Την αναβολή της προγραμματισμένης επίσκεψης της στη Σερβία ανακοίνωσε η Σλοβένα Επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ, Μάρτα Κος, εν μέσω των αντιδράσεων για τις εξαγγελίες περί στρατιωτικών τιμών στον καταδικασμένο Βόσνιο Σέρβο Ράτκο Μλάντιτς, σημειώνοντας ότι οι αξίες που στηρίζουν το κοινό μέλλον ΕΕ – Σερβίας δεν είναι διαπραγματεύσιμες.
Σε ανάρτησή της, η κ. Κος σημείωσε ότι «ο Ράτκο Μλάντιτς καταδικάστηκε για γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου. Η επιστροφή των οστών του στο Βελιγράδι υπενθυμίζει στην Ευρώπη τις πιο σκοτεινές σελίδες της πρόσφατης ιστορίας μας».
Όπως πρόσθεσε, «η εξύμνηση του θανάτου του είναι ασύμβατη με τις αξίες στις οποίες θεμελιώνεται η ευρωπαϊκή πορεία. Αυτή η πορεία απαιτεί αντιμετώπιση του παρελθόντος, γνήσια συμφιλίωση και σεβασμό προς τα θύματα εγκλημάτων πολέμου. Οι αξίες που στηρίζουν το κοινό μας μέλλον δεν είναι διαπραγματεύσιμες. Σε αυτό το πλαίσιο, αποφάσισα να μην προχωρήσω με την προγραμματισμένη επίσκεψή μου στη Σερβία αυτή τη στιγμή».
Ο λεγόμενος «Χασάπης της Βοσνίας» Μλάντιτς είχε καταδικαστεί από το διεθνές δικαστήριο του ΟΗΕ για γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου για τον ρόλο του στον πόλεμο της Βοσνίας το 1992-95, συμπεριλαμβανομένης της γενοκτονίας της Σρεμπρένιτσα το 1995. Απεβίωσε στις 27 Αυγούστου σε κρατητήριο του ΟΗΕ στη Χάγη. Η σορός του επιστράφηκε στη Σερβία την Πέμπτη, με κρατικό αεροσκάφος, και έγινε δεκτή με στρατιωτικές τιμές, ενώ η μνημόσυνη τελετή έχει προγραμματιστεί για το Σάββατο στον Οίκο του Στρατού στο Βελιγράδι, με την κηδεία και την ταφή να προγραμματίζονται για τη Δευτέρα.
Η δήλωση της Επιτρόπου Διεύρυνσης καθώς κλιμακώνεται η διεθνής κατακραυγή για τις εξαγγελίες περί κρατικής κηδείας με στρατιωτικές τιμές για τον Μλάντιτς, καθώς ο Υπουργός Δικαιοσύνης της Σερβίας, Νενάντ Βούγιτς, δήλωσε ότι ο Μλάντιτς θα ταφεί με τις στρατιωτικές και κρατικές τιμές στρατηγού, με τον Πρόεδρο της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, να μην επιβεβαιώνει κρατική τελετή, αλλά να αναφέρει ότι η Σερβία θα βοηθήσει στη διοργάνωση αξιοπρεπούς ταφής εφόσον το ζητήσει η οικογένεια.
Αντιδράσεις υπήρξαν και από τον Βέλγο Υπουργό Εξωτερικών, Μαξίμ Πρεβό, ο οποίος και καταδίκασε τα σχέδια απόδοσης τιμών στον Μλάντιτς σε μνημόσυνη τελετή στη Σερβία, προειδοποιώντας ότι η κίνηση αυτή θα απομακρύνει περαιτέρω το Βελιγράδι από τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ .«Καταδικάζω αυτή την πράξη με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο», ανέφερε ο Πρεβό σε ανάρτησή του, λέγοντας ότι έθεσε το ζήτημα απόδοσης τιμών στον Σέρβο Υπουργό αρμόδιο για ευρωπαϊκές υποθέσεις, χαρακτηρίζοντας τα σχέδια «ντροπιαστικά και ασεβή προς τα θύματα» και τις οικογένειές τους.
Ο Πρωθυπουργός της Κροατίας, Αντρέι Πλένκοβιτς, προειδοποίησε ότι μια κρατική κηδεία για τον Μλάντιτς θα «έκλεινε ουσιαστικά την πόρτα» στην ενταξιακή πορεία της Σερβίας προς την ΕΕ.
Επιπλέον, ο Επίτροπος για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου του Συμβουλίου της Ευρώπης, Μάικλ Ο’Φλάχερτι δήλωσε την αποστροφή του για τη δημόσια εξύμνηση του Μλάντιτς. «Μια τέτοια αποθέωση συνιστά έγκλημα σύμφωνα με το δίκαιο της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και δεν υπάγεται στην ελευθερία της έκφρασης κατά την έννοια της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου», σημείωσε.
