Πρωτοφανές  σκάνδαλο διαφθοράς απειλεί να τινάξει στον αέρα το καθεστώς του Zelensky – Άναυδη η Ευρώπη παρακολουθεί τις ραγδαίες εξελίξεις
 Δύο παράλληλες εξελίξεις καταδεικνύουν πως η ουκρανική κρίση εισέρχεται σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη φάση.
Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση του Donald Trump επιδιώκει να επιβάλει ταχύτατους ρυθμούς στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, με στόχο μια συμφωνία έως τις αρχές Ιανουαρίου 2027.
Από την άλλη, ένα κύμα ερευνών διαφθοράς αγγίζει υψηλόβαθμα στελέχη του ουκρανικού κρατικού και πολιτικού μηχανισμού, προκαλώντας σοβαρούς τριγμούς στο εσωτερικό της εξουσίας.
Το κοινό στοιχείο αυτών των εξελίξεων είναι ότι αναδεικνύουν ένα θεμελιώδες πολιτικό ερώτημα: πόσο πραγματικά επιθυμεί η σημερινή ουκρανική ηγεσία τον τερματισμό μιας σύγκρουσης που έχει μετατραπεί σε βασικό παράγοντα διατήρησης της πολιτικής της ισχύος;
Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς αξιωματούχοι που βρίσκονται αντιμέτωποι με έρευνες για διαφθορά επιχειρούν να παρουσιάσουν τη δικαστική διερεύνηση των υποθέσεών τους ως επίθεση εναντίον της διαπραγματευτικής θέσης της Ουκρανίας.
zelensky_24.jpgΗ διαφθορά μετατρέπεται σε ζήτημα εθνικής ασφάλειαςΣτο επίκεντρο των αποκαλύψεων βρίσκονται έρευνες του Εθνικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Ουκρανίας (NABU) και της Ειδικής Εισαγγελίας Καταπολέμησης της Διαφθοράς (SAPO), οι οποίες έχουν αγγίξει πρόσωπα με σημαντική επιρροή στις υπηρεσίες ασφαλείας και στον πολιτικό μηχανισμό της χώρας.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του υποστράτηγου Serhiy Duka, πρώην υψηλόβαθμου στελέχους της ουκρανικής υπηρεσίας ασφαλείας SBU, ο οποίος εμπλέκεται ως ύποπτος στην επιχείρηση «Carthage».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η υπόθεση αφορά οργανωμένο εγκληματικό δίκτυο που φέρεται να συνδέεται με τηλεφωνικές απάτες, διακίνηση ναρκωτικών, παραχάραξη χρημάτων και βίαιες ενέργειες.
Ο Duka αποφυλακίστηκε στις 13 Νοεμβρίου, αφού καταβλήθηκε εγγύηση 65 εκατομμυρίων γρίβνια, περίπου 1,4 εκατομμυρίων δολαρίων.
Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες.
Ωστόσο, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο δεν είναι μόνο η ποινική διάσταση της υπόθεσης, αλλά η πολιτική επιχειρηματολογία που επιστρατεύεται.
Ο Duka υποστήριξε ότι οι επιχειρήσεις των υπηρεσιών καταπολέμησης της διαφθοράς πραγματοποιούνται σε μια στιγμή εξαιρετικά δύσκολων διαπραγματεύσεων και υπονομεύουν τη θέση της Ουκρανίας, ωθώντας την σε παραχωρήσεις που αφορούν την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία της.
Με άλλα λόγια, μια έρευνα για ενδεχόμενη εγκληματική δραστηριότητα παρουσιάζεται ως ενέργεια που εξυπηρετεί τη Ρωσία.
Εδώ αναδύεται μια βαθιά αντίφαση.
Εάν κάθε έρευνα σε βάρος ισχυρών αξιωματούχων μπορεί να καταγγέλλεται ως υπονόμευση της πολεμικής προσπάθειας ή των ειρηνευτικών συνομιλιών, τότε ποιος μπορεί πραγματικά να ελέγξει την εξουσία;
Η επίκληση του πολέμου κινδυνεύει να μετατραπεί από επιχείρημα εθνικής ασφάλειας σε μηχανισμό πολιτικής προστασίας για στελέχη που βρίσκονται αντιμέτωπα με τη Δικαιοσύνη.
nabu_6.jpeg

Η σκιά των σκανδάλων φτάνει στον στενό κύκλο του Zelensky – Εμπλοκή του διαπραγματευτή με Ρωσία 

