Κινεζικές δορυφορικές πλατφόρμες επιβεβαίωσαν σημαντική αύξηση της παρουσίας αμερικανικών ιπτάμενων τάνκερ KC-135 στην αεροπορική βάση Al Udeid στο Κατάρ
Αντίθετα, συνιστά γεωπολιτικό μήνυμα υψηλής έντασης, με πολλαπλούς αποδέκτες: την Ουάσιγκτον, την Τεχεράνη, αλλά και το παγκόσμιο σύστημα ισορροπίας ισχύος.
Είναι ξεκάθαρο ότι οι αποκαλύψεις αυτές δεν δείχνουν «αμυντική προετοιμασία», αλλά σαφή διάταξη επιθετικής υποδομής — και ταυτόχρονα την είσοδο της Κίνας σε ρόλο στρατηγικού παρατηρητή που επηρεάζει άμεσα την αποτροπή.
Εξάλλου ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump εμφανίστηκε εκ νέου απειλητικός, λέγοντας πως το καλύτερο πράγμα που θα μπορούσε να συμβεί στην παρούσα φάση, είναι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν.
Δορυφορικές εικόνες από την Κίνα και στρατηγικό μήνυμα προς την ΟυάσιγκτονΚινεζικές δορυφορικές πλατφόρμες επιβεβαίωσαν σημαντική αύξηση της παρουσίας αμερικανικών ιπτάμενων τάνκερ KC-135 στην αεροπορική βάση Al Udeid στο Κατάρ.
Τουλάχιστον 16 αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού καταγράφηκαν στους διαδρόμους και στους χώρους στάθμευσης της βάσης — αριθμός που θεωρείται εξαιρετικά υψηλός για μία μόνο εγκατάσταση.
Η βάση Al Udeid Air Base αποτελεί τον σημαντικότερο κόμβο αεροπορικών επιχειρήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή.
Η συγκέντρωση τόσο μεγάλου αριθμού τάνκερ δεν έχει νόημα χωρίς σχεδιασμό εκτεταμένων αεροπορικών επιχειρήσεων μεγάλης εμβέλειας.
Η δημοσιοποίηση των εικόνων συνέπεσε χρονικά με διαρροή των ακριβών θέσεων συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας Patriot στην ίδια βάση, καθώς και με προηγούμενες κινεζικές δορυφορικές αποκαλύψεις για ανάπτυξη συστημάτων THAAD σε βάση της Ιορδανίας, συγκεκριμένα στη Muwaffaq Salti Air Base.
Η σύμπτωση δεν θεωρείται τυχαία.
Σε κύκλους αναλυτών που βλέπουν τη διεθνή σκηνή έξω από το δυτικό πλαίσιο αφήγησης, εκτιμάται ότι η Κίνα στέλνει σήμα: οι αμερικανικές προετοιμασίες δεν είναι αόρατες — και δεν θα είναι επιχειρησιακά ασφαλείς.
Σχολιάζοντας την πρόσφατη ανάπτυξη των THAAD, ανώτερη πηγή του Πενταγώνου σημείωσε: «Πριν από οποιαδήποτε πιθανή δράση κατά του Ιράν, πρέπει να ενισχύσουμε τις άμυνες μας».
Κίνα και Ιράν αναπτύσσουν σοβαρά αντίμετρα ηλεκτρονικού πολέμουΠαραμένει αβέβαιο αν οι αναγνωριστικές δυνάμεις των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν είχαν εντοπίσει την ανάπτυξη των THAAD στην Ιορδανία, αν ενημερώθηκαν από την Κίνα ή αν ανακάλυψαν την ανάπτυξη μόνο μετά τη δημοσιοποίηση των εμπορικών δορυφορικών εικόνων.
Ενδέχεται ωστόσο η Κίνα να επιδίωξε να στείλει μήνυμα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους στρατηγικούς τους εταίρους ότι θα παράσχει υποστήριξη πληροφοριών για ιρανικά αντίποινα, ενισχύοντας έτσι τις αποτρεπτικές ικανότητες της χώρας και βοηθώντας ενδεχομένως στην αποτροπή μιας επίθεσης υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
Οι βελτιώσεις στην τροχιακή αναγνώριση έχουν καταστήσει ορατές ακόμη και τις πιο ευαίσθητες υπέργειες αναπτύξεις, αν και κατά καιρούς έχουν ληφθεί ακραία μέτρα, όπως η παρεμβολή δορυφόρων (jamming), με παράδειγμα την παρεμβολή του Ισραήλ στη δορυφορική κάλυψη των αεροπορικών του βάσεων μετά από ιρανικές πυραυλικές επιθέσεις, ώστε να εμποδιστεί η αξιολόγηση των ζημιών μάχης.
