγμα αντιφατικό. Βλέπε π.χ. Ισραήλ και Τουρκία, Ισραήλ και ορισμένες Αραβικές Χώρες, Ελλάδα και Τουρκία κλπ. Πέραν τούτου έχει επίσης, ας τα χαρακτηρίσω, ιδεολογικής φύσης, προβλήματα, η επανασύσφιξη σχέσεων με τους παραδοσιακούς συμμάχους του. Για παράδειγμα με ποια Γαλλία θα ήθελε να συνεργαστεί. Με τη Γαλλία του Μακρόν, της Λεπέν, του Μελανσόν; Το ίδιο ισχύει και με άλλες χώρες. Πιο πρόσφατος πονοκέφαλος η Πολωνία. Με την Πολωνία του Προέδρου της χώρας επιθυμεί σύσφιξη των σχέσεων και ανάπτυξη της συνεργασίας ή με την Πολωνία του Πρωθυπουργού της χώρας. Ότι και να επιλέξει συνεπάγεται αντίκτυπο και στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Η άλλη επιλογή του Προέδρου Τραμπ είναι να συνεργαστεί περισσότερο με τους παγκόσμιους αντιπάλους του, όπως Κίνα και Ρωσία. Όπως και με εκείνους που δεν είναι πλήρως εναντίον των ΗΠΑ, αλλά ούτε και υπέρ τους, όπως π.χ. η Ινδία. Και τι θα κάνει με τη Βραζιλία του Λούλα, όταν έχει επιλέξει την Αργεντινή του Μίλεϋ και την οικογένεια Μπολσονάρο;
Αν επιλέξει να δυναμώσει τη συνεργασία του με τη Ρωσία, αυτό συνεπάγεται σοβαρότατες επιπτώσεις για διάφορες χώρες συμμάχους ή «συμμάχους». «Συμμάχους» όπως η Ουκρανία του Ζελένσκυ και συμμάχους όπως η Ιταλία της Μελόνι και η Γερμανία του Μέρτς. Από την άλλη συνεργασία με τη Ρωσία σημαίνει ενεργειακή ενίσχυση των ΗΠΑ, άρα μείωση της ακρίβειας στο εσωτερικό της χώρας. Η ακρίβεια θεωρήθηκε τώρα από όλους, ως βασική αιτία της ήττας των Ρεπουμπλικάνων. Η βελτίωση ή όχι των σχέσεων με την Κίνα είναι ακόμα πιο σύνθετη, περίπλοκη και δύσκολη. Από την άλλη είναι αναγκαία. Ως ένα βαθμό αναγκαία και για τις δύο χώρες. Η βελτίωση των σχέσεων ΗΠΑ – Ρωσίας και ΗΠΑ – Κίνας, είναι αναγκαία και για τον υπόλοιπο πλανήτη. Η στρατιωτική ισχύς των τριών αυτών χωρών είναι τρομακτική. Είναι θανατηφόρα. Με τίποτα δεν μπορεί και δεν πρέπει να φτάσουμε ως το σημείο στρατιωτικής εμπλοκής, γιατί θα είναι το τέλος όλων μας. Του ανθρώπινου είδους, ίσως και του Πλανήτη.
Η εξωτερική πολιτική του πληγωμένου πολιτικά και προσωπικά Προέδρου Τραμπ θα επηρεάσει άμεσα και το τρίγωνο Ελλάδα – Κύπρος – Τουρκία και το τετράγωνο Ελλάδα – Κύπρος – Τουρκία – Ισραήλ. Σε αυτό το θέμα θα επανέλθω σε άλλο άρθρο λόγω χώρου. Θα αναφέρω μόνο μια παράμετρο: Το αν θα αποφασίσει ο κ. Τραμπ να ασχοληθεί κατά προτεραιότητα με τα εσωτερικά προβλήματα των ΗΠΑ, τουλάχιστον αυτήν την άμεση περίοδο, ή τα διεθνή θα μας επηρεάσει. Γιατί υπάρχει, έστω και μέτρια, διαφορά αν θα ασχοληθεί ο Λευκός Οίκος ή το ΥΠΕΞ με το θέμα. Ο Τραμπ και ο περίγυρος του ή ο Ρούμπιο και το ΥΠΕΞ. Διδακτική επ΄ αυτού, δυστυχώς πικρά διδακτική, η εμπειρία του 1974, όταν ασχολήθηκε μαζί μας αντι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, ο διαβόητος Κίσιγκερ.
Λόγω χώρου στάθηκα μόνο σε δύο – τρία σημεία τα οποία θεωρώ ως τα κρίσιμα όχι μόνο για τις ΗΠΑ αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο. Θα κλείσω λέγοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν ακόμα δύσκολο δρόμο να βαδίσουν και ως επακόλουθο τούτου, ακόμα πιο δύσκολο δρόμο ο υπόλοιπος κόσμος.