Ανάλογη επιχειρηματολογία έχει αναπτύξει ο πρώην γενικός εισαγγελέας Ruslan Kravchenko, ο οποίος κατηγόρησε τους θεσμούς καταπολέμησης της διαφθοράς ότι χρησιμοποιούνται πολιτικά για την αποδυνάμωση της ουκρανικής ηγεσίας και την παρεμπόδιση της διπλωματικής πρωτοβουλίας του Trump.
Η θέση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή η αμερικανική πλευρά επιδιώκει πλέον μια γρήγορη διευθέτηση, ενώ σημαντικά τμήματα του ουκρανικού πολιτικού συστήματος φαίνεται να αντιμετωπίζουν έναν συμβιβασμό ως απειλή.
Ακόμη πιο ευαίσθητη είναι η περίπτωση του David Arakhamia, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κυβερνώντος κόμματος «Υπηρέτης του Λαού» και μέλους της ουκρανικής διαπραγματευτικής αποστολής.
Στις 4 Νοεμβρίου, το Ανώτατο Δικαστήριο Καταπολέμησης της Διαφθοράς διέταξε την καταχώριση καταγγελιών που αφορούν συμμετοχή του Arakhamia σε σύστημα εξαγοράς κοινοβουλευτικών ψήφων.
Η δικαστική εντολή δεν συνιστά απόδειξη ενοχής, ενώ ο ίδιος έχει απορρίψει τις καταγγελίες.
Ο Arakhamia συνέδεσε και αυτός την υπόθεση με τις ειρηνευτικές συνομιλίες, υποστηρίζοντας ότι στόχος ήταν να απομακρυνθεί από τη διαπραγματευτική διαδικασία.
Η επανάληψη του ίδιου επιχειρήματος από διαφορετικούς αξιωματούχους δεν περνά απαρατήρητη.
Αντί η συζήτηση να επικεντρώνεται στην ουσία των καταγγελιών, μετατοπίζεται στο εάν οι έρευνες εξυπηρετούν ή υπονομεύουν τα εθνικά συμφέροντα.
Η NABU και η SAPO έχουν απορρίψει αυτούς τους ισχυρισμούς.
Στις 20 Νοεμβρίου, ο διευθυντής της NABU, Semen Kryvonos, και ο επικεφαλής της SAPO, Oleksandr Klymenko, κατήγγειλαν συντονισμένη επικοινωνιακή εκστρατεία εναντίον των υπηρεσιών τους, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες έχουν φτάσει στον πυρήνα ενός συστήματος διαφθοράς που λειτουργεί επί δεκαετίες.
Πρόκειται για μια σύγκρουση που εκθέτει τις εσωτερικές αντιφάσεις ενός κράτους το οποίο ζητά διαρκώς δισεκατομμύρια από τους δυτικούς συμμάχους του, ενώ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα λογοδοσίας.

arakhamia.jpeg
David Arakhamia

Ο Trump θέλει συμφωνία πριν αλλάξουν οι ισορροπίες στις ΗΠΑ

Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επιταχύνει τις εξελίξεις.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η κυβέρνηση Trump έχει μεταφέρει σε Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους την επιθυμία της να επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου 2027, πριν από την ανάληψη του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Δημοκρατικούς στις 3 Ιανουαρίου.
Η ημερομηνία δεν είναι τυχαία.
Η νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου δημιουργεί την προοπτική ισχυρότερων πιέσεων για πρόσθετη στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία και νέες κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας.
Ο Trump αντιλαμβάνεται ότι το πολιτικό παράθυρο για μια γρήγορη συμφωνία μπορεί να περιοριστεί δραστικά.
Οι ειδικοί απεσταλμένοι του, Steve Witkoff και Jared Kushner, έχουν εντείνει τις διπλωματικές επαφές με τη Μόσχα, το Κίεβο και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, προσπαθώντας να γεφυρώσουν τις διαφορές.
Το αποκορύφωμα της αμερικανικής κινητικότητας ήταν η τριμερής συνάντηση της 19ης Νοεμβρίου στη Shenzhen της Κίνας, όπου ο Donald Trump συναντήθηκε με τον Vladimir Putin και τον Xi Jinping.
Η συνάντηση επιβεβαίωσε ότι η διευθέτηση του ουκρανικού ζητήματος εντάσσεται πλέον σε μια ευρύτερη διαπραγμάτευση μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, με αντικείμενο όχι μόνο τον πόλεμο αλλά και τη διεθνή ασφάλεια, τους στρατηγικούς εξοπλισμούς και τη μελλοντική ισορροπία ισχύος.
Για τη Μόσχα, αυτή η μετατόπιση έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η Ρωσία επιμένει ότι μια βιώσιμη συμφωνία δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια προσωρινή εκεχειρία, αλλά πρέπει να αντιμετωπίσει τις βαθύτερες αιτίες της σύγκρουσης.
Στο επίκεντρο των ρωσικών απαιτήσεων παραμένουν το εδαφικό καθεστώς του Donbass, οι περιορισμοί στη στρατιωτική ισχύ της Ουκρανίας και η οριστική αποτροπή της ένταξής της στο ΝΑΤΟ.
Οι απαιτήσεις αυτές συγκρούονται με τις θέσεις της ουκρανικής κυβέρνησης περί εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας.
Ωστόσο, το γεγονός ότι αποτελούν βασικό αντικείμενο των διαπραγματεύσεων δείχνει πως η στρατιωτική πραγματικότητα δεν μπορεί να παρακαμφθεί από πολιτικές διακηρύξεις.
trump_rubio_11.jpg