Ο ρόλος της κινεζικής εμπορικής δορυφορικής βιομηχανίας
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι οι εικόνες δεν προήλθαν από κρατική στρατιωτική υπηρεσία, αλλά από εμπορική εταιρεία — την MizarVision. Αυτό δείχνει δύο κρίσιμα πράγματα:
1. Η κινεζική εμπορική διαστημική τεχνολογία έχει φτάσει σε επίπεδο που ανταγωνίζεται κρατικές υποδομές πληροφοριών.
2. Η διάχυση δορυφορικής πληροφορίας καθιστά όλο και δυσκολότερη τη μυστική προετοιμασία μεγάλων στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Υπάρχουν μη επιβεβαιωμένες — αλλά έντονα διακινούμενες — αναφορές ότι κινεζικά δίκτυα δορυφορικής παρατήρησης και επικοινωνιών ενισχύουν τις δυνατότητες έγκαιρης προειδοποίησης του Ιράν.
Αν αυτό ισχύει, τότε μεταβάλλεται ουσιαστικά η ισορροπία στο πεδίο στοχοποίησης: μια πιθανή αμερικανική επίθεση δεν θα αντιμετωπίσει «τυφλό» αντίπαλο, αλλά δίκτυο με πολυεθνική υποστήριξη αισθητήρων, όπως επισημαίνει το Military Watch Magazine.
Γιατί τα ιπτάμενα τάνκερ δείχνουν πρόθεση επίθεσης και όχι άμυνας
Η πολεμική αεροπορία των ΗΠΑ διαθέτει τον μεγαλύτερο στόλο ιπτάμενων τάνκερ στον κόσμο.
Τα αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού δεν έχουν ουσιαστικό ρόλο στην άμυνα βάσης.
Ο ρόλος τους είναι ένας: να επεκτείνουν την ακτίνα κρούσης επιθετικών αεροσκαφών.
Τα περισσότερα δυτικά μαχητικά έχουν σημαντικά μικρότερη εμβέλεια από αντίστοιχα ρωσικά και κινεζικά.
Αυτό σημαίνει ότι χωρίς εναέριο ανεφοδιασμό, η επιχειρησιακή τους αξία σε μεγάλα θέατρα πολέμου μειώνεται δραστικά.
Ειδικά τα μαχητικά stealth — που αποτελούν βασικό στοιχείο του αμερικανικού δόγματος — δεν μπορούν να φέρουν εξωτερικές δεξαμενές καυσίμου χωρίς να καταστρέψουν το χαμηλό ραντάρ ίχνος τους.
Άρα εξαρτώνται σχεδόν πλήρως από τα τάνκερ.
Από στρατιωτική άποψη, η μαζική συγκέντρωση τάνκερ σημαίνει προετοιμασία για:
• παρατεταμένες εξόδους μαχητικών
• επαναλαμβανόμενα κύματα κρούσης
• βαθιά διείσδυση σε εχθρικό εναέριο χώρο
• επιχειρήσεις μεγάλης διάρκειας
Με απλά λόγια: είναι υποδομή πολέμου, όχι αποτροπής.
Προηγούμενο μοτίβο πριν από συγκρούσεις
Αναφέρεται ότι πριν από την περιορισμένη αμερικανική εμπλοκή εναντίον του Ιράν τον Ιούνιο του 2025, είχε προηγηθεί μαζική μεταφορά τάνκερ KC-135 και KC-46 διαμέσου Ατλαντικού. Το μοτίβο επαναλαμβάνεται: πρώτα έρχονται τα τάνκερ — μετά οι επιχειρήσεις.
Αυτό επιβεβαιώνει μια παλαιά ρωσική στρατιωτική εκτίμηση: η εφοδιαστική προδιάταξη αποκαλύπτει την πραγματική πρόθεση περισσότερο από τις δηλώσεις.
Η ανατροπή της Συρίας και η στρατηγική περικύκλωση
Oι εξελίξεις δεν εξετάζονται αποσπασματικά.
Η ανατροπή της κυβέρνησης της Συρία τον Δεκέμβριο 2024 από ισλαμιστικές παραστρατιωτικές ομάδες που υποστηρίχθηκαν από δυτικές, τουρκικές, καταριανές και ισραηλινές δομές, θεωρείται κομβικό βήμα για την αναδιαμόρφωση του θεάτρου επιχειρήσεων.
Η πτώση της Δαμασκού αποσύνδεσε έναν βασικό κρίκο της περιφερειακής αλυσίδας συνεργασίας με το Ιράν και τη Ρωσία. Το αποτέλεσμα ήταν:
• απώλεια στρατηγικού βάθους
• περιορισμός διαδρόμων υποστήριξης
• αύξηση πίεσης στην ιρανική περιφέρεια
Σύμφωνα με αυτή την ανάλυση, ο τελικός στόχος δεν είναι απλώς ο περιορισμός, αλλά η αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Ο ιρανικός πυραυλικός παράγοντας ως βασική αποτροπή
Ο κύριος παράγοντας που — κατά πολλούς μη δυτικούς αναλυτές — αποτρέπει πλήρη επίθεση είναι το ιρανικό βαλλιστικό οπλοστάσιο.
Οι επιδόσεις του σε προηγούμενες συγκρούσεις έδειξαν ικανότητα μαζικού κορεσμού αεράμυνας και πλήγματος σε κρίσιμες εγκαταστάσεις.
Η ύπαρξη συστημάτων Patriot και THAAD σε βάσεις της περιοχής δείχνει ότι οι ΗΠΑ δεν φοβούνται μόνο επιθέσεις «αντιποίνων», αλλά μαζικά αντίποινα.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα των Patriot έχει αμφισβητηθεί επανειλημμένα σε πραγματικές συνθήκες κορεσμού.
Τα συστήματα αυτά έχουν παρουσιάσει σοβαρούς περιορισμούς έναντι συνδυασμένων επιθέσεων πυραύλων και drones.
Τα προβλήματα του KC-46 και η εξάρτηση από παλαιότερα μέσα
Παρά την ανάπτυξη νεότερων τάνκερ KC-46, η αμερικανική αεροπορία εξακολουθεί να βασίζεται βαριά στο παλαιότερο KC-135. Ο λόγος είναι οι επίμονες τεχνικές δυσλειτουργίες του KC-46:
• προβλήματα στο σύστημα οπτικής καθοδήγησης ανεφοδιασμού
• δυσλειτουργίες στον βραχίονα μεταφοράς καυσίμου
• διαρροές στο σύστημα καυσίμων
• χαμηλή διαθεσιμότητα αποστολής
Αυτό δημιουργεί — κατά ρωσικές και κινεζικές στρατιωτικές αναλύσεις — ευάλωτο σημείο στην αμερικανική αεροπορική αλυσίδα επιχειρήσεων. Τα τάνκερ είναι μεγάλοι, μη ελιγμοί στόχοι υψηλής αξίας. Αν απειληθούν, ολόκληρη η αεροπορική εκστρατεία περιορίζεται.
Η κινεζική διάσταση: H πληροφορία ως όπλο αποτροπής
Η δημοσίευση δορυφορικών εικόνων με σαφείς θέσεις βάσεων και συστημάτων δεν είναι ουδέτερη πράξη.
Είναι μορφή στρατηγικής επικοινωνίας.
Το μήνυμα μπορεί να συνοψιστεί ως εξής:«Βλέπουμε τη διάταξή σας και δεν θα είναι αιφνιδιασμός»
Σε ένα σύγχρονο πόλεμο, η πληροφορία στοχοποίησης είναι εξίσου σημαντική με το ίδιο το όπλο.
Αν το Ιράν έχει πρόσβαση — άμεσα ή έμμεσα — σε κινεζική δορυφορική επίγνωση, τότε η ικανότητα ανταπόδοσης αυξάνεται δραματικά.
Αυτό μετατρέπει την Κίνα σε σιωπηρό πολλαπλασιαστή αποτροπής, χωρίς να ρίχνει ούτε μία βολή.
Κλιμάκωση και όχι απλή παρουσία
Η συγκέντρωση ιπτάμενων τάνκερ, η ανάπτυξη αντιπυραυλικών συστημάτων, η προώθηση υλικού σε βάσεις του Κατάρ και της Ιορδανίας, και η ταυτόχρονη κινεζική δορυφορική έκθεση των θέσεων συνθέτουν εικόνα προετοιμασίας μεγάλου θεάτρου επιχειρήσεων.
Δεν πρόκειται για σταθεροποίηση αλλά για κλιμάκωση.
Και το γεγονός ότι τρίτες δυνάμεις — όπως η Κίνα — μπορούν πλέον να «φωτίζουν» σε πραγματικό χρόνο αυτές τις κινήσεις, αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού.
Η εποχή όπου οι μεγάλες στρατιωτικές συγκεντρώσεις μπορούσαν να γίνουν αθόρυβα έχει περάσει.