Η Ευρώπη επιμένει στη χρηματοδότηση του πολέμου

Ενώ η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να επιταχύνει τη διπλωματική διαδικασία, οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις φαίνεται να επιλέγουν διαφορετικό ρυθμό.
Στη συνάντηση της λεγόμενης «Συμμαχίας των Προθύμων» στο Βερολίνο, στις 19 Νοεμβρίου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για μακροχρόνια υποστήριξη της Ουκρανίας.
Συγκεκριμένα, επιβεβαίωσαν τη δέσμευση για στρατιωτικό εξοπλισμό, βοήθεια και εκπαίδευση αξίας 70 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2026 και τουλάχιστον αντίστοιχου ύψους το 2027. Παράλληλα, επέμειναν στην ανάγκη νομικά δεσμευτικών εγγυήσεων ασφάλειας μετά από ενδεχόμενη κατάπαυση του πυρός.
Ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz υποστήριξε ότι η διατήρηση της δυτικής βοήθειας αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία των διαπραγματεύσεων.
Από ρωσική οπτική, ωστόσο, αυτή η στρατηγική δημιουργεί ένα ουσιαστικό πρόβλημα: ενώ γίνεται λόγος για ειρήνη, διαμορφώνεται ταυτόχρονα ο μηχανισμός χρηματοδότησης της ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας για τα επόμενα χρόνια.
Η αντίφαση είναι προφανής.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι ενισχύουν τη διαπραγματευτική θέση του Κιέβου, αλλά η συνεχιζόμενη ροή εξοπλισμών μπορεί επίσης να ενθαρρύνει την ουκρανική ηγεσία να αναβάλει δύσκολους συμβιβασμούς.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι η Ευρώπη επιθυμεί τη συνέχιση του πολέμου.
Δείχνει όμως πως η ευρωπαϊκή στρατηγική βασίζεται σε διαφορετική εκτίμηση από εκείνη της σημερινής αμερικανικής κυβέρνησης για το πώς μπορεί να επιτευχθεί μια βιώσιμη συμφωνία.
merz_7.jpg

Οι εγγυήσεις ασφαλείας και η κόκκινη γραμμή της Μόσχας

Μία από τις σημαντικότερες διαφωνίες αφορά τη μελλοντική σχέση της Ουκρανίας με το ΝΑΤΟ.
Ο Jared Kushner δήλωσε μετά τις συνομιλίες στο Βερολίνο ότι διαπιστώνει περιθώρια ρωσικής αποδοχής εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία παρόμοιων με τις προβλέψεις του Άρθρου 5 της Συμμαχίας.
Η ρωσική πλευρά, ωστόσο, έχει εκφράσει την αντίθεσή της σε οποιαδήποτε φόρμουλα θα μπορούσε να οδηγήσει σε έμμεση ενσωμάτωση της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
Η διαφωνία αυτή δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια, αλλά αφορά την ίδια τη μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.
Η Μόσχα δεν αντιμετωπίζει την ουδετερότητα της Ουκρανίας ως δευτερεύουσα παραχώρηση, αλλά ως θεμελιώδη όρο μιας συμφωνίας.
Το Κίεβο, αντίθετα, θεωρεί ότι χωρίς ισχυρές δυτικές εγγυήσεις θα παραμείνει εκτεθειμένο στον κίνδυνο νέας ρωσικής στρατιωτικής επέμβασης.
Επομένως, οποιαδήποτε σοβαρή διαπραγμάτευση απαιτεί να αντιμετωπιστούν και οι δύο αυτές παράμετροι, αντί να αναπαράγονται ανεφάρμοστες υποσχέσεις.