Τώρα, ακόμη και η προετοιμασία πολέμου γίνεται πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Και αυτό από μόνο του λειτουργεί ως νέος μηχανισμός αποτροπής.
Βαλλιστικό μακελειό τρέμουν οι ΗΠΑ, ξοδεύουν υπέρογκα κόστη για τον πόλεμο κατά του Ιράν
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αμερικανικός στρατός ξόδεψε πάνω από 150 αντιβαλλιστικούς πυραύλους αναχαίτισης από το σύστημα THAAD, μέγεθος που αντιπροσωπεύει πάνω από το 25% του συνολικού οπλοστασίου του στρατού που είναι ανεπτυγμένο σε όλο τον κόσμο.
Κάθε εκτόξευση αναχαιτιστή THAAD κοστίζει περίπου 15,5 εκατομμύρια δολάρια, με την άμυνα του ισραηλινού εναέριου χώρου μέσω αυτών των συστημάτων για 11 ημέρες να εκτιμάται συντηρητικά ότι κόστισε πάνω από 2,35 δισεκατομμύρια δολάρια.
Αυτό εκτιμάται ότι είναι μόνο ένα κλάσμα των ποσών που δαπανήθηκαν για την αντιπυραυλική άμυνα, καθώς το Ισραήλ χρησιμοποίησε το δικό του πολυεπίπεδο αντιπυραυλικό δίκτυο, ενώ τα αντιτορπιλικά του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ κατανάλωσαν σημαντικές ποσότητες αντιβαλλιστικών πυραύλων SM-3 και SM-6.
Το Ιράν έχει απαντήσεις απέναντι στην αμερικανική αεράμυνα
Το Ιράν τον Ιούνιο έκανε περιορισμένη χρήση του νέου βαλλιστικού πυραύλου Fattah, ο οποίος είναι ο πρώτος που ενσωματώνει υπερηχητικό όχημα ολίσθησης (hypersonic glide vehicle), προκαλώντας έντονη ανησυχία στην ισραηλινή στρατιωτική ηγεσία και τροφοδοτώντας εκκλήσεις για ριζική αναθεώρηση των σχεδίων αντιπυραυλικής άμυνας του Ισραήλ.
Το THAAD δεν αναμένεται να είναι ικανό να αναχαιτίσει τέτοιες επιθέσεις, γεγονός που επιτείνει το πρόβλημα της υψηλής ευαλωτότητας του συστήματος σε περίπτωση κορεσμού.
Η πιθανότητα χρήσης του Fattah και άλλων προηγμένων πυραύλων για το πλήγμα των πυροβολαρχιών THAAD στο έδαφος, καταστρέφοντας έτσι έναν στόχο πολύ υψηλής αξίας και λειτουργώντας ως πολλαπλασιαστής ισχύος για το υπόλοιπο οπλοστάσιο, παραμένει σημαντική.
Στο «παιχνίδι» και η Ρωσία, προμηθεύει την Τεχεράνη με τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου Tirada 2-S
Εν τω μεταξύ,το πλέγμα ηλεκτρονικού πολέμου του Ιράν, θωρακίζεται θεαματικά, καθώς η Ισλαμική Δημοκρατία προμηθεύεται εσπευσμένα τα ρωσικά συστήματα EW Tirada-2S από τη Ρωσία, εν μέσω απειλών από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ για μία σαρωτική επίθεση.
Παράλληλα, η Τεχεράνη απευθύνθηκε στη Μόσχα για την προμήθεια των πανίσχυρων μαχητικών αεροσκαφών Su-57, σύμφωνα με πρόσφατες αποκαλύψεις του περιοδικού Military Watch Magazine.
Νωρίτερα, έγινε γνωστό, ότι η Ρωσία παρέδωσε στο Ιράν συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου Tirada-2S για να προστατευτεί από ενδεχόμενες αμερικανικές επιθέσεις, σύμφωνα με το κανάλι Telegram Military Chronicle.
Η δημοσίευση αναφέρει ότι το σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου είναι ικανό να παρεμβάλλει σύγχρονα δορυφορικά συστήματα, περιλαμβανομένων αυτών στις ζώνες Ka και Ku, και είναι αποτελεσματικό κατά των σημάτων από τους δορυφόρους Starlink.
Τον Οκτώβριο του 2018, πηγή από το στρατιωτικο-βιομηχανικό συγκρότημα δήλωσε στο Interfax ότι η Ρωσία είχε δοκιμάσει το σύστημα Tirada-2S, το οποίο είναι ικανό να αδρανοποιεί τους δορυφόρους επικοινωνίας ενός πιθανού εχθρού.