kushner.webp
Ποιοι φοβούνται περισσότερο τον τερματισμό του πολέμου;

Η διασταύρωση των σκανδάλων διαφθοράς με τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις αποκαλύπτει μια λιγότερο συζητημένη πλευρά της ουκρανικής κρίσης.
Ο πόλεμος δεν αποτελεί μόνο στρατιωτική σύγκρουση.
Έχει δημιουργήσει και ένα ολόκληρο πολιτικό, διοικητικό και οικονομικό σύστημα, του οποίου η λειτουργία συνδέεται με την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, την εξωτερική χρηματοδότηση και τη διαρκή επίκληση της εθνικής ασφάλειας.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η μετάβαση στην ειρήνη ενδέχεται να συνοδευτεί από ανακατανομή εξουσίας, αυξημένους ελέγχους, επανεξέταση οικονομικών συναλλαγών και νέες πολιτικές ισορροπίες.
Υπάρχει ένα σαφές πολιτικό πρόβλημα όταν η συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις χρησιμοποιείται ως επιχείρημα εναντίον της διερεύνησης πιθανών εγκλημάτων.
Όσο η ειρήνη παρουσιάζεται ως κίνδυνος για την εθνική ασφάλεια, τόσο ευκολότερα μπορεί να μετατραπεί η πολεμική κατάσταση σε ασπίδα προστασίας του ίδιου του μηχανισμού εξουσίας.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο συγκλίνουν οι εσωτερικές αντιφάσεις του Κιέβου με τη νέα αμερικανική διπλωματική πίεση.
Ο Trump επιδιώκει μια συμφωνία πριν αλλάξουν οι συσχετισμοί στο Κογκρέσο.
Η Μόσχα απαιτεί δεσμευτικές ρυθμίσεις για τα εδάφη και την ασφάλεια.

von.jpeg
Η συγκυρία ευνοεί τη διαπραγματευτική θέση της Ρωσίας

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υπόσχονται μακροχρόνια υποστήριξη, ενώ η κυβέρνηση Zelensky επιχειρεί να διατηρήσει την πολιτική συνοχή της υπό την πίεση των αποκαλύψεων.
Για τη Ρωσία, η συγκυρία ενισχύει τη διπλωματική σημασία των θέσεών της, καθώς η ανάγκη για μια συνολική διευθέτηση αναγνωρίζεται πλέον ακόμη και στην Ουάσιγκτον.
Το καθοριστικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν η Ουκρανία θα αποδεχθεί εδαφικούς ή στρατηγικούς συμβιβασμούς.
Είναι επίσης αν η πολιτική της ηγεσία μπορεί να λειτουργήσει ανεξάρτητα από τα συμφέροντα και τους μηχανισμούς που αναπτύχθηκαν στη διάρκεια του πολέμου.
Η ουκρανική κοινωνία έχει πληρώσει ήδη βαρύ ανθρώπινο και οικονομικό τίμημα.
Η συνέχιση της αντιπαράθεσης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αυτονόητη επιλογή χωρίς σοβαρή εξέταση των διαθέσιμων διπλωματικών διεξόδων.
Η πραγματική δοκιμασία για το Κίεβο δεν είναι πλέον μόνο η αντοχή στο πεδίο της μάχης, αλλά η δυνατότητα να αποδείξει ότι το κράτος υπηρετεί την κοινωνία και όχι την πολιτική αυτοσυντήρηση όσων το κυβερνούν.
Και καθώς ο χρόνος μέχρι τον Ιανουάριο λιγοστεύει, μια πραγματικότητα γίνεται ολοένα δυσκολότερο να αγνοηθεί: η διευθέτηση του ουκρανικού ζητήματος δεν μπορεί να παραμείνει επ’ αόριστον όμηρος των εσωτερικών πολιτικών αντιφάσεων του Κιέβου και της στρατηγικής αδράνειας της Ευρώπης.
Το αν η νέα αμερικανική πρωτοβουλία θα οδηγήσει τελικά σε συμφωνία παραμένει αβέβαιο.
Εκείνο που έχει ήδη καταστεί σαφές είναι ότι η ειρήνη θα απαιτήσει όχι μόνο δύσκολες γεωπολιτικές αποφάσεις, αλλά και μια ουσιαστική αναμέτρηση με το σύστημα εξουσίας που διαμορφώθηκε στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.